Marius Petipa - Polski Serwis Naukowy

Marius Petipa

Marius Petipa (ur. 11 marca 1818 w Marsylii, zm. 14 lipca 1910 w Gurzufie) – tancerz i choreograf francuski. Tańczył w Brukseli, Nantes, Stanach Zjednoczonych i we Francji. W Paryżu tańczył z Carlottą Grisi w 1840 (Comédie Française) i z Fanny Elssler w 1841 (Opéra). W 1847 pojechał do Petersburga jako pierwszy solista i w 1862 dostał prestiżową nominację na maître de balet, stanowisko, które przed nim piastował Jules Perrot. Od 1862 aż do swojej śmierci stworzył 54 nowe balety, 17 wystawił w nowej wersji i opracował choreografię do 35 wstawek operowych.

Pas de caractere - w balecie klasycznym wariacja stylizowana na jakimś tańcu ludowym, na przykład: taniec hiszpański i taniec węgierski w Jeziorze łabędzim Piotra Czajkowskiego. Również taniec stylizowany na charakterystycznych ruchach, jak na przykład taniec: lalek, murzynów, ołowianych żołnierzyków.

Pas de deux – duet w balecie klasycznym, taniec wykonywany przez pierwszego solistę i pierwszą solistkę, którego celem jest ukazanie ich kunsztu tanecznego. W tradycyjnej wersji składa się z następujących części:

Jego balety oparte byłe zazwyczaj na tematyce popularnej w okresie romantycznym i odzwierciedlały dokładnie gust epoki. Niektóre ciągnęły się przez 5 – 6 aktów, tworząc długi baletowy wieczór składający się z tradycyjnych pas de deux pierwszych solistów, wielu pas d'action i pas de caractère, przeplatanych tańcami całego zespołu.

Choreografia pierwotnie zajmowała się układem ruchów tanecznych w balecie, komponowaniem tańca; dziś pojęcie to rozszerzyło się na wszystkie dziedziny, w których ruch ludzki ma charakter artystyczny – na pokazowe walki, ruch gwiazd muzyki rozrywkowej, łyżwiarstwo figurowe czy gimnastykę artystyczną; coraz częściej także choreograf - będąc odpowiednikiem kompozytora na etapie tworzenia, czy dyrygenta albo reżysera w teatrze operowym, układa wyszukane sceny walk na potrzeby filmu.

Nantes (bret. Naoned) – miasto w zachodniej Francji, port nad Loarą (w regionie Kraj Loary, w departamencie Loara Atlantycka), historyczna stolica Bretanii.

Wersje Petipy są odtwarzane również współcześnie, mimo że wielu choreografów proponowało i proponuje kolejne edycje tych baletów.

Silną stroną Petipy była umiejętność nowego synkretycznego spojrzenia na balet. Wychował się w tradycji francuskiej, ale czerpał na równi ze szkoły włoskiej, potrafił scalić adagio francuskie z włoskim allegro i doprowadzić kunszt techniczny do najwyższego poziomu. To on był twórcą rosyjskiego baletu i rosyjskiej szkoły tańca. W petersburskiej Szkole Imperialnej, którą prowadził, wykształcił całe pokolenie genialnych tancerzy stanowiących później najwspanialszą trupę baletową świata – Balety Rosyjskie – Diagilewa.

Gurzuf (ukr. Гурзуф, Hurzuf tatarski Gurzuf) – osiedle typu miejskiego, należące do Autonomicznej Republiki Krymu, podlegające pod jałtańską radę miejską.

Romantyzm (z fr. romantisme, od roman – powieść, opowieść) – epoka w historii sztuki i literatury, trwająca od lat 90. XVIII wieku do lat 40. XIX wieku. Romantyzm był ruchem ideowym, literackim i artystycznym, który rozwinął się początkowo w Europie i wyrażał się w poezji, malarstwie i muzyce.

Bardziej znane balety w choreografii Petipy:

Bajadera