Marka niemiecka - Polski Serwis Naukowy

Banknot 100 bilionów marek, wyemitowany 15 stycznia 1924

Złota moneta jednomarkowa 2001

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Reichsmarka

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Marka niemiecka

Marka niemiecka – jednostka monetarna w Niemczech od 1873 roku. 1 marka dzieliła się na 100 fenigów. Kod walutowy wg ISO 4217: DEM. Zastąpiona przez euro 1 stycznia 2002 (po kursie 1,95583 marki za 1 Euro).

Do zjednoczenia Niemiec (w 1871 r.), w poszczególnych księstwach i wolnych miastach, w obiegu były pieniądze różnych walut, najczęściej opartych o system talarowy. Pierwsza marka, tzw. złota marka została wprowadzona w 1873 r., w związku ze zjednoczeniem państwa niemieckiego. Wprowadzono jednolite dla całej Rzeszy monety:

Euro, ευρώ, евро (znak: €, kod ISO 4217: EUR) – europejska waluta wprowadzona w miejsce walut krajowych. Jest prawnym środkiem płatniczym w 16 państwach tworzących strefę euro w Unii Europejskiej - obejmującym ponad 322,5 mln Europejczyków. Waluta euro używana jest także w 11 krajach i terytoriach nienależących do UE (Watykanie, Monako, San Marino, Andorze, Kosowie, Czarnogórze) oraz we francuskich posiadłościach na Atlantyku i Oceanie Indyjskim oraz w brytyjskich bazach wojskowych na Cyprze.

Johann Balthasar Neumann (ur. przed 30 stycznia 1687 (data chrztu) w Chebie, zm. 19 sierpnia 1753 w Würzburgu) – niemiecki budowniczy i inżynier wojskowy, jeden z głównych architektów baroku i rokoko w Niemczech. Najsłynniejsze dzieła: rezydencja w Würzburgu, pałace w Bruchsal i Werneck, kościół pielgrzymkowy Czternastu Świętych Wspomożycieli koło Bad Staffelstein, kościoły w Neresheim i w Schöntal.

1 pfennig (miedź 1873-1916; aluminium 1916-1918),

2 pfennig (miedź 1873-1877 i 1904-1916),

5 pfennig (miedzionikiel 1874-1915; żelazo 1915-1922),

10 pfennig (miedzionikiel 1873-1916; żelazo 1916-1922; cynk 1917-1922),

20 pfennig (srebro 1873-1877; medzionikiel 1887-1892),

25 pfennig (miedzionikiel 1909-1912),

50 pfennig (srebro 1875-1919 [od 1905 nominał jako "1/2 Mark"]),

1 mark (srebro 1873-1916).

W poszczególnych regionach emitowano monety wyższych nominałów przedstawiające lokalnych władców (lub herby w przypadku wolnych miast). Były to srebrne 2, 3, 5 mark, oraz złote 5, 10 i 20 mark.
Dawne monety o nominale 1 talara i 2 talarów były w obiegu aż do 1908 r. jako odpowiedniki 3 i 6 marek.
Emitowano także banknoty o nominałach 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100 i 1000 mark.

Maria Sibylla Merian lub Anna Maria Sibylla Merian (ur. 2 kwietnia 1647 we Frankfurcie nad Menem, zm. 13 stycznia 1717 w Amsterdamie) niemiecka przyrodniczka i artystka-malarka. Uznawana za jednego z pierwszych entomologów.

Paul Ehrlich (ur. 14 marca 1854 w Strzelinie, zm. 20 sierpnia 1915 w Bad Homburg) – niemiecki chemik i bakteriolog. Wynalazca salwarsanu – pierwszego w miarę skutecznego lekarstwa przeciwko kile stosowanego przed wynalezieniem antybiotyków. Uważany jest za twórcę podstaw chemioterapii.

Po ustanowieniu republiki w 1918 wydano następujące monety (o nowych wzorach) w walucie markowej:

50 pfennig (aluminium 1919-1922),

3 mark (aluminium 1922-1923),

200 mark (aluminium 1923),

500 mark (aluminium 1923).

W związku z rosnącą inflacją, w latach 1922-1924 wydawano głównie banknoty, tzw. papierowe marki. Emitowano nowe wzory nawet kilka razy w miesiącu, o coraz to wyższych nominałach. Druk banknotów inflacyjnych prowadziła drukarnia państwowa (Reichsdruckerei) oraz prywatne firmy - stwierdzić można to po różnych oznaczeniach serii banknotów. W 1922 wydano jeszcze papierowe 1 i 2 mark, a na początku 1924 bardzo rzadki dziś banknot 100 bilionów mark.
W 1924 przeprowadzono reformę walutową - dawną markę zastąpiono rentenmarką. W tym samym roku rentenmarka została przemianowana na reichsmarkę. Mimo to, już po wymianie, wydane zostały monety opiewające na marki (a nie rentenmarki):

Bracia Grimm: Wilhelm Karl (ur. 24 lutego 1786 w Hanau, zm. 16 grudnia 1859 w Berlinie) i Jacob Ludwig Karl (ur. 4 stycznia 1785 w Hanau, zm. 20 września 1863 w Berlinie) – znani niemieccy pisarze i uczeni językoznawcy, członkowie Akademii Nauk w Berlinie. Bratem Jacoba i Wilhelma był malarz Ludwig Grimm.

Reichsmark – niemiecka jednostka monetarna, wprowadzona w wyniku wymiany walutowej w 1924 r. (kurs wymiany: 1 bilion marek inflacyjnych = 1 nowa marka). Emitowana przez Reichsbank (Bank Rzeszy). Dzieliła się na 100 reichspfennigów.

1 mark (srebro 1924-1925),

3 mark (srebro 1924-1925).

Reichsmarki przestano emitować w 1948. W Niemczech zachodnich ponownie wprowadzono niemiecką markę (Deutsche Mark, DM) jako walutę w tym samym roku. Emitowano obiegowe monety o nominałach:

1 pfennig ("BDL" 1948-1949, "BRD" od 1950),

2 pfennig (od 1950),

5 pfennig ("BDL" 1949, "BRD" od 1950),

10 pfennig ("BDL" 1949, "BRD" od 1950),

50 pfennig ("BDL" 1949-1950, "BRD" od 1950),

1 DM (od 1950),

2 DM (1951 i od 1957),

5 DM (srebro 1951-1974, miedzionikiel od 1975).

Początkowo na monetach 1, 5, 10 i 50 pfennig widniał napis "Bank Deutscher Laender" ("BDL"), który następnie zmieniono na "Bundesrepublik Deutschland" ("BRD").

Po burzliwym okresie wojen napoleońskich Kongres Wiedeński w 1815 roku ustalił podział ówczesnej Europy. W tym też okresie uwidoczniły się tendencje zjednoczeniowe wśród niemieckiego społeczeństwa. W miejsce rozwiązanego Związku Reńskiego utworzono Związek Niemiecki pod przewodnictwem cesarza Austrii. Wewnątrz niego zarysowywała się stopniowo rywalizacja między Prusami a Austrią.

Klara Józefina Schumann, Clara Josephine Schumann z domu Wieck (ur. 13 września 1819 w Lipsku, zm. 20 maja 1896 we Frankfurcie nad Menem) - niemiecka pianistka i kompozytorka romantyczna. Żona Roberta Schumanna.

Emitowano także okolicznościowe monety 5 i 10 DM.

W Niemczech wschodnich przyjęto także walutę markową. Wydawano obiegowe:

1 pfennig (aluminium 1948-1990),

5 pfennig (aluminium 1948-1990),

10 pfennig (aluminium 1948-1989),

20 pfennig (mosiądz 1969-1989),

50 pfennig (aluminium-brąz 1949-1950, aluminium 1958-1989),

1 mark (aluminium 1956-1989 [w latach 1956-1963 nominał jako "Deutsche Mark"]),

2 mark (aluminium 1957-1989 [w roku 1957 nominał jako "Deutsche Mark"]).

10 DM (Carl Friedrich Gauss)

Po zjednoczeniu Niemiec na terenach byłego NRD wprowadzono do obiegu "zachodnią" markę.
Od 1989 roku w zjednoczonych Niemczech występowały banknoty: 5DM (Bettina von Arnim), 10DM (Carl Friedrich Gauss), 20DM (Annette von Droste-Hülshoff), 50DM (Balthasar Neumann), 100DM (Clara Schumann), 200DM (Paul Ehrlich), 500DM (Maria Sibylla Merian) i 1000DM (bracia Grimm); przy czym rzadko występowały w normalnym obiegu 5DM i 1000DM.

Annette von Droste-Hülshoff (pełne nazwisko: Anna Elisabeth Franzisca Adolphine Wilhelmine Louise Maria von Droste-Hülshoff), (ur.12 stycznia 1797 r. w Burg Hülshoff w Westfalii; zm. 24 maja 1848 r. w Meersburgu nad jeziorem Bodeńskim) – niemiecka pisarka. Uważana jest za jedną z najwybitniejszych pisarek niemieckich. Jej podobizna widniała na dwudziestomarkowym banknocie.