Markowszczyzna - Polski Serwis Naukowy

Markowszczyzna – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Turośń Kościelna.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Historia

W 1550 po raz pierwszy spotyka się zapisaną nazwę wsi Markowszczyzna. Była ona pierwotną siedzibą dóbr Niewodnica Koryckich.

Po śmierci Mikołaja Koryckiego dobra składające się z Markowszczyzny, Niewodnicy Koryckich, Czaplina, Trypuć, Niecek, Barszczówki, Mińc oraz Hodyszewa odziedziczyli synowie Jan i Paweł.

Hôtel Lambert – powstały w 1831 roku monarchistyczny obóz konserwatywno-liberalny działający na emigracji po powstaniu listopadowym, skupiał głównie bogate kręgi społeczeństwa Wielkiej Emigracji. Politycznie opierał się na postanowieniach Konstytucji 3 Maja. Liczył na interwencję państw zachodnich w sprawie polskiej. Kierował nim ks. Adam Jerzy Czartoryski, a po jego śmierci syn Władysław Czartoryski. Nazwa wzięła się od siedziby księcia w Paryżu, pałacu znajdującego się na Wyspie św. Ludwika.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

W latach 1600-1630 Niewodnica Koryckich była własnością Jana i Piotra Koryckich. Do Jana należał folwark Niewodnica Koryckich, do Pawła część Markowszczyzny. Inna część majątku przeszła w ręce Burzyńskich. W II poł. XVII nowymi właścicielami była rodzina Łyszczyńskich – posiadająca Markowszczyznę aż do 1928.

Województwo podlaskie (biał. Падляшскае ваяводства (Padlašskaje vajavodstva), lit. Palenkės vaivadija) - jednostka podziału administracyjnego Polski, jedno z 16 województw. Położone jest w północno-wschodniej części kraju, w geograficznym środku Europy. Przez jego środek przepływa Narew. Stolicą jest Białystok.

Wieś (łac. pagus, rus) – jednostka osadnicza o zwartej, skupionej lub rozproszonej zabudowie i istniejących funkcjach rolniczych lub związanych z nimi usługowych lub turystycznych, nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta (art. 2 ustawy z 29 sierpnia 2003 o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych).

Z dworem w Markowszczyźnie związany był (prawdopodobnie) Kazimierz Łyszczyński, autor traktatu "De non existentia Dei".

W pocz. XIX właścicielem Markowszczyzny był Ambroży Łyszczyński, deputat białostocki. W 1805 urodził się Adam Łyszczyński (zmarły w 1879), w czasie powstania listopadowego komisarz wojenny na Litwie, emigrant i działacz "Hotelu Lambert". W 1824 drugi syn Ambrożego, Witold, zbudował w Markowszczyźnie fabrykę sukna, którą następnie przeniesiono do Topól.

Hodyszewo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim (w 1975-1998 województwo łomżyńskie). Powiat wysokomazowiecki, gmina Nowe Piekuty. Miejscowość jest oddalona od najbliższego miasta – Brańska, o 12 km.

Podział administracyjny Polski 1975-1998 – podział administracyjny obowiązujący od 1 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 (od reformy w 1975 do reformy w 1999). Został wprowadzony ustawą z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych. Utworzono 49 województw, zlikwidowano pośredni szczebel administracyjny, czyli powiaty. Województwo warszawskie miało status województwa stołecznego, a województwa łódzkie i krakowskie były tzw. województwami miejskimi. Początkowo Wrocław stanowił jednostkę podziału administracyjnego stopnia wojewódzkiego w obrębie woj. wrocławskiego.

Bibliografia

Sokołowski Z. Województwo białostockie. Przewodnik. Wyd.Sport.i Turyst. Warszawa 1972.

Bończak-Kucharczyk E. Maroszek J. Markowszczyzna. Biuro Badań i Dokumentacji Zabytków w Białymstoku. 1984

Słownik geograficzny Królestwa Polskiego.

Sprawa likwidacji serwitutów obciążających dobra Markowszczyzna na korzyść osad udziałowych wsi Niewodnica Korycka 1921-1925. Arch. Państw. Białystok, "PUZB 145".