Marsz - wojsko - Polski Serwis Naukowy

Marsz - to ruch wojsk po drogach lub na przełaj do wyznaczonych rejonów bądź rubieży. Wykonywany jest w kolumnach marszowych. Kolumna marszowa to ugrupowanie wojsk na jednej drodze pod jednym dowództwem.

Dla usprawnienia marszu oddziału lub związku taktycznego kolumnę marszową można podzielić na grupy marszowe (zgrupowania taktyczne). Grupa marszowa nie powinna być większa niż siły ekwiwalentne wzmocnionemu batalionowi (batalionowemu zgrupowaniu broni połączonych). Powinna być także zdolna, w razie potrzeby, do samodzielnego podjęcia walki z przeciwnikiem naziemnym i powietrznym. Między grupami marszowymi ustala się odległości czasowe, a między pojazdami w metrach. Odległość między grupami marszowymi przy średniej prędkości 30 km/h nie powinna być większa niż 5 minut, a między pojazdami 50 m. W uzasadnionych sytuacjach może nastąpić zwiększenie odległości między grupami marszowymi (pododdziałami) oraz między pojazdami, odległości te określają dowódcy kolumn.

Rubież - przed XVI wiekiem również rąbanina: mord, rzeź - pas przygranicznej ziemi, kresy, granica, przygranicze. Zapożyczenie ze staroruskiego rubežь "nacięcie, znak wycięty na drzewie, miedza, granica", od prasłowiańskiego rǫbežь (samogłoska nosowa ǫ w językach ruskich, ale i w czeskim przeszła w u, polski kontynuant to ą). Polska, rodzima postać rąbież "kraj, koniec; granica" zachowana w gwarach. Nazwa pochodzi od wspólnej Słowianom tradycji, która polegała na zaznaczeniu granicy poprzez nacinanie drzew.

Reżim także reżym(fr. Régime - porządek) — popularnie, używany w znaczeniu pejoratywnym rząd, władza, system władzy, zwłaszcza nielegalny, nieuznawany, bezprawny, pochodzący z uzurpacji.

Ugrupowanie marszowe tworzą :

oddział wydzielony (jeśli się go wysyła),

ubezpieczenie marszowe,

oddział zabezpieczenia ruchu,

kolumny sił głównych (grup marszowych)

kolumny jednostek logistycznych.

Ze względu na kierunek wykonywania marsze mogą być :

dofrontowe,

odfrontowe,

rokadowe.

W marszu dofrontowym najistotniejszą rolę spełniać będą ubezpieczenia czołowe (awangardy, szpice czołowe, patrole czołowe). Awangardy i szpice czołowe powinny być zdolne do rozbicia drobnych grup przeciwnika blokującego ruch kolumn po drogach. W wypadku napotkania przeważających sił powinny umożliwić maszerującym wojskom swobodę rozwinięcia i wejścia do walki.

Oddział zabezpieczenia ruchu – element ugrupowania wojsk inżynieryjnych doraźnie utworzony do urządzania i utrzymywania dróg z których korzystają wojska. Tworzy się go w oddziałach i związkach taktycznych na bazie pododdziałów inżynieryjno-drogowych lub saperskich, zazwyczaj wzmocnionych pododdziałami innych rodzajów wojsk (piechoty zmechanizowanej, czołgów) i wyposaża w niezbędny sprzęt oraz materiały do prowadzenia rozpoznania i wykonywania prac drogowych.

Ariergarda - oddział, pododdział maszerujący z tyłu za głównymi siłami związku taktycznego (oddziału). Zadaniem ariergardy jest ubezpieczanie maszerującej kolumny przed uderzeniem od tyłu i zapewnienie jej swobodnego wykonywania marszu. Zależnie od sytuacji i wielkości maszerującej kolumny ariergarda może stanowić od 1/4 do 1/3 sił głównych. Ariergarda stanowi element ubezpieczenia ugrupowania marszowego.

W marszu odfrontowym czołową rolę spełniają ubezpieczenia tylne (ariergardy, szpice tylne). Siła i skład ubezpieczeń tylnych zapewnić ma ochronę maszerujących wojsk przed nacierającym przeciwnikiem. Zadanie to wykonują przez prowadzenie działań opóźniających na wybranych dogodnych rubieżach terenowych.

Oddział wydzielony - doraźnie zorganizowany oddział (pododdział) wojsk zmechanizowanych lub pancernych wzmocniony pododdziałami innych rodzajów wojsk, wyznaczony do wykonania zadania bojowego w znacznym oddaleniu od rejonu (obszaru, kierunku) działania sił głównych, ale na ich korzyść. W działaniach zaczepnych OW jest wysyłany przez związek taktyczny do przodu w celu zajęcia i utrzymania do czasu podejścia sił głównych ważnych obiektów, rubieży, przepraw, węzłów komunikacyjnych itp. W działaniach obronnych OW może mieć za zadanie opóźniać natarcie nieprzyjaciela w pasie przesłaniania.

Walka - to główna kategoria działań taktycznych, rozumiana jako skupione w czasie i przestrzeni starcie dwóch przeciwstawnych stron w skali taktycznej.

W marszu rokadowym szczególnego znaczenia nabierają ubezpieczenia boczne (oddział boczny, szpica lub patrol boczny). Mogą one być wysyłane przez awangardę lub z kolumny sił głównych. Wykonują one okresowo marsz po drodze równoległej do drogi głównej, w odległości zapewniającej bezpieczeństwo maszerującym wojskom oraz dającej możliwość wsparcia ubezpieczeń przez środki znajdujące się w kolumnie sił głównych.

Stanisław Marian Koziej (ur. 8 lipca 1943 w Glinniku) – generał brygady Wojska Polskiego, teoretyk wojskowości, profesor, były wiceminister obrony narodowej, od 2010 szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego

Ugrupowanie wojsk - celowe i zgodne z zamiarem przewidywanej lub prowadzonej walki, bitwy i operacji rozmieszczenie pododdziałów, oddziałów i związków taktycznych w ustalonych odstępach i odległościach, frontem w określonym kierunku, zapewniające optymalne wykorzystanie możliwości taktyczno - operacyjnych i bojowych oraz współdziałanie rodzajów wojsk i sił zbrojnych dla osiągnięcia zamierzonych celów i wykonania zadań przy minimalnych stratach własnych.

Dyscyplina marszu

- to ścisłe przestrzeganie zasad organizacji i sprawności marszu, obejmujących w szczególności: poruszanie się po wyznaczonych trasach przemarszu (przejazdu), zachowanie odpowiednich odległości między kolumnami, terminowość przekraczania ustalonych punktów, przestrzeganie zasad ubezpieczenia wojsk w ruchu i na postojach, stosowanie odpowiedniego reżimu pracy środków łączności, sygnalizacji, maskowania itp.

Rejon (rosyjski i ukraiński: райо́н, wymawiane [rajon]; azerbejdżański: rayon; białoruski: раён; gruziński: რაიონი, raioni; łotewski: rajons; litewski: rajonas; rumuński: raion) – jest typem jednostki administracyjnej niektórych postsowieckich państw. Określenie, pochodzi od francuskiego słowa "rayon" (sztuczny jedwab) – plaster miodu, dział, dystrykt. Rejon jest zwykle jednostką dwa szczeble poniżej szczebla państwowego.

Natarcie - jest podstawowym rodzajem walki prowadzonej głównie w formie zwrotów zaczepnych z zamiarem rozbicia wojsk przeciwnika i opanowania zajmowanego przez niego terenu. Jest działaniem rozstrzygającym.

Bibliografia

"Leksykon wiedzy wojskowej", Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1979

Stanisław Koziej: Teoria sztuki wojennej. Warszawa: "Bellona", 1993. ISBN 83-11-08264-2.