Martin Van Buren - Polski Serwis Naukowy

Martin Van Buren (ur. 5 grudnia 1782 w Kinderhook, Nowy Jork, zm. 24 lipca 1862 tamże) – ósmy prezydent USA. Urząd sprawował w latach 1837-1841, był pierwszym prezydentem urodzonym po proklamowaniu niepodległości Stanów Zjednoczonych. Pełnił także funkcję wiceprezydenta (1833-1837) i sekretarza stanu (1829-1831).

Teksas (ang. Texas) – stan w południowej części Stanów Zjednoczonych, położony na wybrzeżu Zatoki Meksykańskiej, sąsiadujący ze stanami Luizjana i Arkansas na wschodzie, stanem Oklahoma na północy i Nowym Meksykiem na zachodzie. Na południowym zachodzie graniczy z Meksykiem. Obszar w większości wyżynny (Wielkie Równiny), w części południowo-zachodniej niewielkie obszary górzyste, w części południowo-wschodniej Nizina Zatokowa.

John Quincy Adams (ur. 11 lipca 1767 w Braintree, Massachusetts – zm. 23 lutego 1848 w Waszyngtonie) – amerykański prawnik, dyplomata i polityk; ambasador do kilku krajów europejskich, senator, sekretarz stanu, szósty prezydent USA (1825-1829), a także członek Izby Reprezentantów USA.

Życiorys

Pochodził z rodziny holenderskiego właściciela tawerny, Abrahama Van Burena. Van Burenowie byli członkami Zreformowanego Kościoła Holenderskiego. Ojciec Martina posiadał umiejętność pisania, dzięki czemu pełnił funkcję gminnego pisarza. Edukacja Martina zakończyła się na trzeciej klasie szkoły podstawowej. Martin dość dużo czasu spędzał z książkami, jednakże była to bardziej lekka lektura niż książki naukowe.

Wojna brytyjsko-amerykańska, zwana też wojną Jamesa Madisona (ang. War of 1812) – wojna pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Wielką Brytanią rozpoczęta amerykańską deklaracją wypowiedzenia wojny 18 czerwca 1812 i formalnie zakończona traktatem gandawskim zawartym 24 grudnia 1814. Mimo to znaczące działania wojenne trwały jeszcze w 1815 roku, kiedy miały miejsce: bitwa pod Nowym Orleanem i bitwa pod Fort Bowyer. Głównym teatrem wojny było pogranicze między Stanami Zjednoczonymi i brytyjską Kanadą.

Departament Stanu (ang. The United States Department of State) – odpowiednik ministerstwa spraw zagranicznych w innych krajach. Na czele Departamentu Stanu stoi sekretarz stanu, co odpowiada stanowisku ministra spraw zagranicznych w innych krajach.

Karierę polityczną rozpoczynał jako młody prawnik w firmie Francisa Silvestra, przenosząc się później na praktykę adwokacką do Williama P. Van Nessa, ze względu na różnice światopoglądowe z poprzednim pracodawcą. W roku 1807 został przydzielony na funkcję radcy w sądzie najwyższym stanu Nowy Jork. Pierwszym urzędem publicznym, który przyszło mu sprawować, była funkcja sędziego spadkowego w powiecie Columbia. Martin Van Buren popierał wojnę z Anglią w latach 1812-1814, kiedy zasiadał jeszcze w ławach Senatu stanowego. W latach 1815-1819 pełnił funkcję prokuratora generalnego stanu Nowy Jork.

Andrew Jackson (ur. 15 marca 1767, zm. 8 lipca 1845) – amerykański prawnik i polityk; generał Armii Stanów Zjednoczonych; wojskowy gubernator Florydy (1821), członek Izby Reprezentantów USA (1796–97), senator USA (1797–98, 1823–25) oraz siódmy prezydent USA (1829–1837).

Nowy Jork (ang. State of New York lub New York State) – stan w północno-wschodniej części USA. Graniczy z jeziorami Ontario i Erie, z kanadyjskimi prowincjami Ontario i Quebec, a także ze stanami Vermont, Massachusetts, Connecticut, New Jersey i Pensylwania. Od południowego wschodu dotyka Oceanu Atlantyckiego.

4 marca 1821 roku wybrany został do senatu USA i swoją funkcję pełnił do czasu ustąpienia ze stanowiska 20 grudnia 1828. W roku 1824 był szefem kampanii wyborczej kandydata na prezydenta Williama Crawforda, który uległ w wyścigu o fotel prezydencki Johnowi Quincy Adamsowi. Wyróżnił się jako polityk w północnych stanach. Z tego też powodu prezydent Jackson mianował Van Burena sekretarzem stanu. Martin urząd swój pełnił dość przeciętnie. Z czasem stał się najbardziej zaufanym człowiekiem Jacksona, pomagając mu pozbyć się z urzędu wiceprezydenta Johna C. Calhouna. Prezydent USA Andrew Jackson mianował Martina posłem w Londynie, lecz w tym momencie odegrał się na Van Burenie John C. Calhoun, którego akceptacja, jako przewodniczącego Senatu była w tym momencie niezbędna do zatwierdzenia stanowiska. W 1832 roku Andrew Jackson mianował Van Burena kandydatem do funkcji wiceprezydenta. Pełnił tę funkcję od 4 marca 1833 do 4 marca 1837. Andrew Jackson w drugim roku kolejnej kadencji oświadczył, że to Van Buren powinien być jego następcą na stanowisku prezydenta, co miało znaczenie w przyszłości.

Wiceprezydent Stanów Zjednoczonych Ameryki jest obierany na cztery lata wraz z prezydentem. Na Wiceprezydenta może kandydować osoba, która posiada bierne prawo wyborcze w wyborach prezydenckich.

Meksyk (Meksykańskie Stany Zjednoczone, hiszp. – México, Estados Unidos Mexicanos, Méjico, nah. Mēxihco) – kraj w Ameryce Północnej. Sąsiaduje ze: Stanami Zjednoczonymi (na północy); Oceanem Spokojnym (na zachodzie i południu); Zatoką Meksykańską i Morzem Karaibskim (na wschodzie); Gwatemalą i Belize (na południu i południowym wschodzie).

4 marca 1837 Martin Van Buren złożył przysięgę w Białym Domu w obecności prezesa Sądu Najwyższego.

Polityka Burena

Przez całą kadencję jego głównym zadaniem była walka z kryzysem gospodarczym, który dotknął Stany Zjednoczone w 1837 roku. Było to najpoważniejsze załamanie gospodarcze w całej historii USA. Van Buren sprzeciwiał się powołaniu centralnego banku i lokowaniu rządowych pieniędzy w bankach federalnych. Wydatki rządu obciął do tego stopnia, że konieczne było wyprzedawanie narzędzi i urządzeń używanych podczas robót publicznych.

Prezydent Stanów Zjednoczonych – głowa państwa, szef administracji federalnej, naczelny dowódca sił zbrojnych, szef rządu, a także lider swojej partii. Konstytucja nadała mu wiele prerogatyw, co sprawia, iż zajmuje on kluczowe miejsce w systemie politycznym Stanów Zjednoczonych.

Prokurator Generalny – naczelny organ prokuratury i zwierzchnik prokuratorów. W latach 1990 – 2010 funkcję tę pełnił z urzędu minister sprawiedliwości.

Podczas swojej prezydentury próbował zapobiegać rozprzestrzenianiu się niewolnictwa. Z tego też powodu nie zgodził się na aneksję Republiki Teksasu jako nowego stanu, gdyż spowodowałaby ona wzrost liczby niewolników i mogłaby doprowadzić do wojny z Meksykiem.

Przegrana

W 1840 roku Van Buren przegrał wybory prezydenckie. Starał się, bez powodzenia, o prezydenturę w roku 1848.

Niewolnictwo – zjawisko społeczne, którego istotą jest stosunek zależności, polegający na tym, iż pewna grupa ludzi (niewolnicy) stanowi przedmiot własności innych osób, grup ludzi (rodzina, plemię itd.), lub instytucji (państwo, świątynia itp.), którzy mogą nimi swobodnie rozporządzać.

Senat Stanów Zjednoczonych (ang. United States Senate) – ciało ustawodawcze, izba wyższa amerykańskiego Kongresu – dwuizbowego parlamentu federalnego. Senatorowie wybierani są na 6-letnią kadencję. Co 2 lata następuje wymiana 1/3 składu.

Linki zewnętrzne

Biografia w Biographical Directory of the United States Congress (ang.)

Biografia Biały Dom (ang.)

Biografia Senat Stanów Zjednoczonych (ang.)

Biografia Office of the Historian, Bureau of Public Affairs, Departament Stanu Stanów Zjednoczonych (ang.)

Bibliografia

Pastusiak Longin, Prezydenci Stanów Zjednoczonych, Poznań 2003

Kryzys gospodarczy (także: krach gospodarczy, recesja gospodarcza, załamanie gospodarcze, zapaść gospodarcza, depresja gospodarcza, spowolnienie gospodarcze, ale też: osłabienie gospodarcze, zawirowanie gospodarcze, zachwianie gospodarcze, chaos gospodarczy, katastrofa gospodarcza, itd.) to zjawisko ekonomiczne w gospodarce Przyczyn kryzysu upatruje się zależnie od wyznawanej szkoły (zwykle albo-albo):

Prezydent (od łac. praesidens – zasiadający na czele) – najwyższy urząd w państwie będącym republiką, zwykle jednoznaczny z pełnieniem funkcji głowy państwa. W systemie prezydenckim prezydent jest również szefem rządu (np. w USA).