Marymont - Polski Serwis Naukowy

Marymont na tle dzielnicy Bielany i Żoliborz

Kościół parafialny MB Królowej Polski na Marymoncie

Widok pałacyku Sobieskich zw. Marymontem, sztych G. Bodenera wg rys. J.S. Mocka z 1730 r.

Marymont – nazwa zespołu osiedli w południowo-wschodniej części warszawskich Bielan i północnej Żoliborza, złożona z osiedli Marymont-Ruda, Marymont-Kaskada i Marymont-Potok. Niegdyś była to miejscowość w pobliżu Warszawy.

Marianie – potoczna nazwa Zgromadzenia Księży Marianów Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny (łac. Congregatio Clericorum Marianorum ab Immaculata Conceptionis Beatissimae Virginis Mariae, (skr. MIC). Pierwsze powstałe na ziemiach polskich w XVII w., męskie, katolickie Zgromadzenie zakonne – założone w 1673 przez bł. o. Stanisława od Jezusa i Maryi Papczyńskiego. W 1909 roku Litwin bł. abp Jerzy Matulaitis-Matulewicz dokonał jego odnowy i reformy.

Pacyfikacja Marymontu – fala mordów, podpaleń, grabieży i gwałtów, która przetoczyła się przez warszawski Marymont w czasie powstania warszawskiego. W dniach 14 - 15 września 1944 roku szturmujące Marymont formacje Wehrmachtu i wschodnich jednostek ochotniczych zamordowały kilkuset polskich cywilów, jak również wielu rannych i wziętych do niewoli powstańców.

Nazwa Marymont pochodzi z francuskiego Marie Mont (wym. mari mą) czyli Góry Marii. Na tym wzniesieniu król Jan III Sobieski zbudował w XVII w. letnią rezydencję dla swej ukochanej żony Marysieńki. Później pałacyk ten pełnił funkcję willi myśliwskiej królów Augusta II, Augusta III i Stanisława Augusta Poniatowskiego. Dziś na fundamentach tego pałacyku stoi katolicki kościół pod wezwaniem Matki Bożej Królowej Polski, będący pod opieką Zgromadzenia Księży Marianów. A u jego podnóża rozciąga się najstarszy w Warszawie Park Kaskada, będący uporządkowanymi pozostałościami parku przypałacowego.

Tramwaj (z ang. tram way - linia tramwajowa, tram - tramwaj) – pojazd szynowy służący do transportu miejskiego, poruszający się w ruchu mieszanym po jezdni lub na wydzielonym albo niezależnym torowisku. Istnieją sieci przebiegające częściowo w tunelach.

Powstanie warszawskie () – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji "Burza", połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.

W Marymoncie w 1815 roku powstał Instytut Agronomiczny, pierwowzór współczesnej Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego znajdującej się obecnie na terenie warszawskiej dzielnicy Ursynów. W 1828 roku powstały zakłady lniane, które później przeniesiono do Żyrardowa. Również okres budowy Twierdzy Warszawa odcisnął się na wyglądzie Marymontu, a zwłaszcza zakaz wznoszenia budynków murowanych na esplanadzie fortów i umocnień Twierdzy. Na Marymoncie ulokowali Rosjanie m.in. magazyny (na tyłach dawnego pałacu) oraz dzieło flankujące pośrednie Buraków - fort ziemny. Znajdowała się tu także prochownia.

Jerzy Stanisław Majewski (ur. 1959) - dziennikarz i publicysta, od 1993 roku dziennikarz "Gazety Wyborczej". Autor licznych artykułów i książek o Warszawie:

Ursynów – wysunięta najdalej na południe dzielnica Warszawy. Zajmuje 8,6% powierzchni miasta, a zamieszkuje ją przeszło 140 tys. mieszkańców. Od północy graniczy z Mokotowem, od zachodu z Włochami i od wschodu z Wilanowem. Od południa graniczy z gminami Piaseczno, Konstancin-Jeziorna i Lesznowola.

W okresie międzywojennym Marymont z Warszawą połączyła zelektryfikowana linia tramwajowa, choć tramwajem trakcji konnej można było tu dojechać od końca XIX wieku. W czasie powstania warszawskiego powstańcy na Marymoncie zostali pokonani 14 września. Niemcy zamordowali wówczas około 500 mieszkańców Marymontu. W okresie powojennym na Marymoncie powstał dworzec PKS Warszawa Marymont, zlikwidowany w latach 90. XX wieku.

Wisła (łac. i ang. Vistula, niem. Weichsel) – najdłuższa rzeka Polski, o długości 1047 km. Jest także najdłuższą rzeką w zlewisku Morza Bałtyckiego.

August II Mocny (niem. August II der Starke ur. 12 maja 1670 w Dreźnie (wg kalendarza juliańskiego), zm. 1 lutego 1733 w Warszawie) – król Polski i wielki książę litewski w latach 1697-1706 i 1709-1733, elektor Saksonii 1694-1733 jako Fryderyk August I (Friedrich August I.). Pierwszy władca dynastii saskiej Wettynów. Jego przydomek jest zazwyczaj wiązany z jego nieprzeciętną siłą.

Od 1973 na Marymoncie budowano pierwsze bloki mieszkalne wg projektu Zdzisława Łuszczyńskiego. Kolejne przeobrażenia to odcięcie Marymontu od Wisły przez Wisłostradę i przecięcie tego obszaru na pół Trasą Armii Krajowej. W 2006 oddano do użytku stację metra Marymont, a w 2008 otwarto kolejną stację metra A-20 niedaleko od dawnego dworca PKS.

Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, w skrócie SGGW – warszawska uczelnia rolnicza (obecnie na prawach uniwersytetu), uważana za najstarszą i największą tego typu w Polsce. Jej początki sięgają 23 września 1816, kiedy utworzono Instytut Agronomiczny w miejscowości Marymont (obecnie: Bielany, dzielnica Warszawy).

Park Kaskada - park znajdujący się pomiędzy Aleją Armii Krajowej a ulicą Słowackiego w warszawskiej dzielnicy Żoliborz. Nazwa "Kaskada" pochodzi od wodospadu zasilanego naturalnym źródłem.

W okolicy znajduje się

stacja warszawskiego metra Marymont

hala Marymoncka

klub RKS Marymont Warszawa

Zespół Szkół Samochodowych i Licealnych nr 3

Przypisy

Adam Borkiewicz, Powstanie warszawskie. Zarys działań natury wojskowej, Instytut wydawniczy PAX, Warszawa 1969 r., str. 411-419.

Źródła

Jerzy Kasprzycki, Jerzy S. Majewski: Korzenie miasta. T.6, Niedaleko od Warszawy. Warszawa: "Veda", 2004, s. 153-159. ISBN 83-85584-84-6.

Na mapach: 52°16′N 20°57′E / 52.267, 20.95

Twierdza Warszawa (ros. крепость Варшава) – zespół fortów i innych budowli fortyfikacyjnych wzniesionych przez władze Imperium Rosyjskiego wokół Warszawy w XIX wieku, określenie obowiązujące w okresie od 1879 do 1913 roku.

Warszawskie metro – system kolei podziemnej w mieście stołecznym Warszawie, także spółka miejska Metro Warszawskie sp. z o.o. obsługująca tę kolej.