Marynarka Wojenna Imperium Rosyjskiego

Proporzec rosyjskiej marynarki wojennej

Predestynacja (1700)

Siedziba rosyjskiej admiralicji

Marynarka Wojenna Imperium Rosyjskiego (Военно-Морской Флот Российской империи, Wojenno-Morskoj Fłot Rossijskoj impierii) – jeden z rodzajów sił zbrojnych (marynarka wojenna) Imperium Rosyjskiego, istniejący od XVII wieku do wojny domowej w Rosji.

Wojna domowa w Rosji – wojna rozpoczęta w wyniku rewolucji październikowej w 1917 i ustanowienia przez bolszewików nowej władzy państwowej. Zwolenników nowej władzy określano jako "czerwonych", a przeciwników jako "białych". Działania zbrojne trwały zasadniczo do 1920 roku (zajęcie Krymu), na Dalekim Wschodzie do 1922 roku i w Jakucji do 1923 roku. Niekiedy za datę rozpoczęcia tej wojny domowej uważa się datę podpisania traktatu brzeskiego (3 marca 1918) – podpisanie tego aktu rzeczywiście spowodowało narastanie oporu oraz zagwarantowało zewnętrzną interwencję i wsparcie sił ententy po stronie "białych". Za zakończenie wojny domowej jest uważane zdobycie Władywostoku przez Armię Czerwoną 25 października 1922 roku, choć walki na wschodnich rubieżach przeciągnęły się do 1923.
Pole minowe – W lądowych działaniach minowych określony obszar, na którym rozstawiono miny. W morskiej wojnie minowej obszar wodny, na którym ustawiono miny według ustalonego schematu albo bez takiego schematu. Pola minowe dzielimy ze względu na przeznaczenie:

Początki

Za rządów cara Michała I Romanowa w 1636 w Balachnie (ros. Балахна) duńscy stoczniowcy z Holsztynu zbudowali trójmasztowy okręt według europejskiego projektu. Był to pierwszy uzbrojony okręt zbudowany w Rosji – na trzydzieści lat przed pierwszą rosyjską fregatą "Orzeł". Otrzymał nazwę "Frederick" od imienia holsztyńskiego księcia Friedricha III – zleceniodawcy przedsięwzięcia. W czasie dziewiczej podróży po Morzu Kaspijskim okręt niefortunnie znalazł się na obszarze silnego sztormu i zatonął.

Michał I Fiodorowicz (ur. 22 lipca 1596, zm. 23 lipca 1645) – car Rosji w latach 1613 – 1645, dziad Piotra Wielkiego, zapoczątkował dynastię Romanowów.
Św. Mikołaj II Aleksandrowicz Romanow, ros. Николай II, Николай Александрович Романов, ur. 6 maja/18 maja 1868 w Petersburgu, zm. 16/17 lipca 1918 w Jekaterynburgu) – ostatni cesarz Rosji, panujący w latach 1894-1917. Koronowany w Moskwie 26 maja 1896; syn Aleksandra III z dynastii Romanowów i jego żony carycy Marii Fiodorowny. Święty prawosławny.

Wojna rosyjsko-japońska

Osobny artykuł: obrona Port Artur.

Wojna rosyjsko-japońska 1904-1905 była katastrofą dla rosyjskiej marynarki wojennej, która utraciła większość posiadanych ciężkich okrętów, zadając niewielkie straty wrogowi. Nocą z 8 na 9 lutego 1904 japońska flota pod dowództwem admirała Heihachirō Tōgō rozpoczęła wojnę zaskakującym atakiem okrętów torpedowych na rosyjskie okręty Eskadry Pacyfiku w bazie Port Artur w Chinach, ciężko uszkadzając dwa pancerniki i rozpoczynając dziesięciomiesięczne walki eskadry w obronie Port Artur. Następnego ranka doszło do nierozstrzygniętego starcia z japońskimi siłami głównymi pod Port Artur.

Holsztyn (niem. Holstein) to historyczna kraina położona na południe od dzielącej go od Szlezwiku rzeki Eider, zamieszkana w średniowieczu od Zachodu przez plemiona północnych Sasów(Nordalbingów) a od Wschodu przez słowiańskich Wagrów ze związku Obodrytów. Przejściowo Nordalbingów zostali deportowani, a cały obszar był przyznany Obodrytom pod wodzą Drożko. Od roku 1111 hrabstwo cesarstwa rzymskiego. Od 1474 przekształcone w księstwo. Jeden z książąt Holsztynu, Karl Peter Ulrich von Holstein-Gottorp był w roku 1762 carem Rosji, znanym jako Piotr III Romanow. Aż do roku 1806 Holsztyn należał do Rzeszy, choć wcześniej znajdował się w strefie wpływów duńskich. Obecnie południowa część niemieckiego kraju związkowego Szlezwik-Holsztyn.
Piotr Nikołajewicz Wrangel (Пётр Николаевич Врангель) - (ur. 15 sierpnia 1878 r. w Mukuliai (koło Zarasai, w dzisiejszej Litwie), zm. 25 kwietnia 1928 r. w Brukseli) – generał porucznik armii Imperium Rosyjskiego, uczestnik wojny z Japonią, I wojny światowej i wojny domowej w Rosji. Pochodził z rodziny Niemców bałtyckich.

W marcu wiceadmirał Stefan Makarow objął dowództwo rosyjskiej Eskadry Pacyfiku, mając na celu stworzenie planu przedarcia się z zablokowanego portu. W tym czasie obie strony konfliktu rozpoczęły wojnę minową (był to pierwszy przypadek w historii, gdy miny zostały użyte do celów ofensywnych. Dotychczas były używane wyłącznie do celów defensywnych, obrony własnych portów).

Rewolucja październikowa – przejęcie przez partię bolszewików władzy w Rosji rozpoczęte w Piotrogrodzie w nocy z 7 na 8 listopada 1917 roku (według obowiązującego wtedy w Rosji kalendarza juliańskiego był to 24 i 25 października – stąd nazwa).
Morze Kaspijskie (per. دریای خزر, ros. Каспийское море, azerb. Xəzər dənizi, kaz. Каспий теңізі, turkm. Hazar deňzi) – bezodpływowe słone jezioro reliktowe w Azji i w niewielkiej części w Europie. Jest największym jeziorem świata z powierzchnią wynoszącą ok. 370 tys. km2 (zmieniającą się wskutek opadania poziomu wody, w 1930 roku wynosiła ona aż 442 tys. km²). Maksymalna głębokość to 1025 m. Zasolenie od 10-12‰ do bardzo dużego, sięgającego nawet 300‰ w zamkniętych zatokach. Czas wymiany wód wynosi 250 lat. W Starożytności nosiło różne nazwy: Ocean Hyrkański, Morze Azarskie i Morze Kwalijskie.

Japońska taktyka zastosowania ofensywnych zagród minowych okazała się efektywna, uniemożliwiła rosyjskim okrętom wyjście poza Port Arthur. 12 kwietnia 1904 dwa rosyjskie pancerniki, flagowy "Pietropawłowsk" i "Pobieda" weszły w pobliżu portu na japońskie miny. Flagowiec rosyjski zatonął w ciągu godziny, wraz z admirałem Makarowem, drugi pancernik został odholowany do portu na rozległy remont.

Bitwa pod Cuszimą - bitwa morska pomiędzy flotą rosyjską a japońską podczas wojny rosyjsko-japońskiej 1904-1905, stoczona 27 - 28 maja 1905 w Cieśninie Cuszimskiej (położonej pomiędzy Japonią a Koreą) w pobliżu wyspy Cuszima, zakończona miażdżącym zwycięstwem Japończyków.
Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.

Rosjanie z kolei stawiali defensywne zagrody minowe i na takiej zagrodzie 15 maja 1904 zatonęły w pobliżu Port Artur dwa japońskie pancerniki "Yashima" i "Hatsuse".

Rosyjska flota podjęła próbę wyjścia z oblężonej twierdzy i przejścia do Władywostoku, ale została przechwycona. W toku bitwy na Morzu Żółtym nie został wprawdzie zatopiony żaden okręt, lecz rosyjska eskadra musiała porzucić zamiar przerwania. Ocalałe w tym starciu rosyjskie okręty schroniły się w twierdzy, gdzie były kolejno zatapiane przez artylerię wojsk oblegających. Próby przerwania oblężenia od strony lądu także zawiodły i po bitwie o Liaoyang pod koniec sierpnia Rosjanie wycofali się do Mukden (Shenyang). Port Artur padł ostatecznie 2 stycznia 1905 po serii okupionych wysokimi stratami ataków. Z 7 pancerników eskadry, sześć zostało zatopionych (z tego cztery Japończycy podnieśli i wcielili do służby), a tylko jeden "Cesarewicz", internowany w porcie neutralnym po bitwie na Morzu Żółtym, po wojnie powrócił do Rosji.

Pancerniki typu Impieriatrica Marija (Cesarzowa Maria Fiodorowna ros. Императрица Мария Федоровна) – rosyjskie pancerniki z okresu I wojny światowej. Okręty zbudowano na potrzeby carskiej Floty Czarnomorskiej w odpowiedzi na turecki program zbrojeń morskich. Pod względem konstrukcyjnym okręty były podobne do pancerników typu Gangut.
Marynarka wojenna to część sił zbrojnych państwa zajmująca się obroną granic morskich i wybrzeża, a także prowadzeniem innych działań wojskowych na morzach i oceanach.

Rosjanie przygotowali wzmocnienie swojej floty dalekowschodniej poprzez wysłanie części Floty Bałtyckiej (Druga Eskadra Pacyfiku, do której dołączyła jeszcze Trzecia Eskadra) pod dowództwem admirała Zinowija Rożestwienskiego do Azji. Podróż dookoła Przylądka Dobrej Nadziei liczyła ponad 18 000 mil. 21 października 1904 podczas przechodzenia w pobliżu wielkiej Brytanii (która była sojusznikiem Japonii, ale pozostała neutralna w tej wojnie) nieomal sprowokowano wojnę, gdy w czasie incydentu w Dogger Bank rosyjskie okręty ostrzelały brytyjskie kutry rybackie, sądząc że są one japońskimi torpedowcami.

Drednot (ang. Dreadnought) - określenie generacji pancerników (okrętów liniowych) budowanych od 1906 roku do 1922 roku. Nazwa pochodzi od nazwy brytyjskiego pancernika HMS "Dreadnought", który wszedł do służby w grudniu 1906 roku jako pierwszy okręt zbudowany według nowych koncepcji. W stosunku do wcześniejszych pancerników (zwanych przeddrednotami lub predrednotami), drednoty charakteryzowały się:
Od 1898 do 1904 roku Port Artur (Port Arthur, obecnie Lüshun) w Chinach był główną, ufortyfikowaną bazą morską rosyjskiej floty wojennej Oceanu Spokojnego. Podczas wojny rosyjsko-japońskiej 1904-1905 eskadra rosyjska bazująca w Port Artur brała udział w głównych zmaganiach morskich pierwszej fazy wojny, a od lipca 1904 do stycznia 1905 o samą fortecę toczyły się ciężkie walki lądowe.

Czas trwania rejsu Floty Bałtyckiej sprzyjał admirałowi Tōgō, który mógł się dobrze przygotować na przybycie wroga i przeanalizować plan powstrzymania go przed dotarciem do Władywostoku. Przechwycił rosyjskie okręty w rejonie Cieśniny Cuszimskiej pomiędzy Koreą a Japonią i stoczył z nimi bitwę pod Cuszimą (27-28 maja 1905). Słabsza, ale nowocześniejsza japońska flota, o większej prędkości i celności artylerii oraz lepiej dowodzona rozbiła rosyjską formację, zatapiając bądź przechwytując wszystkie osiem rosyjskich pancerników.

Tunezja (Tunis, Republika Tunezyjska - Al-Dżumhurija at-Tunisija) – państwo arabskie leżące w północnej Afryce nad Morzem Śródziemnym. Graniczy z Algierią i Libią. W latach 1881-1956 r. pod protektoratem Francji. Od 12 listopada 1956 roku w ONZ, a od 1 października 1958 r. członek Ligi Państw Arabskich. Stolicą kraju jest Tunis, a inne większe miasta to: Safakis (Sfax), Arjana, Bizerta (Banzart), Kabis (Gabés), Susa (Sousse).
Traktat brzeski – traktat pokojowy podpisany w Brześciu 3 marca 1918 między Cesarstwem Niemieckim i Austro-Węgrami oraz ich sojusznikami Królestwem Bułgarii i imperium osmańskim, a Rosją bolszewicką.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)