Masa powietrza - Polski Serwis Naukowy

W meteorologii, masa powietrza - duży obszar troposfery o szczególnym pionowym uwarstwieniu termicznym, wilgotności powietrza i innych wspólnych cechach, które nabyła przez dłuższy pobyt nad określonym typem podłoża. Strefy przejściowe między masami powietrza to fronty atmosferyczne.

Troposfera – jest najniższą i najcieńszą warstwą atmosfery, stanowi ok. 80% jej całkowitej masy. Górna jej granica zmienia się w zależności od pory roku i od szerokości geograficznej. Nad biegunami sięga ona do 7 km w zimie i do 9 km w lecie. W umiarkowanych szerokościach geograficznych od 10 km w zimie do 13 km w lecie. Nad równikiem zasięg troposfery waha się od 15 do 18 km przez cały rok. Zróżnicowana grubość troposfery wynika z różnic nagrzewania się obszarów leżących na różnych szerokościach geograficznych oraz różnej wartości siły odśrodkowej działającej na cząsteczki powietrza.

Ziemia (łac. Terra) − trzecia licząc od Słońca, a piąta co do wielkości planeta Układu Słonecznego. Pod względem średnicy, masy i gęstości jest to największa planeta skalista Układu.

Masy powietrza na Ziemi

Masy powietrza równikowego (PR)

Masy powietrza zwrotnikowego (PZ)

Masy powietrza polarnego (PP)

Masy powietrza arktycznego (antarktycznego) (PA)

Masy powietrza w Polsce

Masy powietrza polarno-morskie (PPm) - Dopływa do nas z kierunku północno-zachodniego (NW). W lecie przynosi ochłodzenie, a w zimie przynosi ocieplenie, mgły i odwilż. Wraz z tą masą powietrza nad obszar Polski zawsze dociera zachmurzenie oraz duże opady deszczu. Jej źródłem jest stały niż islandzki. Masa tego powietrza przebywa nad terenami polski przez około 65% dni w ciągu roku (~237 dni).

Masy powietrza polarno-kontynentalne (PPk) - Podobnie jak masa powierza polarno-morskiego, powietrze polarno-kontynentalne również występuje nad Polską przez długi czas w roku i w dużej mierze kształtuje klimat Polski. Występuje u nas przez około 30% dni w ciągu roku (~109 dni), napływa z północnego wschodu (NE) znad terenów Eurazji. Jest suchą masa powietrza, która w lecie powoduje w Polsce słoneczną i upalną pogodę. W zimie również pod wpływem tej masy powietrza pogoda jest słoneczna, ale temperatury spadają poniżej zera. Opisane zjawisko powstaje w wyniku szybkiego nagrzewania się kontynentu w lecie oraz szybkiego wychładzania się go w zimie.

Masy powietrza arktyczno-morskie (PAm) - Masa napływająca znad Arktyki (N), wiosną i latem przynosi opady (czasem śniegu) i ochłodzenie, jesienią i zimą powoduje ochłodzenie oraz duże opady śniegu.

Masy powietrza arktyczno-kontynentalne (PAk) - Przemieszczają się znad północno-wschodniej Europy (NNE). Wiosną i latem powoduje ochłodzenie i przymrozki oraz tzw. "Zimną Zośkę" (powietrze jest bardzo suche), jesienią i zimą przynosi silne mrozy i duże opady śniegu.

Masa powietrza zwrotnikowo-morskie (PZm) - Napływa znad Wyżu Azorskiego (SW). Powoduje podwyższenie temperatury, co zimą prowadzi do odwilży i mgieł, a latem do powstawania opadów.

Masa powietrza zwrotnikowo-kontynentalne (PZk) - Napływa znad północnej Afryki i Azji Mniejszej (S), zazwyczaj latem i jesienią. Powoduje wzrost nasłonecznienia i przynosi tzw. "polską złotą jesień" ze słoneczną pogodą.

Masy zwrotnikowe mają mały udział w kształtowaniu klimatu Polski ponieważ występują u nas tylko przez około 2% dni w ciągu całego roku (~7 dni). Naturalną barierą są dla nich góry. Obydwie masy są masami ciepłego powietrza.

Nad Polskę nie docierają masy powietrza równikowego, albo docierają na okres tak krótki, że nie uwzględnia się ich w tworzeniu klimatu Polski.

Linki zewnętrzne

Hasło Masy powietrza na stronie Meteo