Masakra w Deir Jassin – odnosi się do wydarzeń w wiosce Deir Jassin leżącej w pobliżu Jerozolimy. W dniach 9-11 kwietnia 1948 r. żydowskie oddziały paramilitarne (Irgun i Lehi) dokonały tam masakry arabskich mieszkańców miejscowości. Nastąpiło to w okresie wzrastających napięć arabsko-żydowskich, na około miesiąc przed wybuchem poważnego konfliktu.

Przebieg wydarzeń

Zajście rozpoczęło się 9 kwietnia 1948 od ataku przez uzbrojone nieregularne oddziały żydowskie na osadę Deir Jassin. Akcja została przeprowadzona równolegle z próbami przełamania oblężenia zachodniej Jerozolimy.

W nocy 9 kwietnia syjoniści otoczyli wioskę, która była położona między żydowskimi osadami Givat Shaul i Montefiore. W ataku na Deir Jassin wzięło udział około 132 ludzi - 72 z Irgunu i 60 z Lehi. Atak rozpoczął się około godziny 4:45 nad ranem; wtedy też nastąpiło starcie oddziału Irgunu ze strażnikami pilnującymi wsi. W następstwie ataku mieszkańcy wsi zaczęli uciekać w kierunku południowo-zachodnim ku miejscowości Ein Kerem. Jednocześnie arabska obrona początkowo powstrzymała natarcie sił żydowskich. W ciągu kolejnych kilku godzin trwały ciężkie walki, w trakcie których oddziały żydowskie używały materiałów wybuchowych w celu niszczenia faktycznych lub domniemanych punktów oporu, między innymi w domach mieszkalnych, w których zginęła duża liczba cywilów, w tym kobiet i dzieci. Walki zakończyły się około godziny 11:00.

Oficjalnie władze izraelskie odcięły się od rzezi w Deir Jassin. Premier Ben Gurion publicznie nazwał Begina "Menachemem Hitlerem". Niemniej Izraelczycy zrobili wszystko, by maksymalnie wykorzystać psychologicznie efekty masakry, puszczając pogłoski o czekających Arabów dalszych rzeziach. W ten sposób wydarzenia w Deir Jassin przyczyniły się do exodusu Arabów - 750 tysięcy osób opuściło tereny Palestyny, uciekając przed wojskami izraelskimi.

Liczba ofiar cywilnych

Liczba zabitych mieszkańców wsi szacowana jest od 100 do 254 osób, spośród ok. 750 mieszkańców miejscowości. Pozostali uciekli lub zostali wypędzeni z osady po jej zdobyciu przez siły żydowskie. Ta druga liczba pojawiała się w pierwszych doniesieniach prasowych na temat masakry. Natomiast według wyników badań opublikowanych w 1998 r. przez Uniwersytet w Beir Zeit, podczas przejmowania i okupacji osady zostało zabitych około 107-120 jej mieszkańców.

Część źródeł historycznych, ówczesnych raportów i oficjalnych komentarzy uznaje to zajście za ludobójstwo. Używanie takiego określenia w stosunku do tych zdarzeń pozostaje dyskusyjne.

Bezpośrednie konsekwencje wydarzeń

Mieszkańcy okolicznych arabskich wiosek Kolonia i Beit-Isla uciekli po ataku. W odwecie za masakrę, 13 kwietnia arabski oddział rozbił żydowski konwój medyczny wracający z Deir Jassin do Jerozolimy. Zabito wtedy 75 Żydów (w tym rannych, lekarzy i kobiecy personel medyczny).

Jednocześnie wydarzenie zostało użyte zarówno przez Arabów jak i przez Żydów w propagandowej walce o panowanie nad Palestyną. Między innymi rozsiewane wśród arabskiej ludności, przesadzone pogłoski na temat masakry przyczyniły się do wybuchu paniki wśród arabskiej ludności mandatu, a w konsekwencji ucieczki znacznej jej części.

Rząd izraelski nigdy nie przeprosił za atak na Deir Jassin.

Zobacz też

Linki zewnętrzne

Przypisy