Masyw Bernina - Polski Serwis Naukowy

Masyw Bernina widok z Diavolezza, Szwajcaria

Masyw Bernina (niem. Berninagruppe, wł. Massiccio del Bernina) — łańcuch górski położony w Alpach Wschodnich, w części Alp Retyckich, na pograniczu Szwajcarii i Włoszech, którego najwyższym szczytem jest Piz Bernina (4049 m). Do pozostałych najwyższych szczytów należą:

Piz Morteratsch to szczyt w Masywie Berniny w Szwajcarii. Znajdują się tam dwa lodowce: Morteratsch na wschodzie oraz Tschierva na południowym zachodzie.

Lotnisko, port lotniczy - obszar, na którym lądują, startują i kołują statki powietrzne (samoloty, śmigłowce, sterowce). Ich wyposażenie zróżnicowane jest w zależności od liczby odprawianych pasażerów i przeładowywanych towarów.

Piz Zupó (3996 m)

Pizzo Bianco (3995 m),

Piz Scerscen (3971 m),

Piz Argient (3945 m),

Piz Roseg (3937 m),

Bellavista (3922 m),

Piz Palü (3901 m),

Crast' Agüzza (3854 m),

Piz Morteratsch (3751 m).

Cały masyw Berniny zbudowany jest z krystalicznych skał granodiorytowych. Wchodzą one w skład potężnej intruzji przecinającej otaczające skały metamorficzne. Rzeźba wysokogórska z ostrymi, przepaścistymi graniami i potężnymi ścianami. Cały masyw jest silnie zlodowacony (m.in. wspaniałe lodowce Veretta Scerscen Superiore, Vedretta Scerscen Inferiore). Zwiedzanie gór ułatwiają schroniska (m.in. Tschierva Hütte od strony szwajcarskiej, Rifugio Marinelli Bombardieri od strony włoskiej). Dotarcie do niektórych z nich (np. Rifugio Marco e Rosa) wymaga umiejętności alpinistycznych. Wejście na szczyty masywu Berniny jest trudne, dostępne jedynie dla doświadczonych alpinistów. Potężna północna grań Berniny (tzw. Biancograt) uważana jest za jedną z najpiękniejszych wspinaczkowych dróg w całych Alpach.

Intruzja (z łac. intrusus = wepchnięty) – ciało skalne powstałe z zastygłej w głębi skorupy ziemskiej magmy, która wdarła się pomiędzy starsze utwory skalne. Magma unosi się w płytsze rejony skorupy ziemskiej w postaci diapiru, wciskając się pomiędzy skały otoczenia. Diapiry docierające w bezpośrednie sąsiedztwo powierzchni ziemi dają początek zjawiskom wulkanicznym, jednak większość takich ciał skalnych, na skutek powolnego schładzania, zastyga pomiędzy 5. a 30. kilometrem pod powierzchnią, tworząc ciała skalne określane jako plutony. Ich forma, wielkość i stosunek do skał otoczenia pozwala wyróżnić następujące typy intruzji:

Grań – słowo wywodzące się z języka wołoskiego (por. rum. grui – "szczyt") zazwyczaj stromy, ostry i skalisty grzbiet górski, ostra krawędź utworzona przez stykające się zbocza lub ostra, często silnie poszarpana szczytowa partia pasma lub grzbietu górskiego. Przykładem może być Rohacki Koń. Jednak grań może być również szeroka i trawiasta, jak np. grań Czerwonych Wierchów. Przez grań rozumie się też cały grzbiet pasma górskiego, na ogół skalisty, ale miejscami szeroki i trawiasty, jak np. grań Tatr Zachodnich, Bździochowa Grań, itp.

Ze względu na wspaniałe krajobrazy rozwinięta turystyka górska. Główne ośrodki turystyczne, położone w dolinach: St. Moritz (St. Murezzan), Pontresina (Szwajcaria), Sondrio, Tirano, Bormio (Włochy).

Na skraju masywu Berniny znajduje się Przełęcz Bernina (wł. Passo del Bernina) o wysokości 2200 m n.p.m. Przez siodło tej przełęczy prowadzi najwyżej położona linia kolejowa w Europie.

W miejscowości Samedan, po stronie szwajcarskiej znajduje się najwyżej położone lotnisko sportowe w Europie.

Samedan (wł. Samedano) - miasto w Szwajcarii na północ od Sankt Moritz, w dolinie Engadyna nad rzeką Inn, na wysokości 1721 m n.p.m. Siedziba gminy Samedan w dystrykcie Maloja w kantonie Gryzonia.

Linia kolejowa – element sieci kolejowej składający się z jednego, dwóch lub kilku torów kolejowych łączących punkty początkowy i końcowy (będące stacjami końcowymi lub węzłowymi), ustalony w Polsce przez Zarząd PKP. Do linii kolejowej zalicza się również grunty zajęte pod torowisko oraz do nich przyległe wraz z budynkami, budowlami i urządzeniami stworzonymi do prowadzenia ruchu.

Zobacz też

Piz Bernina