Mateusz - biskup krakowski - Polski Serwis Naukowy

Mateusz (zm. 18 października 1165 w Krakowie) – biskup krakowski.

Życiorys

Był scholastykiem stopnickim. W 1143 roku nominowany biskupem przez księcia Władysława Wygnańca. W 1144, za poparciem Bolesława Kędzierzawego, został biskupem krakowskim – sakrę biskupią przyjął w Rzymie. Kiedy w 1146 książę Władysław Wygnaniec został wygnany do Niemiec, biskupowi udało się ułożyć poprawne stosunki z młodszymi braćmi księcia, którzy objęli władzę w dzielnicy senioralnej w Krakowie. Pozostawał w bliskich stosunkach z palatynem Piotrem Włastem. W czasie rządów biskupa do Krakowa w 1162 roku zostały na Zwierzyniec sprowadzone norbertanki, a rok później w Miechowie założono klasztor bożogrobców. Biskup w 1148 roku konsekrował zachowany do dziś Kościół św. Augustyna i św. Jana Chrzciciela w Krakowie.

Bernard z Clairvaux (Bernard de Fontaine, ur. 1090, zm. 20 sierpnia 1153) – święty, od 1115 opat klasztoru Clairvaux, Doktor Kościoła, filozof, uczony, wpływowy teolog XII wieku zwany Doktorem Miodopłynnym (łac. Doctor Mellifluus), twórca spekulatywnej mistyki. Odgrywał dużą rolę polityczną jako propagator II krucjaty, intelektualista i organizator, kaznodzieja i filozof.

Polski Słownik Biograficzny (PSB) – wielotomowa publikacja mająca na celu gromadzenie biografii sławnych, nieżyjących już osób związanych z Polską, mieszkających w niej oraz poza jej granicami, od czasów Popiela do współczesności.

Twórczość

Biskup Mateusz zredagował list skierowany w 1147 roku do Bernarda z Clairvaux, w którym zaprasza go do odwiedzenia Polski. Znał dobrze literaturę łacińską i średniowieczną.

List do św. Bernarda z Clairvaux o nawracanie Rusi, napisany wraz z Piotrem Włastem w latach 1143–1153 (bardziej dokładne datowanie jest sporne), wyd. B. Pez pt. "Matthaei Cracoviensis episcopi epistula ad s. Bernardum abbatem Clarevallensem. De suscipienda Ruthenorum conversione", Thesaurus anecdotorum novissimus, t. 5 (1721–1729) – A. Bielowski Wstęp krytyczny do dziejów Polski, Lwów 1850 – J. P. Migne Patrologiae cursus completus, t. 182, Paryż (1844–1864) – A. Bielowski Monumenta Poloniae Historica, t. 2 (1872), s. 15-16 – K. Maleczyński Codex Diplomaticus nec non Epistolaris Silesiae, t. 1 (1951) – wyd. krytyczne: M. Plezia "List biskupa Mateusza do św. Bernarda", Prace z dziejów Polski feudalnej ofiarowane R. Grodeckiemu, Warszawa 1960; przekł. polski ogł. E. Świeżawski Złota przędza, t. 4, Warszawa 1887

Bibliografia

Krzysztof Rafał Prokop, Poczet biskupów krakowskich, Wydawnictwo św. Stanisława BM, Kraków 1999, s. 39-42

Kozłowska-Budkowa Z., Mateusz, biskup krakowski, Polski Słownik Biograficzny, T. 20, Kraków 1975, s. 194-195

Bibliografia Literatury Polskiej – Nowy Korbut, t. 2 Piśmiennictwo Staropolskie, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1964, s. 509-510

Dzielnica senioralna – dzielnica, którą otrzymał najstarszy książę Piastowski w rozbiciu dzielnicowym za panowania Bolesława III Krzywoustego od 1138 r. (testament Bolesława Krzywoustego) do 1320 r. (koronacja królewska Władysława Łokietka). W skład dzielnicy senioralnej wchodziły: ziemia krakowska ze stolicą w Krakowie, ziemia łęczycko-sieradzka, ziemia kaliska z Kaliszem i Gnieznem, część Kujaw i Pomorza Gdańskiego.

Miechów – miasto w woj. małopolskim, w powiecie miechowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Miechów. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. kieleckiego.