Mauzoleum Walki i Męczeństwa w Warszawie

Mauzoleum Walki i Męczeństwa 1939-1945 – jest oddziałem Muzeum Niepodległości.

Więzienie Gestapo w alei Szucha

W latach okupacji niemieckiej w Polsce (1939-1945) aleja Szucha weszła w skład zamkniętej tzw. dzielnicy niemieckiej, a jej nazwę zmieniono na Strasse der Polizei (pol. ulica Policyjna). W budynku przy al. Szucha 25 mieściła się siedziba hitlerowskiej policji bezpieczeństwa (niem. Sicherheitspolizei, Sipo) i służby bezpieczeństwa (niem. Sicherheitsdienst, SD) na Warszawę oraz dystrykt warszawski. W alei Szucha znajdował się Urząd Komendanta Policji Bezpieczeństwa i Służby Bezpieczeństwa Dystryktu Warszawskiego (niem. Der Kommandeur Sicherheitspolizei und des SD für den Distrikt Warschau), który został utworzony w listopadzie 1939 w miejsce zlikwidowanej IV grupy operacyjnej Einsatzgruppe IV.

Sicherheitsdienst des Reichsführers-SS (SD, pol. Służba Bezpieczeństwa Reichsführera SS) – organ wywiadu, kontrwywiadu i służby bezpieczeństwa SS, działający w III Rzeszy w latach 1931-1945.
Związek Walki Zbrojnej (ZWZ) (SSS) - Siły Zbrojne w Kraju podczas II wojny światowej, w okresie od 13 listopada 1939 do 14 lutego 1942, a następnie przemianowane na Armię Krajową.

W podziemiach budynku znajdowało się ciężkie więzienie śledcze Gestapo, utworzone po przejęciu gmachu dawnego Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. W celu dostosowania obiektu na potrzeby więzienne, przebudowano część pomieszczeń (archiwum i magazyn czasopism), znajdujących się w piwnicach lewego skrzydła budynku. W podziemiach urządzono 4 cele zbiorowe bez okien, tzw. „tramwaje”. Nazwę utworzono od charakterystycznego usytuowania krzeseł, w dwóch rzędach wzdłuż ścian (podobnie jak w typowych tramwajach). Do więzienia w alei Szucha przywożono więźniów z Pawiaka, lub dopiero co aresztowanych. Osadzonych poddawano następnie przesłuchiwaniom, tzw. „badaniom”, z zastosowaniem wymyślnych tortur – bicia, kopania, szczucia psami, przypalania papierosami, łamania kości czy wyrywania paznokci. Przesłuchania te prowadzono w gabinetach Gestapo na górnych piętrach budynku lub w pomieszczeniu dyżurującego gestapowca obok cel więziennych w piwnicach budynku. Krzyki katowanych więźniów zagłuszano nastawionym głośno radiem. Śledztwo mogło dotknąć każdego, nie chroniły przed nim zarówno wiek, płeć, ani stan zdrowia. Bito okrutnie nawet kobiety w zaawansowanej ciąży. O skali zadawanych cierpień w więzieniu w alei Szucha, świadczyły m.in. licznie zachowane na ścianach cel napisy więźniów, z których wielu zamęczono na śmierć.

Ministerstwo Edukacji Narodowej (MEN) – polskie ministerstwo przywrócone 5 maja 2006 w wyniku podziału Ministerstwa Edukacji i Nauki. Nowo powstałym resortem zostało Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945 – oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).

Więźniów uznanych za wyjątkowo niebezpiecznych przetrzymywano w izolatkach, zwykle dodatkowo zakutych w kajdany. Przesłuchania pojedynczej osoby mogły powtarzać się kilkadziesiąt razy – Wanda Ossowska, członek ZWZ, związana z wywiadem zagranicznym, była przesłuchiwana w alei Szucha 57 razy. W jednej z izolatek był przetrzymywany jako więzień anonimowy, a w końcu zamęczony na śmierć, najwyższy przedstawiciel władz cywilnych Polskiego Państwa Podziemnego – delegat Rządu RP na Kraj, prof. Jan Piekałkiewicz.

Pawiak – Położone w samym centrum Warszawy więzienie śledcze, popularnie zwane Pawiakiem (nazwa pochodzi od ulicy Pawiej, przy której znajdowała się brama wjazdowa) zostało zbudowane w latach 1830-1836 wg projektu znanego warszawskiego architekta Henryka Marconiego.
Tramwaj (z ang. tram way - linia tramwajowa, tram - tramwaj) – pojazd szynowy służący do transportu miejskiego, poruszający się w ruchu mieszanym po jezdni lub na wydzielonym albo niezależnym torowisku. Istnieją sieci przebiegające częściowo w tunelach.

Podczas powstania warszawskiego, w siedzibie Sipo przy al. Szucha 25 i w jej okolicach, Niemcy dokonywali masowych egzekucji Polaków – których zwłoki następnie palono w okolicznych budynkach. Dokonywano również selekcji ludności cywilnej Warszawy z zajętych przez Niemców dzielnic. Ludzi kierowano do obozów koncentracyjnych – poprzez obóz przejściowy (niem. Durchgangslager) w Pruszkowie, lub na roboty przymusowe do Niemiec. Część warszawiaków przeznaczano jako żywe osłony dla hitlerowców atakujących powstańcze barykady. Rozmiar popełnionej zbrodni, według powojennych ustaleń Okręgowej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Warszawie z czerwca 1946, obrazuje ilość prochów ludzkich odnalezionych w piwnicach budynków przy al. Szucha, które ważyły ok. 5578 kg (ok. 5,5 tony).

Powstanie warszawskie () – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji "Burza", połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.
II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)