Max Frisch - Polski Serwis Naukowy

Max Frisch 1911-1991

Max Frisch (urodzony 15 maja 1911 w Zurychu, zmarł 4 kwietnia 1991 także w Zurychu) – szwajcarski pisarz, dramaturg i architekt.

Był synem architekta. Początkowo zaczął studiować germanistykę na uniwersytecie w Zurychu, lecz po śmierci ojca ze względów materialnych musiał przerwać studia. Pracował w redakcji gazety "Neue Zürcher Zeitung". W latach 1933-1935 podróżował po wschodniej i południowej Europie, a także po raz pierwszy odwiedził Niemcy. W latach 1936-1941 studiował architekturę, po ukończeniu studiów z sukcesami zajął się architekturą i otworzył własne biuro architektoniczne. W 1947 poznał w Zurychu Bertolta Brechta, a w 1951 wyjechał na stypendium Rockefellera do USA.

Anthony Quinn, właściwie Antonio Rudolfo Oaxaca Quinn (ur. 21 kwietnia 1915 w Chihuahua w Meksyku - zm. 3 czerwca 2001 w Bostonie w USA), aktor amerykański pochodzenia meksykańsko-irlandzkiego, lecz także malarz i rzeźbiarz.

Jerzy Bossak właśc. Burger-Naum. Po ojczymie nosil nazwisko Jerzy Szelubski (ur. 31 lipca 1910 w Rostowie nad Donem, zm. 23 maja 1989 w Warszawie) – polski reżyser filmów dokumentalnych, pedagog, dziennikarz.

Max Frisch uczestniczył w 1948 w Kongresie Pokoju we Wrocławiu. W 1955 ostatecznie zamknął swoje biuro architektoniczne i od tej pory zajmował się wyłącznie twórczością literacką. W toku swej kariery wielokrotnie nagradzany, między innymi w 1989 został uhonorowany nagrodą im. Hermanna Hessego. W swojej twórczości Max Frisch atakuje faszyzm i inne przejawy totalitaryzmu. Przedstawia sytuację współczesnego człowieka z jego uwarunkowaniami i ograniczeniami społecznymi oraz wpływ na jego życie technokratycznej cywilizacji.

Biedermann i podpalacze" (tytuł oryginalny: "Biedermann und die Brandstifter"). Dramat jednego z najwybitniejszych szwajcarskich pisarzy, Maksa Frischa. W 1964 roku powstał spektakl telewizyjny "Biedermann i podpalacze" w reżyserii Erwina Axera.

Hermann Hesse, pseudonim: Emil Sinclair (ur. 2 lipca 1877 w Calw w Niemczech, zm. 8 sierpnia 1962 w Montagnoli w Szwajcarii) – prozaik, poeta i eseista niemiecki o poglądach pacyfistycznych. Okazjonalnie również rysownik i malarz.

Utrzymywał kontakty z zespołem filmowym "Kamera" prowadzonym przez Jerzego Bossaka. Zachwycony scenariuszem, będącym adaptacją Homo Faber autorstwa Wojciecha Hasa, chciał ów film z nim realizować. Główną rolę w filmie miał grać Anthony Quinn. Frisch twierdził, iż adaptacja uczyniona przez Viscontiego nie dorównuje finezji adaptacji hasowskiej. Z niewiadomych dotychczas przyczyn do realizacji filmu nie doszło. Kontaktami Maxa Frischa z twórcami polskimi, a w szczególności z Jerzym Bossakiem zajmuje się obecnie Małgorzata Burzyńska-Keller. W Polsce powstało wiele prac dotyczących twórczości Frischa. Problemem osamotnienia głównego bohatera zajmowała się prof. Olga Dobijanka-Witczkowa - Bohater powieści Maksa Frischa. Z kolei wpływ jaki miała tragedia grecka na twórczość epicką Frischa opisała Grażyna Rompel-Kwiatkowska w Elementach tragedii antycznej w powieściach Maksa Frischa.

Stiller - powieść Maxa Frischa napisana w 1954 r. wydana w Polsce w 1960 roku. Pierwsza powieść z trylogii Frischa traktującej o niedostosowaniu jednostki do społeczeństwa i samopoznaniu. Utwór ten opowiada o człowieku, który za wszelką cenę pragnie uwolnić się od swojej tożsamości.

Luchino Visconti di Modrone (ur. 2 listopada 1906 w Mediolanie, zm. 17 marca 1976 w Rzymie) - hrabia di Lonate Pozzolo, włoski scenarzysta i reżyser teatralny i filmowy oraz pisarz. We wczesnym okresie twórczości przedstawiciel neorealizmu.

Dzieła (wybór)

Powieści

Stiller (Stiller) (1954, wyd. polskie 1960)

Homo Faber: relacja (Homo faber. Ein Bericht, 1957, wyd. polskie 1959)

Powiedzmy Gantenbein (Mein Name sei Gantenbein, 1964, wyd. polskie 1965)

Montauk (Montauk) (1975, wyd. polskie 1978)

Opowiadania

Sinobrody (Blaubart) (wybór opowiadań, wyd. polskie 2002)

Dramaty

Tragedia (łac. tragoedia, z gr. τραγῳδία tragodia, od wyrazów τράγος tragos - kozioł i ᾠδή ode - pieśń) - obok komedii i dramatu właściwego, jeden z trzech podstawowych gatunków dramatu. Tragedia to utwór dramatyczny, w którym ośrodkiem akcji jest nieprzezwyciężalny i kończący się nieuchronną klęską, konflikt wybitnej jednostki z siłami wyższymi - losem, fatum, prawami historii, prawami moralnymi, prawami społecznymi itp. Konflikt ten określa się jako konflikt tragiczny, stanowi on występujący w większości tragedii model sytuacji człowieka, zarazem jako kategoria estetyczna tragizmu stanowiąc o estetycznej wymowie tragedii. Konflikt tragiczny stanowi przeciwieństwo dwóch racji równowartościowych - dlatego też mający dokonać między nimi wyboru musi ponieść klęskę, a jego działania kończą się katastrofą.

Szwajcaria, Konfederacja Szwajcarska (Confoederatio Helvetica, Schweiz, Schweizerische Eidgenossenschaft) – państwo federacyjne w Europie Zachodniej. Jest jednym z niewielu państw, w których obowiązuje demokracja bezpośrednia. Szwajcaria od kongresu wiedeńskiego w 1815 roku jest państwem neutralnym. Do Organizacji Narodów Zjednoczonych przystąpiła dopiero 10 września 2002 po przegłosowaniu tej decyzji w referendum minimalną większością 52% głosów.

Santa Cruz (Santa Cruz) (1944)

Teraz śpiewają oni znowu (Nun singen sie wieder) (1946)

Chiński mur (Die chinesische Mauer) (1947)

Kiedy wojna zbliżała się do końca (Als der Krieg zu Ende war) (1949)

Hrabia Öderland (Graf Öderland) (1951)

Don Juan czyli miłość do geometrii (Don Juan oder Die Liebe zur Geometrie) (1953)

Rip van Winkle (Rip van Winkle) (1953)

Biedermann i podpalacze (Biedermann und die Brandstifter, 1958)

Szewska pasja Filipa Hotza (Die große Wut des Philipp Hotz) (1958)

Andorra (Andorra)(1961)

Biografia (Biographie: Ein Spiel) (1967)

Tryptyk (Triptychon. Drei szenische Bilder)(1978)

Inne

Blätter aus dem Brotsack (1940) (dziennik wojenny)

Dziennik 1946-1949 (Das Tagebuch 1946-1949, 1950)

Tagebuch 1966-1971 (1972)

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Maksa Frischa