Max Toeppen - Polski Serwis Naukowy

Max Pollux Toeppen (ur. 4 kwietnia 1822 w Królewcu, zm. 3 grudnia 1893) – niemiecki historyk i pedagog.

Max Toeppen urodził się 4 kwietnia 1822 w Królewcu w rodzinie urzędniczej. Na Uniwersytecie w Królewcu studiował historię i filologię. W 1843 r. uzyskał stopień doktora filozofii. Jako pedagog był wykładowcą lub kierował gimnazjami m.in. w Elblągu, Kwidzynie, Poznaniu i Olsztynku.

Poznań (, niem. Posen, jidysz פּױזן Pojzn, ros. - Познань) – jedno z najstarszych i największych polskich miast, położone nad rzekami Wartą i Cybiną, na Pojezierzu Wielkopolskim. Stolica Wielkopolski i województwa wielkopolskiego. W obrębie miasta znajduje się duży węzeł drogowy i kolejowy oraz międzynarodowy port lotniczy Ławica. Piąte pod względem liczby ludności miasto w Polsce i szóste pod względem powierzchni.

Historia – nauka, która zajmuje się badaniem przeszłości. Humanistyczna i społeczna dziedzina nauki zajmująca się dochodzeniem do wiedzy o zdarzeniach minionych na podstawie a) świadectw bezpośrednich, b) źródeł pisanych lub c) wyników badań nauk pomocniczych historii. Wynikiem badań historycznych jest opis dziejów (historiografia). Przedmiotem badań jest z reguły historia człowieka i cywilizacji ludzkiej.

Jako historyk wykazał dociekliwość i rzetelność w prezentowaniu faktów historycznych. Max Toeppen współpracował z Wojciechem Kętrzyńskim. Obaj historycy wypożyczali sobie dokumenty. Opracowania Toeppena są najbogatszym zbiorem informacji prezentującym historię Mazur.

W 1847 habilitował się, przeprowadzając analizę pruskiej historiografii okresów średniowiecza i nowożytnego. Wydał także opracowania dotyczące Elbląga, Kwidzyna i Olsztynka. Toeppen opracował także mapę Prus w okresie pogańskim. Aktywnie działał także w organizacjach związanych z kościołem luterańskim. Ostatnie lata swojego życia spędził w Elblągu, pracując jako archiwista. Zmarł 3 grudnia 1893 r. (cmentarz, na którym został pochowany, nie istnieje).

Kwidzyn (łac. Quedin/Insula Sanctae Mariae, niem. Marienwerder) – miasto i gmina w województwie pomorskim, w powiecie kwidzyńskim, położone nad rzeką Liwą, prawym dopływem Nogatu, 5 km od Wisły, stolica Powiśla, siedziba władz powiatu.

Olsztynek (do 1945 niem. Hohenstein, prus. Likuta Alnāsteini) – miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Olsztynek, położone w północnej Polsce, 28 km na południe od Olsztyna.

Na język polski tłumaczone były:

"Wierzenia Mazurskie z dodatkiem zawierającym klechdy i baśnie Mazurów" (Aberglauben aus Masuren mit einem Anhange enthaltend Masurrische Sagen und Märchen, Aufl. 2, Danzig 1867), wydanie polskie, Warszawa 1894 (tłum. Eugenia Piltzówna).

"Historia Mazur. Przyczynek do dziejów Krainy i kultury pruskiej". (Geschichte Masurens. Ein Beitrag zur preussischen Landes-und Kulturgeschichte. Leipzig 1870) w tłumaczeniu Małgorzaty Szymańskiej-Jasińskiej i opracowaniu Grzegorza Jasińskiego wydana w ramach Borussii, Olsztyn 1995.

Publikacje

Geschichte der preußischen Historiographie von P. v. Dusburg bis auf K. Schütz, Berlin 1853.

Chronicon Terrae Prussiae von Peter Dusburg, Leipzig 1861.

Scriptores rerum Prussicarum. Die Geschichtsquellen der Preußischen Vorzeit bis zum Untergange der Ordensherrschaft. Bd. 1-5, Leipzig 1861-1874.

Geschichte der Stadt Marienwerder, Marienwerder 1875

Acten der Ständetage Preussens unter der Herrschaft des Deutschen Ordens. Bd. 1, (Die Jahre 1233-1435), Leipzig 1878.

Acten der Ständetage Preussens unter der Herrschaft des Deutschen Ordens. Bd. 2, (Die Jahre 1436-1446), Leipzig 1880.

Acten der Ständetage Preussens unter der Herrschaft des Deutschen Ordens. Bd. 3, (Januar 1447 bis Juli 1453), Leipzig 1882.

Acten der Ständetage Preussens unter der Herrschaft des Deutschen Ordens. Bd. 4, (August 1453 bis September 1457), Leipzig 1884.

Acten der Ständetage Preussens unter der Herrschaft des Deutschen Ordens. Bd. 5, (1458-1525), Leipzig 1886.

Geschichte des ersten schwedisch-polnischen Krieges in Preussen : nebst Anhang ; Israel Hoppe's Geschichte des ersten schwedisch-polnischen Krieges in Preussen, Leipzig 1887.