Maxime Weygand - Polski Serwis Naukowy

Maxime Weygand w składzie delegacji podpisującej zawieszenie broni z Niemcami 11 listopada 1918 w Compiègne (drugi od lewej w furażerce)

Maxime Weygand (ur. 21 stycznia 1867 w Brukseli - zm. 28 stycznia 1965 w Paryżu) – francuski żołnierz, generał i prawicowy polityk. Rzecznik kolonializmu Francji. Członek Francuskiej Akademii Nauk od 1931.

Tytuł nadawany ludziom szczególnie zasłużonym dla miasta Warszawy. W latach 1918-1929 był nadawany przez Radę Miejską. Tradycję wznowiła, z okazji Święta Warszawy 21 kwietnia, Rada Warszawy w 1992 roku nadając tytuły Stanisławowi Broniewskiemu "Orszy", Aleksandrowi Gieysztorowi, Janinie i Zbigniewowi Porczyńskim oraz Jerzemu Waldorffowi. Zgodnie z przepisem paragrafu 5 Statutu Miasta Stołecznego Warszawy uchwalonego 10 stycznia 2008 "Honorowe Obywatelstwo miasta stołecznego Warszawy, (...) jest wyrazem najwyższego wyróżnienia i uznania dla zasług lub wybitnych osiągnięć obywateli polskich i cudzoziemców. (...)" Wniosek o nadanie tytułu mogą złożyć Prezydent Warszawy, kluby radnych lub rada dzielnicy. Osoby wyróżnione mogą uczestniczyć na prawach honorowych gości w: sesjach Rady Miasta; uroczystościach Miasta; imprezach kulturalnych, sportowych, rekreacyjnych i innych organizowanych przez Miasto, a także mają prawo do bezpłatnych przejazdów środkami komunikacji miejskiej.

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

Ukończył oficerską szkołę w 1887. Uczestnik I wojny światowej. Od listopada 1917 członek Wyższej Rady Wojskowej, od marca 1918 szef Sztabu Generalnego. W latach 1920-1922 szef Misji Wojskowej w Polsce zajmującej się sprawami szkolenia i zaopatrzenia Wojska Polskiego. Od 1923 dowódca wojsk francuskich na Bliskim Wschodzie i wysoki komisarz Francji w Syrii i Libanie.

Wojna polsko-bolszewicka (wojna polsko-rosyjska 1919-1920) – wojna pomiędzy odrodzoną II Rzeczpospolitą a Rosją Radziecką, dążącą do podboju państw europejskich i przekształcenia ich w republiki radzieckie zgodnie z doktryną i deklarowanymi celami politycznymi ("rewolucja z zewnątrz") rosyjskiej partii bolszewików.

Generał – wysoki oficerski stopień wojskowy, a także grupa stopni generalskich. Nazwa pochodzi z łacińskiego generalis (główny, nadrzędny) i oznaczała początkowo głównego dowódcę wojska lub konkretnego rodzaju broni. W tym znaczeniu, stopień generała, jako naczelnego dowódcy całych sił zbrojnych państwa, zachował się obecnie jedynie w Szwajcarii.

W latach 1930-1935 szef Sztabu Generalnego, wiceprezydent Wyższej Rady Wojskowej Republiki i Inspektor Armii.

Od 1935 w stanie spoczynku. W 1939 powołany do armii ponownie, dowódca Armii "Lewant". 19 maja 1940 mianowany Naczelnym Wodzem Sił Zbrojnych Francji i sił alianckich we Francji. Współodpowiedzialny za klęskę i kapitulację Francji. W okresie czerwiec - wrzesień 1940 minister obrony w rządzie Vichy. Od jesieni 1940 delegat Philippe Pétaina i Naczelny Dowódca wojsk francuskich w Afryce Północnej. Podpisał układ z USA w 1941. W listopadzie 1942 aresztowany przez Niemców i deportowany do Niemiec, przebywał w obozie jenieckim. Zwolniony w 1945. Po wojnie sądzony. W 1948 zrehabilitowany.

Żołnierz to osoba pełniąca służbę w siłach zbrojnych danego kraju i zobowiązana do obrony jego granic. Żołnierzem jest również osoba wykonująca zadania bojowe poza granicami własnego kraju, zarówno wówczas, gdy kraj ten jest agresorem, jak i w przypadku uczestniczenia sił zbrojnych danego kraju w misjach pokojowych lub siłach szybkiego reagowania w sytuacjach zmuszających społeczność międzynarodową do natychmiastowego zbrojnego współdziałania.

Polityk – osoba działająca w sferze pojmujemy jako sztukę zdobywania władzy i rządzenia państwem, przy czym celem jest tu dobro wspólne, a przyporządkowanie działania temu celowi ostateczne. Polityk dąży więc do udziału we władzy lub do wywierania wpływu na podział władzy.

Uzyskał tytuł Honorowego Obywatela Miasta Warszawy.

Autor prac: Turenne (1928), Le 11 Novembre (1932), Foch (1947), Memoires (1950 - 1957), L'Armee a l'Akademie (1962).

Film o gen. M. Weygandzie

W 2000 r. powstał fabularyzowany film dokumentalny pt.: Niewypowiedziana wojna opowiadający o wojnie polsko-bolszewickiej 1919-1921 r. z punktu widzenia gen. Maxime'a Weyganda w reż. Mariusza Malinowskiego.

Źródła

Mała Encyklopedia Wojskowa, t. 3 wyd.: MON 1971.

Bolszaja Sowietskaja Encykłopedia, t. 4 Moskwa 1971.