Mayhem - Polski Serwis Naukowy

Mayhem (IPA [ˈmeɪhem]) (ang. chaos, okaleczenie) – norweska grupa muzyczna wykonująca black metal, zaliczana do prekursorów gatunku. W początkowym okresie działalności utożsamiana z nurtem satanizmu teistycznego. Zespół powstał w Oslo w 1983 roku z inicjatywy gitarzysty Øysteina "Euronymousa" Aarsetha, do którego dołączyli dwaj szkolni koledzy, perkusista Kjetil Manheim i Jørn "Necrobutcher" Stubberud grający na gitarze basowej. Inspiracją dla nazwy zespołu był utwór brytyjskiego zespołu Venom pt. "Mayhem with Mercy".

Industrial - awangardowy styl w muzyce elektronicznej, czerpiący inspiracje z fascynacji, a jednocześnie rozczarowania zdehumanizowaną cywilizacją przemysłową, z jednej strony dążącą do technicznej doskonałości, a z drugiej spychającą jednostkę ludzką na dalszy plan.
Śpiew - czynność polegająca na wytwarzaniu dźwięków o charakterze muzycznym za pomocą głosu. Każda osoba potrafiąca mówić potrafi też śpiewać, ponieważ śpiew pod wieloma względami jest jedynie formą przedłużonej mowy.

W 1993 roku zespół został rozwiązany w wyniku śmierci Aarsetha - lidera i założyciela Mayhem. Grupę ponownie reaktywowano w 1995 roku z udziałem gitarzysty Rune "Blasphemera" Eriksena. Na przestrzeni lat w zespole występowało kilkunastu muzyków, jednak mimo częstych zmian utrzymał łatwo rozpoznawalny styl oparty na szybkich partiach perkusji oraz nisko strojonej gitarze basowej.

Death metal - gatunek muzyki heavymetalowej, będący pochodną thrash metalu, powstały na początku lat 80. XX wieku. Nazwa "death metal" w dosłownym znaczeniu oznacza "metal śmierci". Za twórcę terminu death metal powszechnie uznawany jest Jeff Becerra, autor utworu o tym samym tytule z albumu Seven Churches grupy Possessed z 1985 roku.
Snorre Westvold Ruch (ur. 21 stycznia 1972 w Trondheim), znany również jako Blackthorn, Pedophagia oraz S.W. Krupp - norweski muzyk, kompozytor, wokalista, multiinstrumentalista, inżynier dźwięku oraz producent muzyczny, a także grafik i fotograf. Snorre Ruch znany jest przede wszystkim z wieloletnich występów w grupie muzycznej Thorns, której był współzałożycielem. W latach 1992-1993 był gitarzystą zespołu Mayhem, posługiwał się wówczas pseudonimem Blackthorn. Ruch współpracował ponadto z zespołami Satyricon, Slagmaur i The 3rd and the Mortal. Jako grafik pracował pod pseudonimem Fernander F. Flux m.in. dla zespołu Darkthrone.

Z zespołem była związana organizacja okultystyczna Inner Circle którą założył Aarseth oraz Outer Circle założone przez fanów zespołu, będące odpowiedzialne w dużym stopniu za falę przemocy oraz przestępstw na tle antyreligijnym, w tym podpalenia kościołów luterańskich, jaka miała miejsce na początku lat 90. XX wieku w Norwegii. Muzycznie zespół prezentował różne oblicza black metalu, łącząc w swej muzyce wpływy industrialu oraz muzyki elektronicznej.

Live in Bischofswerda - pierwsze VHS norweskiej grupy black metalowej Mayhem. Występ zarejestrowano w roku 1997, podczas koncertu w Bischofswerda, które znajduje się w Niemczech. Nagranie zostało wydane rok później przez Misanthropy Records.
Rune Eriksen, pseud. Blasphemer, Herr Schmitt (ur. 13 stycznia 1975 w Oslo) – norweski muzyk, kompozytor, wokalista i instrumentalista. Popularność zyskał jako gitarzysta blackmetalowej grupy muzycznej Mayhem w której występował od 1995 roku do 2008 roku. Ponadto współpracował z takimi grupami jak Aura Noir, Mezzerschmitt, Ava Inferi, Amicus oraz In Silence.

Do 2007 roku zespół wydał cztery wysoko oceniane albumy studyjne oraz szereg kompilacji i albumów koncertowych. Zespół z biegiem lat stał się przedmiotem krytycyzmu oraz wielu filmów i publikacji dokumentujących przemoc w muzyce metalowej. Podczas występów zespół prezentuje charakterystyczny rodzaj ekspresji włączając okaleczenia muzyków, corpse paint oraz scenografię z użyciem m.in. szczątków zwierząt i efektów pirotechnicznych.

Sven Erik Kristiansen (ur. 19 lutego 1967) - jest to norweski muzyk. Swoją sławę zawdzięcza głównie dzięki pełnionemu wcześniej stanowisku wokalisty w grupie black metalowej Mayhem, gdzie funkcjonował pod pseudonimem "Maniac". Pseudonim ów, został przybrany od tytułu jednej z piosenek zespołu Hellhammer.
Dead właściwie Per Yngve Ohlin (ur. 16 stycznia 1969 roku w Sztokholmie - zm. 8 kwietnia 1991 roku w Oslo) - szwedzki wokalista i autor tekstów. Ohlin był członkiem deathmetalowej grupy muzycznej Morbid. W 1988 roku dołączył do blackmetalowej grupy Mayhem.

Historia

1983–1993

Hellhammer podczas koncertu na festiwalu Jalometalli 2008 w Oulu

Zespół powstał w 1983 roku w Oslo z inicjatywy wokalisty i gitarzysty Øysteina "Euronymousa" Aarsetha, który do współpracy zaprosił dwóch szkolnych kolegów basistę Jørna "Necrobutchera" Stubberuda oraz perkusistę Kjetila Manheima. W takim składzie grupa odbywała próby w małej sali w Langhus, dzielnicy Oslo, wykonując muzykę inspirowaną twórczością takich grup jak Slayer, Motörhead czy Celtic Frost. W 1986 roku odbył się pierwszy koncert grupy oraz wydane zostało demo zatytułowane Pure Fucking Armageddon. Wkrótce potem do zespołu dołączył wokalista Eirik "Messiah" Nordheim. W 1987 roku Nordheima zastąpił Sven Erik "Maniac" Kristiansen, z którym w składzie zespół nagrał swój pierwszy minialbum pt. Deathcrush. Tego samego roku z zespołu odszedł Kjetil Manheim oraz Sven Erik "Maniac" Kristiansen, których zastąpili odpowiednio Torben Grue i Kittil Kittilsen. Rok później zespół ponownie zmienił skład, perkusistę Grue zastąpił Jan Axel "Hellhammer" Blomberg, natomiast nowym wokalistą został Szwed Per Yngve "Dead" Ohlin znany z występów w deathmetalowej grupie Morbid. W 1991 roku ukazał się pierwszy album koncertowy grupy pt. Live in Leipzig będący zapisem ostatniego koncertu grupy z wokalistą Perem Yngve "Deadem" Ohlinem, który popełnił samobójstwo tego samego roku.

Zespół muzyczny – grupa wykonawców muzycznych wspólnie wykonujących muzykę z wykorzystaniem głosów (z. wokalny), instrumentów muzycznych (z. instrumentalny) lub jednocześnie głosów i instrumentów (z. wokalno-instrumentalny).
Live In Leipzig – album zespołu Mayhem nagrany w Lipsku w Niemczech. Był to ostatni koncert z udziałem Deada w zespole. Płyta została poświęcona jego pamięci.

Również w 1991 roku z zespołu odszedł Jørn "Necrobutcher" Stubberud, którego zastąpił Stian "Occultus" Johansen, który objął również rolę wokalisty w grupie. W 1993 roku do zespołu dołączyli multiinstrumentalista Varg "Grishnackh" Vikernes znany z projektu Burzum, węgierski wokalista Attila Csihar oraz drugi gitarzysta Snorre "Blackthorn" Ruch. Csihar i Vikernes wzięli udział w realizacji pierwszego albumu studyjnego zespołu. Wkrótce w wyniku nieporozumienia na niewyjaśnionym do dziś tle Vikernes zamordował lidera grupy Mayhem Øysteina "Euronymousa" Aarsetha, doprowadzając do rozwiązania zespołu. Rok później ukazał się debiutancki album zespołu zatytułowany De Mysteriis Dom Sathanas wydany nakładem wytwórni muzycznej Deathlike Silence Productions.

Jan Axel Blomberg pseud. Hellhammer, znany również jako von Blomberg oraz Hauptmann Hammer (ur. 2 sierpnia 1969 roku w Trysil w Norwegii) to norweski muzyk i instrumentalista, perkusista. Znany przede wszystkim z występów w grupach muzycznych Mayhem, Arcturus, Winds, Dimmu Borgir, Age of Silence czy The Kovenant.
Pure Fucking Armageddon - demo norweskiej black metalowej grupy Mayhem. Pierwsze pięć utworów pochodzi z innego dema (Voice of a Tortured Skull). Następnie od numeru szóstego do dziewiątego są nagrania z dema nagranego podczas próby pt. "Pure Fucking Armageddon". Demo to można ściągnąć z oficjalnej strony zespołu.

1995-2005

Necrobutcher podczas koncertu na festiwalu Jalometalli 2008 w Oulu

W 1995 roku zespół wznowił działalność w następującym składzie: Jan Axel "Hellhammer" Blomberg (perkusja), Jørn "Necrobutcher" Stubberud (gitara basowa), Rune "Blasphemer" Eriksen (gitara) oraz Sven Erik "Maniac" Kristiansen (śpiew). W 1997 roku ukazał się drugi minialbum zespołu pt. Wolf's Lair Abyss, tego samego roku ukazał się również singel Ancient Skin / Necrolust nakładem Misanthropy Records. Do zespołu dołączył również drugi gitarzysta Alexander Nordgaren. W 1998 roku Nordgaren opuścił zespół.

Muzyka elektroniczna – muzyka tworzona głównie lub wyłącznie za pomocą elektrofonów (elektromechanicznych i elektronicznych instrumentów muzycznych) oraz urządzeń elektronicznych przetwarzających dźwięki pozamuzyczne lub generowane przez tradycyjne instrumenty akustyczne.
Freezing Moon - singiel blackmetalowej grupy muzycznej Mayhem z debitanckiego albumu De Mysteriis Dom Sathanas, wydany w 1996 roku przez wytwórnię Black Metal Records.

W 2000 roku po pięciu latach od wznowienia działalności ukazał się drugi album grupy pt. Grand Declaration of War. Wydawnictwo było promowane podczas amerykańskiej trasy koncertowej wraz z grupami Hate Eternal i Exhumed. Rok później 16 czerwca 2001 roku ukazał się czwarty album koncertowy grupy pt. Live in Marseille 2000 oraz równolegle pierwszy album DVD European Legions: Live in Marseille 2000. 6 marca 2003 podczas koncertu Mayhem w Bergen zraniony został jeden z widzów, 25-letni Per Kristian Hagen, który został uderzony owczym łbem wskutek czego doznał pęknięcia czaszki. Hagen za nieumyślną napaść wniósł pozew do sądu przeciwko zespołowi. Natomiast we wrześniu zespół odnowił kontrakt płytowy z wytwórnią muzyczną Season of Mist.

Gitara basowa − instrument strunowy szarpany, najczęściej elektryczny, z progami na podstrunnicy (gryfie); stosuje się także gitary basowe bezprogowe (fretles, z ang. fretless). Gitara basowa — podobnie jak kontrabas — transponuje o oktawę w dół. Tradycyjne gitary basowe mają cztery struny E1, A1, D, G, czyli wydają dźwięki odpowiednio: 41,2 Hz, 55 Hz, 73,4 Hz i 98 Hz. Łączna skala gitary basowej obejmuje dźwięki (w brzmieniu) od E1 do g, jest więc identyczna ze skalą kontrabasu 4-strunowego. Oprócz tradycyjnego stroju EADG, głównie w muzyce cięższej stosuje się strój obniżony, gdzie o ton niżej stroi się całą gitarę (DGCF) lub tylko najniższą strunę (DADG). Oprócz czterostrunowych, istnieją także modele pięciostrunowe (z dodatkową dolną struną H2 lub C1) (jak kontrabas 5-strunowy, orkiestrowy), sześciostrunowe (jak pięciostrunowy plus górna struna C), ośmiostrunowe (gdzie dla każdej struny, takiej jak w gitarze czterostrunowej jest dodana druga strojona o oktawę wyżej) oraz dwunastostrunowe, spokrewnione z Chapman stickami. Firma Modulus wyprodukowała w latach 80 XX w. osiemnastostrunową gitarę basową (jej szyjka ma 6 cali szerokości). Osoba grająca na gitarze basowej to basista. Gitara basowa zazwyczaj należy do sekcji rytmicznej zespołu muzycznego w muzyce rozrywkowej, jednak obecnie jest często wykorzystywana jako instrument solowy.
Grand Declaration of War – drugi studyjny album black metalowej grupy muzycznej Mayhem, wydany 6 czerwca 2000 roku. Muzycznie był to eksperyment, gdyż wykorzystano na tym albumie elementy muzyki industrialnej i elektronicznej.

29 marca 2004 roku ukazał się trzeci album Mayhem pt. Chimera wydany nakładem wytwórni muzycznej Season of Mist. Wydawnictwo został nagrane w mobilnym studio w norweskich górach. Jednakże początkowo planowana sesja miała odbyć się w kopenhaskich Puk Studios. Zaplanowana realizacja teledysku do utworu "My Death" w reżyserii Phillipa Burtema nie doszła do skutku z niewyjaśnionych przyczyn. Tego samego roku z zespołu odszedł wokalista Sven Erik "Maniac" Kristiansen, którego zastąpił Attila Csihar znany z debiutanckiego albumu Mayhem De Mysteriis Dom Sathanas. Oświadczenie zespołu odnośnie odejścia wokalisty Svena Kristiansena:

Øystein Aarseth znany także pod pseudonimem Euronymous (ur. 22 marca 1968, zm. 10 sierpnia 1993) – norweski muzyk i satanista. Gitarzysta zespołu black metalowego Mayhem, zamordowany 10 sierpnia 1993 przez Varga Vikernesa.
Kjetil Esten Haraldsson Manheim (ur. 27 listopada, 1968) - norweski perkusista znany również, jako "Manheim". Dawny członek legendarnej grupy black metalowej Mayhem.

Od 2005

Attila Csihar podczas koncertu na festiwalu Jalometalli 2008 w Oulu

Na początku 2005 roku brytyjska stacja telewizyjna BBC sfilmowała koncert zespołu w norweskim mieście Tønsberg. Nagrania zostały wykorzystane w programie This World, podczas którego muzycy opowiadali o sobie i o działalności zespołu. 16 kwietnia 2007 roku nakładem Season of Mist ukazał się czwarty album studyjny grupy zatytułowany Ordo Ad Chao. Wydawnictwo było promowane podczas europejskiej trasy koncertowej, która odbyła się w grudniu. Koncerty Mayhem poprzedziły grupy Samael, Pro-Pain, Malevolent Creation, Onslaught, Wykked Wytch oraz Blood Red Throne.

Samael – szwajcarska grupa metalowa założona w 1987 roku. Początkowo wykonująca black metal, później jej styl wyewoluował do metalu industrialnego. Zaliczana wraz z m.in. Mayhem czy Darkthrone do tzw. drugiej fali black metalu z przełomu lat 80. i 90. XX wieku. Do dziś ukazało się dziewięć albumów studyjnych grupy.
Ordo Ad Chao – czwarty album muzyczny zespołu Mayhem wydany 16 kwietnia 2007 przez wytwórnię płytową Season of Mist. Do roli wokalisty powrócił Attila Csihar, znany z albumu De Mysteriis Dom Sathanas. Album jest powrotem grupy do tradycyjnej formy black metalu.

W lutym 2008 roku zespół otrzymał nagrodę norweskiego przemysłu fonograficznego Spellemannprisen w kategorii metal za album Ordo Ad Chao. Nagrodę podczas gali odebrali perkusista Hellhammer i basista Necrobutcher. Tego samego roku po trzynastu latach występów w grupie, opuścił ją gitarzysta Rune "Blasphemer" Eriksen. Muzyk zagrał z zespołem ostatni koncert 6 sierpnia tego samego roku podczas festiwalu Øyafestivalen w Oslo. W październiku 2008 roku do grupy dołączył gitarzysta koncertowy Krister "Morfeus" Dreyer znany z grup Limbonic Art oraz Dimension F3H. Wziął on udział w trasie koncertowej South America Fucking Armageddon. W sierpniu 2009 roku zespół wystąpił podczas koncertów w Finlandii.

Burzum - norweski projekt muzyczny, założony w 1991 roku przez Varga Vikernesa. Nazwa wywodzi się z trylogii J.R.R. Tolkiena Władca Pierścieni. Pochodzi z wiersza o Pierścieniach Władzy i w Czarnej Mowie oznacza "ciemność".
Limbonic Art – zespół muzyczny pochodzący z Norwegii, grający symfoniczny black metal w latach 1993 - 2003. 6 czerwca 2006 roku (06.06.06) zespół ogłosił reaktywację, a w 2007 roku wydał kolejny albumu pt. Legacy of Evil.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)