Mechanizm przepływu powietrza - Polski Serwis Naukowy

Mechanizm przepływu powietrza – w fonetyce sposób, w jaki strumień powietrza jest tworzony w torze głosowym.

Możliwe jest sześć sposobów wytwarzania tego strumienia:

strumień ingresywny płucny – spotykany w niektórych językach w krótkich słowach

strumień ingresywny krtaniowy – w głoskach iniektywnych

strumień ingresywny językowy – w mlaskach

strumień egresywny płucny – najpowszechniejszy, w niektórych językach (w tym w polskim) jedyny

strumień egresywny krtaniowy – w głoskach ejektywnych

strumień egresywny językowy – we francuskim oznacza oddalenie

Egresywny strumień powietrza – strumień powietrza wydychanego z płuc lub wprawionego w ruch opuszczający jamę ustną przez inne narządy mowy, następnie obrabiany przez pozostałe narządy mowy, podstawowy materiał do produkcji dźwięku. Jest on podstawą powstania większości dźwięków w językach indoeuropejskich.

Język fiński (suomi, IPA: /ˈsuɔmi/, suomen kieli) – język należący do podgrupy języków bałtyckofińskich, zaliczanej do podrodziny języków ugrofińskich z rodziny uralskiej. Najbliżej jest spokrewniony m.in. z językiem estońskim oraz językami ludów północno-zachodniej Rosji, dalsze pokrewieństwo łączy go z językiem węgierskim.

Języki indoeuropejskie - jedna z największych i najwcześniej odkrytych spokrewnionych ze sobą języków współczesnych, używanych od kilku tysięcy lat w Europie, Indiach (stąd przymiotnik indoeuropejski) i południowo-zachodniej Azji. W czasach nowożytnych języki indoeuropejskie rozprzestrzeniły się na wszystkie kontynenty, głównie za sprawą angielskiego, hiszpańskiego i portugalskiego. Obecnie jako językami ojczystymi posługuje się nimi ok. 3 miliardy osób na całym świecie (co stanowi ok. 45% ziemskiej populacji).

Ingresywny strumień powietrza (pot. mówienie na wdechu) – strumień powietrza wdychanego w kierunku płuc lub wprawionego w ruch w kierunku płuc przez inne narządy mowy, następnie obrabiany przez pozostałe narządy mowy, materiał do produkcji dźwięku. W językach indoeuropejskich występuje w języku szwedzkim i norweskim. w Europie spotyka się go także w języku fińskim. Występuje głównie w krótkich wypowiedziach, najczęściej jednowyrazowych lub dwuwyrazowych.

Mlaski (głoski mlaszczące) – spółgłoski spotykane w językach mlaskowych, tj. językach rodziny khoisan, niektórych językach bantu (np. w zulu czy xhosa), kilku drobnych językach kuszyckich oraz w języku damin.

Spółgłoska ejektywna, dawniej abruptywna, rzadziej nazywana półdźwięczną - bezdźwięczna spółgłoska zwarta, szczelinowa lub zwarto-szczelinowa, przy artykulacji której powietrze wyrzucane jest przez gwałtowne uniesienie zamkniętej krtani, a nie poprzez wydech.

Przypisy

↑ Speech Internet Dictionary. [dostęp 10 lipca 2008].
Airstream mechanisms (ang.). [dostęp 10 lipca 2008].
Robert Eklund: Pulmonic ingressive speech: a neglected universal? (ang.). [dostęp 10 lipca 2008].