Medal za Ofiarną Pracę w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945

Medal "Za Ofiarną Pracę w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945" (ros. Медаль «За доблестный труд в Великой Отечественной войне 1941-1945 гг.») – radzieckie odznaczenie państwowe.

Medal "Za dzielną pracę w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945" został ustanowiony dekretem Prezydium Rady Najwyższej ZSRR z 6 czerwca 1945 dla upamiętnienia odniesionego zwycięstwa nad Niemcami podczas Wielkiej Wojny Ojczyźnianej. Opis medalu zmodyfikowano postanowieniem z 5 lutego 1951.

Wielka Wojna Ojczyźniana, Wielka Wojna Narodowa (ros. Великая Отечественная война) – w radzieckiej i rosyjskiej literaturze i historiografii propagandowy termin określający część II wojny światowej, w której po stronie koalicji antyhitlerowskiej przeciwko III Rzeszy i jej sojusznikom brał udział Związek Radziecki. Obejmuje okres od ataku Niemiec na ZSRR 22 czerwca 1941 (plan Barbarossa) do 9 maja 1945 roku (przyjmowana w ZSRR data kapitulacji Niemiec i zakończenia II wojny światowej w Europie).

Józef Stalin ( (ur. ) – formalnie pełnił obieralne, kadencyjne funkcje sekretarza generalnego KPZR i jej poprzedniczek oraz premiera ZSRR, a faktycznie był dożywotnim dyktatorem Związku Radzieckiego, posiadającym nieograniczoną władzę.

Zasady nadawania

Medal nadawano osobom pracującym na tyłach podczas Wielkiej Wojny Ojczyźnianej.

Medal otrzymywali:

robotnicy, personel inżyniersko-techniczny, kołchoźnicy, specjaliści uprawy roli, ludzie nauki, techniki, sztuki i literatury, działacze organizacji partyjnych i społecznych, którzy swoją dzielną i ofiarną pracą zapewnili zwycięstwo nad Niemcami. Wymagany był okres pracy co najmniej 1 rok, w okresie lipiec 1941 – maj 1945

inwalidzi, młodzież i kobiet zwolnionych od pracy z powodu sytuacji rodzinnej, wobec nich wymagany był okres pracy pół roku. Taki sam okres obowiązywał osoby, które przed 1941 roku przeszły na emeryturę i powróciły do pracy po wybuchu wojny.

W 1946 medalem została odznaczona także grupa duchownych prawosławnych, m.in. organizujących pomoc dla rodzin żołnierzy podczas wojny.

Miedź (Cu, łac. cuprum) – pierwiastek chemiczny, z grupy metali przejściowych układu okresowego. Nazwa miedzi po łacinie (a za nią także w wielu innych językach, w tym angielskim) pochodzi od Cypru, gdzie w starożytności wydobywano ten metal. Początkowo nazywano go metalem cypryjskim (łac. cyprum aes), a następnie cuprum. Posiada 26 izotopów z przedziału mas 55-80. Trwałe są tylko dwa: 63 i 65.

Medal "Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945" (ros. Медаль «За победу над Германией в Великой Отечественной войне 1941–1945 гг.») – radzieckie odznaczenie wojskowe.

Łącznie Medalem Medal "Za Ofiarną Pracę w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945" nagrodzono około 16 096 750 osób (stan na 1995). Od 1951 zezwolono na zatrzymywanie medalu przez rodzinę w razie śmierci odznaczonego.

Opis odznaki

Odznakę Medalu "Za ofiarną pracę w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945" stanowi wykonany z miedzi krążek o średnicy 32 mm. Na awersie medalu znajduje się popiersie Józefa Stalina z lewego profilu w mundurze Marszałka Związku Radzieckiego. Na obwodzie znajduje się napis, w górnej części: НАШЕ ДЕЛО ПРАВОЕ (pol. "NASZA SPRAWA JEST SŁUSZNA"), w dolnej: МЫ ПОБЕДИЛИ (pol. "ZWYCIĘŻYLIŚMY"). Na rewersie umieszczony jest na obwodzie na górze napis ЗА ДОБЛЕСТНЫЙ ТРУД (pol. "ZA OFIARNĄ PRACĘ"), a w centrum medalu małe godło ZSRR – sierp i młot i napis w 4 wierszach: В ВЕЛИКОЙ / ОТЕЧЕСТВЕННОЙ / ВОЙНЕ / 1941–1945 гг. ("w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945"), a na dole mała pięcioramienna gwiazda. Wszystkie elementy były wypukłe.

Rada Najwyższa ZSRR (ros. Верховный Совет СССР) – najwyższy organ władzy ustawodawczej ZSRR, a w latach 1989-1991, najwyższa władza ustawodawcza w okresach pomiędzy sesjami Zjazdu Rad. Do 1936 jej funkcje pełnił Ogólnorosyjski Centralny Komitet Wykonawczy Rad.

Godło ZSRR to wizerunek złotego sierpa i młota na tle kuli ziemskiej w promieniach wschodzącego słońca i w obramowaniu z kłosów. Kłosy przepasane są czerwonymi wstęgami zawierającymi hasło: "Proletariusze wszystkich krajów, łączcie się!" napisane w językach urzędowych wszystkich republik związkowych. U góry godła znajduje się pięcioramienna czerwona gwiazda.

Awers jest taki sam, jak Medalu "Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945", dla podkreślenia wagi wkładu osób pracujących na tyłach w zwycięstwo.

Medal zawieszony jest na metalowej pięciokątnej blaszce obciągniętej wstążką koloru czerwonego szerokości 24 mm z zielonym paskiem szerokości 7 mm pośrodku oraz dwoma wąskimi paskami koloru żółtego na obrzeżach.

Medal nosi się na lewej stronie piersi, w kolejności po Medalu "Za wyzwolenie Pragi".

Odznaczenie państwowe to odznaczenie nadawane przez władze państwowe. Zazwyczaj uprawnienia do nadawania odznaczeń państwowych zarezerwowane są dla głowy państwa - np. w Polsce Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (w okresie 1952-1989 - Rady Państwa). Ustanawiane są zwykle aktami prawnymi rangi ustawowej.

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Związek Radziecki, skrót ZSRR (ros. Советский Союз, Союз Советских Социалистических Республик, СССР, trb. Sowietskij Sojuz, Sojuz Sowietskich Socyalisticzeskich Riespublik, SSSR trl. Sovetskij Soûz, Soûz Sovetskih Socialističeskih Respublik, SSSR) – historyczne państwo socjalistyczne w Europie północnej i wschodniej oraz Azji północnej i środkowej.

Bibliografia

Михаил Музалевский, Сергей Шишков: Ордена и медали СССР 1918 - 1991. T. 2. Ворон, 1996, s. 197-200. (ros.)

Медаль "За доблестный труд в Великой Отечественной войне 1941-1945 гг" (ros.). Орена и медали СССР. [dostęp 2011-03-23].