Medyceusze - Polski Serwis Naukowy

Herb Medyceuszy

Averardo de' Medici protoplasta rodu

Giovanni Bicci de' Medici twórca fortuny rodu

Kosma Starszy

Wawrzyniec Wspaniały

Córki Piotra Podagryka: Maria Bianka i Lukrecja

Królowa Maria Medycejska

Wielki książę Kosma II jego żona Maria Magdalena i najstarszy syn Ferdynand

Kardynał Leopold de' Medici

Ostatnia z rodu Medyceuszy – Anna Maria Medycejska

Apoteoza Medyceuszów

Medyceusze (wł. De' Medici) – florencki ród kupiecki i bankierski, od 1532 książęcy.

Michelangelo Buonarroti (Michał Anioł, Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni; ur. 6 marca 1475 r. w Caprese, prowincji Toskanii we Włoszech, zm. 18 lutego 1564 r. w Rzymie) – włoski malarz, rzeźbiarz, poeta i architekt epoki Odrodzenia.
Eleonora Medycejska (ur. 28 lutego 1567 we Florencji, zm. 9 września 1611 w Cavrianie) – księżniczka Toskanii, od śmierci teścia Wilhelma I 14 sierpnia 1587 księżna Mantui i Montferratu.

Dzieje rodu

Rodzina wywodziła się z wiejskiego regionu Mugello, położonego w górnych partiach rzeki Sieve, prawego dopływu Arno. Wśród legend o początkach rodu jedna z nich wywodzi go od węglarza z Mugello, którego syn został podobno medykiem, skąd nazwisko rodowe Medici i herb – sześć kul (palle), w których dopatrywano się pigułek, a nawet baniek. Według bardziej epickiej wersji protoplasta rodu miał zmierzyć się z olbrzymem, który, nim został pokonany, uderzył z taką siłą nabijaną kamieniami maczugą w tarczę owego pierwszego Medyceusza, że uczynił w niej sześć okrągłych wgłębień.

Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.
Ród – grupa społeczna oparta na wspólnocie krwi, obejmująca rodziny wywodzące swe pochodzenie od wspólnego antenata (przodka), posługująca się wspólną symboliką oraz nazwą, będącą najczęściej proklamą herbu rodowego. Często lecz nie koniecznie posługująca się wspólnym nazwiskiem, mówiąca przeważnie tym samym dialektem. Więź wewnętrzną rodu u ludów pierwotnych stanowiło pochodzenie macierzyste, a w bardziej rozwiniętych ustrojach pochodzenie ojcowskie.

Nie wiadomo kiedy Medyceusze sprowadzili się do Florencji, ale w roku 1201 w kręgach bogatego mieszczaństwa pojawił się Chiarissimo Medici, właściciel kilku domów przy Mercato Vecchio. W roku 1251 inny przedstawiciel rodu, Giovanni Medici, brał udział w działaniach wojennych przeciw Lombardii. Nie była to jednak rodzina zbyt zamożna. W roku 1400 taksowano jej majątek na 304 floreny, podczas gdy np. Strozzich na 2062 floreny.

Jan Wilhelm Wittelsbach (ur. 19 kwietnia 1658 w Düsseldorfie, zm. 8 czerwca 1716) – książę Palatynatu-Neuburg, Jülich i Berg, elektor Palatynatu Reńskiego.
Istnieją spory co do liczby papieży i antypapieży w historii. Wymienia się od 36 do 43 antypapieży. W roku 1942 kardynał Giovanni Mercati, prefekt Archiwów Watykanu, stworzył listę papieży, która od tamtej pory została oficjalnie uznana przez Kościół katolicki. Zamieszczona poniżej lista jest zgodna z listą Mercatiego.

Wybił się dopiero Vieri Medici, który ze swym wspólnikiem Giacomem Venturim założył filię swego przedsiębiorstwa w Wenecji. W roku 1382 przyjął do spółki kuzyna Francesca, a w trzy lata później jego brata, Giovanniego, który miał być znany w historii rodu jako Giovanni di Bicci. Bicci, a następnie jego syn Kosma, stali się twórcami wielkiej fortuny rodu Medyceuszów, którą zapoczątkował bank z kapitałem początkowym 10 000 florenów, ale już w roku 1429 majątek sięgnął 180 000, bowiem zarządzał pośrednio pożyczkami udzielanymi papiestwu, ciągnąc zyski z prałatur, opactw i przeorstw w całej Europie.

Giovanni Pico della Mirandola (ur. 24 lutego 1463 w Mirandoli w księstwie Ferrary, zm. 17 listopada 1494 we Florencji) - włoski filozof, uczony, pisarz, wybitny przedstawiciel włoskiego Odrodzenia. Znał kilkanaście języków, co pozwoliło mu rozwijać zainteresowanie filozofią świata islamu oraz filozofią i magią żydowską. Mimo platońskiej atmosfery otaczającej jego życie i pisma, wielu badaczy (zwłaszcza współczesnych) podkreśla, że w samej jego myśli jest wiele lub nawet więcej wątków arystotelesowskich niż platońskich, powstałych dzięki łączności z arystotelizmem padewskim. Pozostawał w bliskich stosunkach z najwybitniejszymi uczonymi swoich czasów, zrzekł się księstwa Mirandoli, by móc całkowicie poświęcić się nauce, próbował zorganizować w Rzymie zjazd wszystkich uczonych. Pico był także bliskim przyjacielem Savonaroli - pod jego wpływem został na łożu śmierci dominikaninem, wcześniej rozdając swoje bogactwa.
Henryk IV Wielki (ur. 13 grudnia 1553 w Pau w Nawarze, zm. 14 maja 1610 w Paryżu) – król Nawarry od 1572 i Francji od 1589 r., pierwszy z dynastii Burbonów, najmłodszej gałęzi Kapetyngów.

Między wielkimi rodami Florencji trwała rywalizacja. Rodziny Albizzich, Strozzich i Uzzano nieprzychylnie spoglądały na dawny pałac Bardich, w którym obecnie zamieszkiwali Medyceusze. Po przegranej wojnie z Lukką i Mediolanem, która spowodowała gwałtowny wzrost podatków, przeciwnicy zdołali doprowadzić do uwięzienia Kosmy, a następnie, w 1433 roku, wygnania. Nie minął jednak rok, gdy Kosma powrócił triumfalnie do Florencji i zdobył władzę oraz wpływy. Przez kolejne trzydzieści lat był faktycznym, chociaż nie tytularnym, przywódcą Florencji. Po śmierci w roku 1464 Cosimo di Giovanni de' Medici otrzymał tytuł Pater Patriae (Ojca Ojczyzny).

Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.
Caterina Sforza (ur. 1463, zm. 28 maja 1509) – włoska arystokratka, księżna Forlì, nieślubna córka Galeazza Marii Sforzy, księcia Mediolanu i najprawdopodobniej Lukrecji Landriani.

Syn Kosmy – Piero di Cosimo de' Medici (ur. 1416, zm. 1469) musiał walczyć z zakusami ambitnej oligarchii, jednak lud pozostał mu wierny. Miejsce jego zajęli synowie – Wawrzyniec Wspaniały (ur. 1449, zm. 1492) i Giuliano di Piero de' Medici, który w 1478 padł ofiarą spisku. 26 kwietnia 1478 r. Juliana zakłuto właśnie w świątyni,a Wawrzyńca zraniono w szyję. Lud stał po stronie Medyceuszy. Rodzinę Pazzich zniszczono, arcybiskupa powieszono. Papież jak pisał Bazylow usiłował robić dobrą minę do złej gry. Rzucił klątwę na Florencję. Chciał z nią wojny. Wawrzyniec Wspaniały marzył o książęcej godności. Wydawał pieniądze zarówno na kulturę jak i na wystawne życie. Był podobno "nienasyconym mistrzem w kunszcie miłości". Wawrzyniec (Lorenzo), wychowany niezwykle starannie, poeta i mówca, zrobił z Florencji stolicę uczonych i artystów (m.in. Poliziano, Pico della Mirandola, Marzilio Ficino i Michał Anioł), wzbogacił znacznie założoną przez dziadka bibliotekę medycejską.

Małgorzata Parmeńska (hiszp. Margarita de Austria y Parma) (ur. 28 grudnia 1522 w Oudenaarde, Belgia – zm. 18 stycznia 1586 w Ortonie, Włochy), księżna Parmy. Nieślubna córka cesarza Karola V i Johanny Marii van der Gheynst. Przyrodnia siostra Juana de Austria, dowódcy hiszpańskiego.
Siena – miasto i gmina we Włoszech, w Toskanii, w prowincji Siena. Ważne centrum turystyczne. Według danych na rok 2011 gminę zamieszkują 54 543 osoby, 462,2 os./km².

Młodszy syn Wawrzyńca Giovanni di Lorenzo de' Medici w 1513 został papieżem jako Leon X. Drugim Medyceuszem, który w XVI wieku zasiadł na tronie papieskim, był Giulio di Giuliano de' Medici (w 1523 jako Klemens VII). Z władców Florencji wyróżnili się Cosimo I Medici (ur. 1519, zm. 1574), bardzo wykształcony, rządził samowładnie (od 1537), w kwietniu 1555 zdobył Sienę, założył galerię słynnych mistrzów, próbował sił jako literat w Viaggio per l'alta Italia. W 1569 papież Pius V mianował go wielkim księciem Toskanii. Cosimo II Medici (ur. 1590, zm. 1621), zapewnił fladze toskańskiej poważanie na całym Morzu Śródziemnym. Z kobiet dwie zasiadły na tronie francuskim: Katarzyna Medycejska, żona Henryka II, i Maria Medycejska, żona Henryka IV. Ród Medyceuszy wygasł w 1737.

Lombardia – kraina historyczna i region administracyjny w północnych Włoszech, między Szwajcarią na północy a rzekami: Pad na południu, Ticino na zachodzie, Mincio na wschodzie. Jej nazwa pochodzi od germańskiego plemienia Longobardów, którzy w VI wieku podbili północne Włochy i założyli swoje królestwo z ośrodkiem w lombardzkim mieście Pawia - początkowo słowo "Lombardia" oznaczało wszystkie części Italii pod panowaniem Longobardów, następnie znaczenie słowa zawężyło się do obszarów wokół ich stolicy (zob. Romania).
Pius V, (Giovanni Michele Ghislieri, imię chrzestne Antonio) (ur. 17 stycznia 1504 w Bosco Marengo w prowincji Alessandria, zm. 1 maja 1572 w Rzymie) – święty Kościoła katolickiego, włoski duchowny katolicki, dominikanin, papież w okresie od 7 stycznia 1566 do 2 maja 1572.

Medyceusze odegrali wybitną rolę polityczną i kulturalną w dziejach Włoch. Posiadali największy w średniowiecznych Włoszech dom bankowy (założony w 1397 we Florencji) z filiami w Rzymie, Mediolanie i wielu miastach zachodniej Europy. Byli bankierami władców europejskich, m.in. królów angielskich. Ród wydał trzech papieży (Leon X, Leon XI, Klemens VII) oraz dwie królowe francuskie (Katarzyna Medycejska i Maria Medycejska).

Prałat (łac. praelatus – przełożony) – w Kościele rzymskokatolickim kapłan lub biskup mający zwyczajną władzę kościelną w prałaturze terytorialnej lub personalnej. Potocznie używa się jednak tego terminu w stosunku do kapłanów obdarzonych godnościami honorowymi przez Stolicę Apostolską lub biskupa diecezji, w której istnieje kapituła.
Ferdynand I Gonzaga (wł. Ferdinando I Gonzaga), ur. 26 kwietnia 1587 roku, zm. 29 października 1626) był księciem Mantui i Montferratu od roku 1612 aż do śmierci.

Medyceusze wznieśli bazylikę San Lorenzo, wiele pałaców i willi.

Zestawienie władców Florencji i Toskanii z rodu Medyceuszów

Władcy Florencji

1494 - 1512 : Republika

1527 - 1530 : Republika

Wielcy Książęta Toskanii

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)