Megali Idea – Roszczenia terytorialne Grecji przedstawione na paryskiej konferencji pokojowej (1919) przez Eleutheriosa Venizelosa

Zmiany terytorium Grecji od 1832 do 1947, kolor cytrynowy – nabytki Grecji wg traktatu w Sèvres 1920, anulowane traktatem w Lozannie 1923

Megali Idea (greka: Μεγάλη Ιδέα "Wielka Idea") – grecka ideologia narodowa postulująca utworzenie wielkiej Grecji na terenach zamieszkiwanych przez Greków.

W greckim życiu politycznym pojawiła się w roku 1844 r., a jej zasady wyłożył na posiedzeniu parlamentu Joannis Kolettis. Przez resztę XIX wieku i do połowy XX wieku niezmiennie wpływała na politykę kolejnych rządów greckich, których celem było przyłączenie ziem zamieszkiwanych przez Greków, kosztem Imperium Osmańskiego. Grecja po pokoju z 1832 r. obejmowała zaledwie Półwysep Peloponeski i część Attyki z wyspą Eubeą. Poza jej obrębem znajdowały się: wyspy na Morzu Egejskim, Tessalia, Epir, Macedonia, Tracja, Kreta. Obiektem aspiracji greckich były też tereny w Azji Mniejszej: Konstantynopol, Jonia, Pont oraz wyspa Cypr. Ideolodzy Wielkiej Idei odwoływali się do ziem od starożytności, aż po współczesność, zamieszkiwanych przez Greków. Wiek XIX zrodził wiele ruchów i idei, których źródłem był nacjonalizm określonej grupy etnicznej, a Megali Idea była jedną z nich.

Wpływ Wielkiej Idei do 1922 roku

Megali Idea skonsolidowała Greków wokół najważniejszego celu, czyli przyłączenia do kraju ziem pozostających pod władzą Imperium Osmańskiego. Młode państwo zyskało w Europie wielką sympatię jako kolebka cywilizacji europejskiej, dzięki czemu miało za sobą sympatię mocarstw w zmaganiach z Turkami. Konfrontacyjna polityka wszystkich stron doprowadziła do sporów narodowościowych, a w ich wyniku także terytorialnych, pomiędzy słabnącym sułtanatem a jego sąsiadami oraz pomiędzy poszczególnymi, emancypującymi się narodowościami tureckiego państwa. Osłabianiu Turcji sprzyjały też wojny prawosławnej Rosji z Turcją. Dzięki temu w 1864 do Grecji zostały przyłączone Wyspy Jońskie, a w 1881 Tessalia i Epir. Gdy w 1896 wybuchło powstanie na Krecie, zagroziło mu szybkie stłumienie i represje. Grecja udzieliła wtedy powstańcom pomocy, za co Turcja wypowiedziała Grecji wojnę w 1897 r., z łatwością wygraną przez dwakroć liczniejsze wojska sułtana. Od zupełnej klęski uratowało Greków jedynie wstawiennictwo mocarstw zachodnich. Z kolei na Krecie, gdzie połączone siły Grecji i powstańców przeważały, by wstrzymać walki, wprowadzono międzynarodowe siły pokojowe, złożone z floty i oddziałów lądowych wojsk państw zachodnich. Turcji przyznano bardzo wysokie reparacje wojenne, faktyczną kontrybucję. W zamian jednak Turcja zmuszona została przez Wielką Brytanię i Francję do uznania autonomii wyspy Krety. Grecja, na pokrycie kontrybucji, dokonała wtedy bardzo wysokiego, jak na swe możliwości płatnicze, zadłużenia zagranicznego. Długi te Grecy spłacali następnie przez wiele dziesięcioleci.

W XX wieku, dzięki sukcesom militarnym i politycznym w wojnach bałkańskich, Grecy włączyli do swego państwa szereg wysp oraz Macedonię, kosztem Imperium Osmańskiego. Następnie stoczyli jeszcze o nią krwawą wojnę, także z Bułgarią, najpierw jako strona zaatakowana, ale następnie przechodząc do ofensywy i przejmując jeszcze od Bułgarii Trację Zachodnią, także należącą poprzednio do Turcji. W czasie I wojny światowej nie toczyły się działania wojenne pomiędzy Grecją a Turcją. Przegrana bloku Państw Centralnych, w tym Imperium Osmańskiego rozbudziła nadzieję Greków na aneksję będących częścią Turcji kontynentalnej: Jonii, Pontu oraz Konstantynopola (Stambułu), który w planach ideologów Wielkiej Idei miał być stolicą odrodzonej państwowości bizantyjskiej.