Meglena - Polski Serwis Naukowy

Kotlina Meglena (szara) między górami (zielonymi). Żółta linia to granica macedońsko-grecka

Meglena (t. Moglena, Almopia; gr. Μογλενά - Mogleǹa, Αλμωπία - Almop̀ia; tur. Karacova - Karadżowa) - kotlina śródgórska w Macedonii Egejskiej, w dzisiejszej Grecji, na granicą z Macedonią.

Kotlina - rozległa, niezbyt mocno wydłużona, wklęsła forma terenu, ze wszystkich stron otoczona wzniesieniami. Może być w postaci zamkniętej (bezodpływowej) lub otwartej. Kotliny powstają na skutek ruchów górotwórczych (czyli orogenezy) lub w wyniku erozji.

Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w nim objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.

Meglena ma kształt w przybliżeniu trójkątny z podstawą na północy i wierzchołkiem skierowanym na południe. Otaczają ją pasma górskie Nidže (gr. Voras) od zachodu, Kožuf (gr. Dzena) od północy i Pajak (gr. Paiko) od wschodu. Na południu kotlina łączy się z nadmorską Niziną Salonicką. Przez kotlinę przepływa spora rzeka Moglenitsa, dopływ Aliakmonu.

Sagudaci – plemię słowiańskie mieszkające od VII wieku w Macedonii na południowy zachód od Tesaloniki. Sąsiadowali na północy z plemionami Strumian i Rynchynów, a na południu z Draguwitami.

Grecja (gr. Ελλάδα Elláda, IPA: [e̞ˈlaða] lub Ελλάς Ellás, IPA: [e̞ˈlas], tr. Yunanistan), Republika Grecka (Ελληνική Δημοκρατία Ellinikí Dimokratía, IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – kraj w południowo-wschodniej części Europy, położony na krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Graniczy z Albanią, Republiką Macedonii i Bułgarią na północy oraz z Turcją na wschodzie. Ma dostęp do czterech mórz: Morza Egejskiego, Morza Kreteńskiego na wschodzie, Morza Jońskiego na zachodzie oraz Morza Śródziemnego od południa.

Pod względem administracyjnym Meglena należy do gmin Aridea i Eksaplatanos prefektury Pela. Największą miejscowością Megleny jest Aridea.

W starożytności Meglena, zwana wówczas Almopią, stanowiła jedną z siedemnastu prowincji Królestwa Macedonii. W VI-VII wieku zasiedliło ją słowiańskie plemię Sagudatów. Istniała tu wtedy twierdza Meglena, stolica biskupia. Po opanowaniu kotliny przez Bułgarię w 927 przez pewien czas miał tu siedzibę patriarcha presławski. Po bitwie nad Strumą w 1014 kotlinę z twierdzą opanowało Bizancjum. Osadzono tu wówczas Syryjczyków, Ormian i Pieczyngów. W 1203 Bułgaria odzyskała kotlinę. Twierdza Meglena została całkowicie zburzona podczas okupacji tureckiej.

Dobrudża (rum. Dobrogea, bułg. Добруджа) – kraina historyczna między Morzem Czarnym a ostatnim przed ujściem odcinkiem Dunaju, podzielona obecnie między Rumunię i Bułgarię.

Republika Macedonii (maced. Република Македонија, alb. Republika e Maqedonisë), na forum międzynarodowym państwo określane jest tymczasową nazwą Była Jugosłowiańska Republika Macedonii – BJRM, (ang. Former Yugoslav Republic of Macedonia – FYROM, mac. Поранешна Југословенска Република Македонија – ПЈРМ, transliteracja Poranešna Jugoslovenska Republika Makedonija – PJRM, alb. Ish Republika Jugosllave e Maqedonisë – IRJM) lub Macedonia – państwo na Półwyspie Bałkańskim, powstałe po rozpadzie Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii.

W 1759 bułgarska i wołoska ludność wsi Notia przyjęła islam. Stolicę biskupią przeniesiono do Floriny. W XIX wieku Meglena była podzielona między kazę wodeńską, enidżewardarską i gewgelijską. Po pierwszej wojnie bałkańskiej w 1912 kotlina przypadła Grecji. Podczas I wojny światowej przez kotlinę przebiegała linia frontu bałkańskiego; kilka wsi zostało całkowicie zniszczonych, ich mieszkańcy uciekli na tereny opanowane przez Bułgarię. w okresie międzywojennym część miejscowych Wołochów wyemigrowała do rumuńskiej Dobrudży. W wykonaniu traktatu lozańskiego muzułmańska ludność kotliny została przesiedlona w okolice Antalyi i Isparty w tureckiej Anatolii, zaś na ich miejsce przybyli liczni Grecy wysiedleni z Tracji Zachodniej i z Anatolii.

Anatolia (tureckie Anadolu) – kraina, należąca do Turcji, na półwyspie Azja Mniejsza (którego jest synonimem), leżąca między Morzem Czarnym a Zatoką Aleksandretty.

Bułgaria, Republika Bułgarii (България, Република България) – państwo położone w południowo-wschodniej Europie, na Bałkanach. Graniczy z Serbią oraz Macedonią od zachodu, Grecją i Turcją od południa, Morzem Czarnym od wschodu i Rumunią od północy.

Północno-wschodnią część Megleny i przyległe góry zamieszkuje jeden z etnosów wołoskich - Meglenorumuni, który od niej wziął swą nazwę.

Linki zewnętrzne:

Oficjalna strona demu Aridea (gr.)

Oficjalna strona demu Exaplatanos (gr.)

Teodor Capidan Meglenorumuni - dzieje i język (rum.)