Melanogeneza - Polski Serwis Naukowy

Melanogeneza – proces enzymatycznego powstawania melanin. Melaniny warunkują między innymi: barwę skóry a co za tym idzie umożliwiają powstanie opalenizny.

Przebieg procesu

L-tyrozyna

L-DOPA

Przemiany można przedstawić za pomocą schematu: tyrozyna –(tyrozynaza)→ DOPA (3,4-dihydroksyfenyloalanina) → dopachinon → melaniny

Proces powstawania melaniny to szereg reakcji biochemicznych. Prekursorem melaniny jest L-tyrozyna przekształcana przez tyrozynazę w 3,4-dihydroksyfenyloalaninę. Ta następnie jest przekształcana w dopachinon a ten w melaniny.

Melanina – pigment występujący głównie w skórze właściwej i naskórku, a także w naczyniówce powodując, że promienie świetlne mogą padać do wnętrza oka tylko przez źrenicę. Powstaje pod wpływem enzymu tyrozynazy w procesie enzymatycznym melanogenezy, do której silnie pobudza promieniowanie UV. Melanina pełni funkcje ochronne. Chroni głębsze warstwy skóry przed szkodliwym działaniem promieni ultrafioletowych, które wchodzą w skład promieniowania słonecznego. Pod wpływem tych promieni ilość melaniny się zwiększa, powodując przejściową zmianę zabarwienia skóry (opaleniznę).

Ultrafiolet (UV, promieniowanie ultrafioletowe, nadfiolet) – promieniowanie elektromagnetyczne o długości fali krótszej niż światło widzialne i dłuższej niż promieniowanie rentgenowskie (ang. X-rays). Oznacza to zakres długości fali od 10 nm do 400 nm (niektóre źródła za ultrafiolet przyjmują zakres 100–400 nm). Słowo "ultrafiolet" oznacza "powyżej fioletu" i utworzone jest z łacińskiego słowa "ultra" (ponad) i słowa "fiolet" oznaczającego barwę o najmniejszej długości fali w świetle widzialnym. Dawniej było nazywane promieniowaniem "pozafiołkowym".

Proces zachodzi w melanosomach (organellach melanocytów, znajdujących się w warstwie postawnej naskórka) takie jak:

eumelanina (dwa rodzaje o różnym zagęszczeniu);

DHI eumelanina - barwnik ciemny odpowiedzialny za kolor czarny o bardzo wysokim zagęszczeniu,

DHICA eumelanina - barwnik ciemny, brązowy o średnim zgęszczeniu,

feomelanina - barwnik jasny, czerwono-żółty o najniższym zagęszczeniu.

Regulacja

Proces jest inicjowany promnieniowanie UV. Regulowana przez melanotropinę (u człowieka) i/lub adrenokortykotropiny. Melanogenezę regulują też witaminy (A, B, C i P), bioelementy (Fe, Cu, Ca). Promieniowanie ultrafioletowe nasila melanogenezę poprzez zmniejszenie ilości grup sulfhydrylowych, które hamują melanogenezę. Do syntezy melaniny potrzebne są między innymi aminokwasy: tryptofan, fenyloalanina oraz tyrozyna.

Tyrozyna (nazwa skrótowa stosowana w biochemii: Tyr lub Y) - organiczny związek chemiczny, jeden z 20 podstawowych aminokwasów białkowych wchodzący w skład większości białek. Nazwa tyrozyna pochodzi od gr. tyros - ser.

Kortykosterydy, kortykosteroidy, glikokortykoidy, glikokortykosterydy, glikokortykosteroidy to hormony produkowane w warstwach pasmowatej i siatkowatej kory nadnerczy pod wpływem ACTH, które regulują przemiany białek, węglowodanów i tłuszczów. Zalicza się do nich: kortyzol, kortykosteron, kortyzon.

Zaburzenia

Zaburzenia w syntezie melanin powodują albinizm. Zbyt mała ilość kortykosterydów w przypadku choroby Addisona nie jest w stanie skutecznie hamować syntezy malanin

Przypisy

↑ redaktor naczelny Zdzisław Otałęga: Encyklopedia biologiczna tom VI Ks-Mn. Kraków: OPRES, 1998, s. 312-313. ISBN 83-85909-45-1.
↑ Wojciech. Sawicki: Histologia. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2009, s. 601. ISBN 978-83-200-4103-3.

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

Opalenizna – ściemnienie barwy skóry (szczególnie widoczne u osób o jasnej karnacji) w wyniku naturalnej, fizjologicznej reakcji, która zachodzi podczas ekspozycji na promieniowanie ultrafioletowe światła słonecznego (lub w solarium). Przy nadmiernej ekspozycji na to promieniowanie, na skórze może wystąpić oparzenie słoneczne. Jedną z zalet opalania się jest to, że pod wpływem odpowiedniej dawki promieniowania słonecznego w skórze dochodzi do zsyntetyzowania takiej ilości witaminy D3, która pokrywa dzienne zapotrzebowanie na nią praktycznie w 100%.

Enzymy – wielkocząsteczkowe, w większości białkowe katalizatory przyspieszające specyficzne reakcje chemiczne poprzez obniżenie ich energii aktywacji.