Melisanda - Polski Serwis Naukowy

Ilustracja z Psałterza Melisandy

Melisanda (ur. 1105, zm. 11 września 1161) – królowa Jerozolimy 1131 - 1153.

Melisanda była najstarszą córką króla Baldwina II i jego żony - armeńskiej księżniczki, Morfii z Meliteny. Miała jeszcze trzy młodsze siostry; Alicję, Hodiernę, i Jowitę. Imię otrzymała na cześć swojej babki od strony ojca - Melisandy de Montlhéry, żony Hugona I, hrabiego Rethel.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Fulko V Młody (ur. 1092, zm. 10 listopada 1143 w Akce), hrabia Maine i Andegawenii (1109-1131), król Jerozolimy (1131 - 1143), syn hrabiego Andegawenii Fulka IV i Bertrady, córki Szymona I, pana de Montfort.

Za życia ojca otrzymała tytuł filia regis et regni Jerosolimitani haeres ("córki królewskiej i następczyni tronu Jerozolimy") i w czasie oficjalnych ceremonii miała pierwszeństwo przed szlachtą i klerem. Jej ojciec postanowił, że Melizanda obejmie tron po jego śmierci, ale postanowił również wydać ją za mąż za jakiegoś mężnego rycerza, który w przyszłości będzie ją chronił i jej pomagał. Baldwin II wybrał francuskiego księcia Fulka Andegaweńskiego, słynnego krzyżowca i rycerza (w tym samym czasie Godfryd Plantagenet, syn Fulka z pierwszego małżeństwa poślubił cesarzową Matyldę, wyznaczoną na następczynię tronu Anglii). W czasie negocjacji Fulka z wysłannikami Baldwina II - Wilhelmem de Bures i Hugonem de Payns, Fulko nalegał aby w przyszłości zostać pełnoprawnym królem Jerozolimy. Baldwin II zgodził się, ponieważ Fulko był bogatym rycerzem i do Jerozolimy zabrałby swoje doświadczone oddziały.

Papież (Ojciec Święty) (łac. papa, -ae m, wł. papa, gr. pappas, forma funkcjonująca w języku polskim pochodzi od czeskiego papež) – biskup Rzymu, głowa Kościoła rzymskokatolickiego, katolickich Kościołów wschodnich, Stolicy Apostolskiej oraz państwa Watykan. Obecnym papieżem jest Benedykt XVI.

Agnieszka de Courtenay (ur 1136, zm.1184) - pierwsza żona Amalryka, hrabiego Jaffy i Aszkelonu, późniejszego króla Jerozolimy. Matka Sybilli Jerozolimskiej i Baldwina IV.

2 czerwca 1129 miał miejsce ślub Melisandy i Fulka. W 1130 Melisanda urodziła syna Baldwina, Baldwin II aby wzmocnić pozycję córki, mianował ją strażniczką syna.

Królowa Jerozolimy

Ślub Melisandy i Fulka

Król zmarł już w 1131, a Melizanda i Fulko wspólnie objęli pusty tron. Fulko próbował odsunąć żonę od faktycznej władzy i zaczęły się starcia między małżonkami. W 1132 oskarżył żonę o romans z jej kuzynem i członkiem rodziny królewskiej - Hugonem II de Le Puiset, hrabią Jaffy. Małżonkowie pojednali się w 1136 i w następstwie tego Melisanda urodziła drugiego syna Amalryka. W 1143 Fulko zginął w wypadku podczas polowania, Melisanda opłakiwała go publicznie i prywatnie. Od 1143, panowała przez siedem lat wraz z starszym synem - Baldwinem III jako regentka.

Eugeniusz III, wcześniej Bernardo da Pisa (ur. najpóźniej w 1085 w Pizie, zm. 8 lipca 1153 w Tivoli) – papież w okresie od 15 lutego 1145 do 8 lipca 1153, błogosławiony Kościoła katolickiego.

Matylda (ur. 7 lutego 1102 w Winchesterze, zm. 10 września 1167 w Rouen), córka Henryka I Beauclerca, króla Anglii i księcia Normandii, oraz Matyldy, córki Malcolma III, króla Szkocji.

W 1144 hrabstwo Edessy zostało oblężone, hrabia Joscelin II nie był w stanie sam obronić swoich ziem. Melisanda odpowiedziała na jego prośby wysłaniem armii dowodzonej przez kontabla Manassesa de Hierges, Filipa de Milly i Elinanda de Bures. Rajmund z Antiochii zignorował apel o pomoc, ponieważ jego armia zajęta była walkami z wojskami bizantyjskimi. Mimo pomocy Melisandy, Edessa padła, więc królowa wysłała list do papieża Eugeniusza III. Ten zwołał II krucjatę, poprowadzoną przez króla Francji - Ludwika VII Młodego i króla Niemiec Konrada III Hohenstaufa; Ludwikowi towarzyszyła jego żona - Eleonora Akwitańska ze swoimi wasalami. Eleonora odziedziczyła ziemie i tytuły po śmierci ojca, nie miała braci, i zachowała suwerenną władzę - podobnie jak Melisanda.

Ludwik VII Młody (franc. Louis VII le Jeune) (ur. 1120, zm. 18 września 1180 w Saint-Pont) – król Francji w latach 1137-1180. Syn Ludwika VI, króla Francji z dynastii Kapetyngów, i Adelajdy z Maurienne, córki Humberta II Grubego, hrabiego Sabaudii.

Konrad III (ur. 1093, zm. 15 lutego 1152 w Bambergu) – pierwszy król Niemiec z dynastii Hohenstaufów. Syn Fryderyka I, księcia Szwabii i Agnieszki, córki cesarza Henryka IV.

W 1148 krzyżowcy spotkali się w Akce i uzgodnili strategię dalszych działań. Konrad i Ludwik doradzili 16-letniemu Baldwinowi III, żeby zaatakował muzułmańskie miasto Damaszek. Melisanda, Manasses i Eleonora chcieli podbić Aleppo, które przypadałoby się podczas odbijania Edessy, ale Baldwin III zdecydował ruszyć na Damaszek. Miasto to było połączone z Jerozolimą umowami pokojowymi; kiedy nie udało się go zdobyć, mieszkańcy nie chcieli już podpisać kolejnych traktatów z Jerozolimą. Po 11 miesiącach Ludwik i Eleonora wrócili do Francji, tym samym II krucjata zakończyła się porażką.

Armenia, Republika Armenii (Հայաստան - Hajastạn, Հայաստանի Հանրապետություն - Hajastani Hanrapetutjun) – państwo w Azji na Zakaukaziu. Armenia graniczy od północy z Gruzją, od południa z Iranem i z azerską eksklawą Nachiczewan, od wschodu z Azerbejdżanem, od zachodu z Turcją. Niepodległość uzyskała w 1991 r. w związku z rozpadem ZSRR. Armenia nie ma dostępu do morza. Stolicą Armenii jest obecnie Erywań, który jest też największym miastem w kraju. Od 1991 roku Armenia należy do Wspólnoty Niepodległych Państw.

Morfia z Meliteny, Morphia, Moraphia - córka Gabriela, namiestnika Meliteny i nieznanej z imienia armeńskiej księżniczki, córki Konstantyna I, księcia Armenii i Cylicji z dynastii Rupenidów.

Dalsze życie

Siostra Melisandy - Hodierna, hrabina Trypolisu

Baldwin osiągnął pełnoletność w 1145, ale matka nie oddała mu władzy, z tego powodu doszło między nimi do konfliktu. Dopiero w 1152 Baldwin samodzielnie objął władzę. W 1153 matka i syn pogodzili się. Baldwin zaczął okazywać matce szacunek i respekt. W 1157 Melisanda była świadkiem ślubu jej młodszego syna - Amalryka z Agnieszką de Courtenay. W 1161 prawdopodobnie miała zawał i już nie brała czynnego udziału w kierowaniu państwem. Jej siostry Hodierna, hrabina Trypolisu i Jowita, przełożona klasztoru w Bethany, przybyły aby się nią zaopiekować. Zmarła 11 września 1161, została pochowana obok swojej matki Morfii.

Godfryd V Plantagenet (ur. 24 sierpnia 1113 w Anjon, zm. 7 września 1151 w Château du Loir), od 1129 r. hrabia Andegawenii i Maine, od 1144 r. książę Normandii. Syn Fulka V z Andegawenii i jego pierwszej żony - Ermengardy z Maine, córki Eliasza I z Maine. Zwany był "Pięknym" (le Bel) lub Plantagenetem. Jego drugi przydomek wziął się od gałązki janowca (łac. Planta genista), którą przyczepiał do swojego hełmu podczas turniejów.

Cesarstwo Bizantyńskie (w literaturze można też spotkać formę Cesarstwo Bizantyjskie) – termin , podczas gdy dla jego mieszkańców było to po prostu Cesarstwo Rzymskie (łac. Imperium Romanum, gr. Βασίλειον Ῥωμαίων), a jego cesarze kontynuowali nieprzerwaną sukcesję cesarzy rzymskich. Świat islamu znał Bizancjum pod nazwą Rûm (ar. روم, "ziemia Rzymian").