Meliton z Sardes - Polski Serwis Naukowy

Meliton z Sardes (zm. ok. 180) – biskup Sardes koło Smyrny w zachodniej Anatolii, apologeta, ojciec Kościoła, święty prawosławny.

Meliton żył w II wieku n.e. Był biskupem Sardes w Lidii. Zaliczany do drugiego pokolenia pisarzy wczesnochrześcijańskich (tzw. apologetów). Uczeń uczniów apostoła Jana. W liście Polikratesa z Efezu, kierowanym do papieża Wiktora, Meliton zaliczany jest do wielkich gwiazd Azji, który całe życie był pełen Ducha Świętego”. Św. Hieronim cytuje za Tertulianem, że Meliton uważany był za proroka. Św. Hieronim przypisuje również Melitonowi ustanowienie kanonu ksiąg Starego Testamentu. Meliton zmarł około 175-180 roku. Na temat jego życia zachowało się bardzo niewiele dokumentów.

Sardes (gr. Σάρδεις) – starożytne miasto w Azji Mniejszej, stolica Lidii, położone na zboczach góry Tmalos, nad rzeką Paktol (w pobliżu jej ujścia do rzeki Hermus).

Gnostycyzm (z gr. γνωστικός gnostikos "dotyczący wiedzy, służący poznaniu") – doktryny i ruchy religijne powstałe w I i II w. na wschodzie cesarstwa rzymskiego, gł. w Syrii i Egipcie, będące kontynuacją gnozy, dualistyczne i łączące elementy chrześcijaństwa z grecko-egipskim hermetyzmem.

Dzieła

Znane są tytuły licznych utworów Melitona, wyliczane przez Euzebiusza i Hieronima. Do dziś zachowała się w całości jedynie Homilia paschalna, w której wyraża przekonanie o urzeczywistnieniu się starotestamentowych proroctw w śmierci Chrystusa i odrzuceniu Izraela przez Boga.

Ojcowie Kościoła (łac.) byli to pisarze i teologowie we wczesnym chrześcijaństwie, w epoce, która nastąpiła po Ojcach Apostolskich (Patres apostolici) aż do VIII wieku. Doktryna starożytnych i wczesnośredniowiecznych Ojców Kościoła, a także dział teologii zajmujący się ich nauczaniem, nazywa się patrystyką.

Wielki Czwartek – święto ruchome w kalendarzu chrześcijańskim. Przypada w Wielkim Tygodniu, 3 dni przed Wielkanocą. Obchodzone przez różne wyznania chrześcijańskie na pamiątkę ustanowienia sakramentów: Kapłaństwa i Eucharystii.

Oprócz tego zachowały się jedynie fragmenty apologii skierowanej do Marka Aureliusza (170 r.). Meliton był millenarystą, przeciwnikiem gnostycyzmu i marcjonizmu.

Kult

Fragment Homilii paschalnej stanowi w Kościele łacińskim drugie czytanie godziny czytań na Wielki Czwartek, a także został wykorzystany przez zespół 2Tm2,3 w utworze Homilia Melitona z płyty 888.

Wymieniany w nielicznych kalendarzach 1 kwietnia.

Anatolia (tureckie Anadolu) – kraina, należąca do Turcji, na półwyspie Azja Mniejsza (którego jest synonimem), leżąca między Morzem Czarnym a Zatoką Aleksandretty.

2Tm2,3 (zastępcza nazwa potoczna: Tymoteusz) - polska grupa muzyczna grająca muzykę rockową z przesłaniem chrześcijańskim (współczesną muzykę chrześcijańską, CCM). Teksty zespołu w większości zostały zaczerpnięte z Biblii.

Zobacz też

wstawiennictwo świętych

Przypisy

J. Sajdak (red.): Euzebiusz z Cezarei Historia Kościelna. O męczennikach palestyńskich. Kraków: Wydawnictwo WAM, 1993, s. 185. ISBN 83-85304-55-X.
↑ Jan Słomka: Ojcowie Kościoła: życie – pisma – myśl. Uniwersytet Śląski. Wydział Teologiczny. Katowice 2008. [dostęp 2012-01-25].
St. Melito (ang.). The Catholic Encyclopedia. [dostęp 2012-01-25].
II czytanie: Homilia paschalna Melitona z Sardes, biskupa (pol.). Internetowa Liturgia Godzin. [dostęp 2012-01-23].
Władysław Hozakowski: Żywoty Świętych Pańskich - 1 kwietnia. [dostęp 2012-01-25].
Meliton z Sardes na DEON.pl z inicjatywy SJ i Wydawnictwa WAM [dostęp 24 marca 2012]

Bibliografia

Jean Daniélou, Figura i wydarzenie u Melitona z Sardes, "Studia Biblijne i Archeologiczne", Poznań 1963.