Melkart - Polski Serwis Naukowy

Melkart, Baal-Melkart – bóg-opiekun fenickiego Tyru; (melek qart – „król miasta”), bóg słońca i odradzania się – wegetacji, podobnie jak bóg Sydonu Eszmun. Utożsamiany z Baalem, dlatego jest Baalem Tyru. Syn boga El. W tradycji biblijnej uznawany za Pana Zaświatów. Uważany również za boga morza i sztormu i z tego powodu często pokazywany na fenickich monetach, jako bóg jadący na grzbiecie morskich stworów. Identyfikowanie Melkarta z zaświatami pozwala łączyć początki jego kultu z akadyjskim bogiem Nergalem.

Eszmun – opiekuńczy bóg fenickiego miasta Sydonu. Był także bóstwem uzdrawiającym, dlatego przez Greków utożsamiony został z Asklepiosem. Czczony również w Tyrze, Kartaginie i na Cyprze. Ptakiem poświęconym Eszmunowi była przepiórka. Jego kobiecym odpowiednikiem była bogini Aszima, której kult uprawiano w północnosyryjskim mieście Hamat.

Herakles (gr. Ἡρακλῆς Heraklēs, Ἡρακλές Heraklés, łac. Heracles, Hercules) – jeden z herosów w mitologii greckiej, syn Zeusa i śmiertelniczki Alkmeny. W mitologii rzymskiej utożsamiany z Herkulesem. Znany był z wielkiej siły, męstwa, zapaśnictwa i umiejętności wojennych, zwłaszcza celnego strzelania z łuku. Lubiany przez Zeusa i Atenę, był prześladowany przez zazdrosną Herę.

Wraz z rosnącym w świecie fenickim znaczeniem Tyru, w X w.p.n.e. umacniał się również kult Melkarta, który został włączony do triady bogów obok Ela i Asztarte. Podczas fenickiej kolonizacji Afryki, kult Melkarta został przeniesiony najpierw do Kartaginy, a następnie do kolonii kartagińskich w Hiszpanii w Gades i Carthago Nova oraz na Sycylii. Grecy identyfikowali Melkarta z Heraklesem. W Fenicji Melkart czczony był w miejscach zwanych w Biblii wyżyny. Był to typ sanktuarium, składającego się ze stel i kolumn pod gołym niebem umiejscowionych na wyniesieniach.

Tyr (obecny Sur) to miasto w południowym Libanie na wybrzeżu Morza Śródziemnego. Jego nazwa znaczy "skała". W języku fenickim Ṣur, w akadyjskim Ṣurru, po hebrajsku צור Ṣōr, po grecku Τύρος Týros, po arabsku صور (as)-Ṣūr.

Sanktuarium – w religioznawstwie termin, którym określa się miejsce uznawane za święte, często identyfikowane ze świątynią, budowlą wzniesioną na miejscu uznawanym za święte.