Meriwether Lewis - Polski Serwis Naukowy

Meriwether Lewis (18 sierpnia 1774 - 11 października 1809) - amerykański podróżnik i odkrywca.

Lewis urodził się w rodzinie plantatorskiej z Wirginiii w 1774 r. Jego ojciec był oficerem w czasie amerykańskiej wojny o niepodległość, a zmarł, kiedy Meriwether miał 5 lat. Przez krótki czas chłopiec mieszkał razem z matką w Georgii - przeprowadziła się ona tam do swojego drugiego męża.

Wirginia (ang. Virginia), albo Wspólnota Wirginii (ang. Commonwealth of Virginia) – stan w USA na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego. Wirginia na północy graniczy ze stanami Wirginia Zachodnia i Maryland, oraz z Dystryktem Kolumbii, na zachodzie ze stanem Kentucky, a na południu z Tennessee oraz z Karoliną Północną. Od wschodu znajduje się wybrzeże Oceanu Atlantyckiego oraz zatoka Chesapeake.

Waszyngton, D.C., formalnie Dystrykt Kolumbii (ang. Washington, D.C. /ˈwɒʃɪŋtən ˌdiːˈsiː/, District of Columbia), potocznie nazywany Waszyngtonem, Dystryktem lub po prostu D.C. – założona 16 lipca 1790 stolica Stanów Zjednoczonych.

Po krótkim okresie zarządzania rodzinną plantacją w Wirginii, Lewis wstąpił do milicji stanowej w 1794 r. i brał udział w tłumieniu rozruchów w Pensylwanii, tzw. "Whiskey Rebellion". Następnie kontynuował karierę wojskową jako oficer w armii, służąc na granicy Ohio i Tennessee i osiągnął stopień kapitana w 1801. Wtedy też otrzymał zaproszenie od prezydenta Thomasa Jeffersona, starego przyjaciela rodziny, aby został jego prywatnym sekretarzem.

Ohio – stan w północno-wschodniej części Stanów Zjednoczonych, nad jeziorem Erie. Nazwa pochodzi od rzeki Ohio, która tworzy jego południową granicę.

Ocean Spokojny (Pacyfik), Ocean Wielki – największy, najgłębszy i najstarszy na świecie zbiornik wodny. Z powierzchnią równą 178,7 mln km² zajmuje jedną trzecią całej Ziemi. Największą rozciągłość południkową osiąga między Arktycznym Morzem Beringa a Morzem Rossa przy brzegach Antarktydy i wynosi ona aż 15500 km. Z kolei największą rozciągłość równoleżnikową osiąga między wybrzeżem Indonezji a Kolumbii i Peru i wynosi 19800 km czyli prawie połowę obwodu kuli ziemskiej i pięć razy więcej niż średnica Księżyca. Granicami oceanu są: Ameryki Północna i Południowa na wschodzie, Azja i Australia na zachodzie oraz lodu Arktyki i Antarktydy odpowiednio na północy i południu. Pojemność oceanu szacowana jest na 169,2 mln km³ co stanowi 46% ziemskich zasobów wód. Tradycyjnie dzieli się go wzdłuż równika na część północną i południową, ale wyjątkami są tutaj wyspy Gilberta i Galapagos w całości uznawane za Południowy Pacyfik. Na tym Oceanie znajduje się największa głębia Rów Mariański (głębokość: 10 911 m) oraz druga co do wielkości wyspa świata Nowa Gwinea. Średnia głębokość wynosi 4 280 m p.p.m.

Jefferson prawdopodobnie wybrał Lewisa na to stanowisko, mając nadzieję, że obejmie on dowodzenie nad już proponowaną ekspedycją transkontynentalną. Jefferson chciał, aby taka ekspedycja miała miejsce w 1792. Lewis był wśród pierwszych ochotników do jej poprowadzenia, lecz jego wiek i niedoświadczenie dyskwalifikowały go do objęcia takiego stanowiska w tym czasie. Gdy Lewis nabył już doświadczenie podczas służby granicznej, był kandydatem idealnym. Wystarczyło tylko podjęcie przez niego pewnych studiów o charakterze naukowym, które miały mu się przydać w czasie ekspedycji. W latach 1801-1803, gdy gromadzono fundusze na wyprawę, Lewis doszkalał się wraz z innymi członkami ekspedycji na University of Pennsylvania i zbierał informacje na temat planowanej trasy podróży.

Bunt Whiskey (ang. Whiskey Rebellion lub mniej powszechnie Whiskey Insurrection) – zbrojne rozruchy, które wybuchły w 1794 roku w Pensylwanii przeciw podatkowi akcyzowemu nałożonemu na produkowaną w Stanach Zjednoczonych whiskey, po wprowadzeniu go przez Alexandra Hamiltona, sekretarza skarbu w gabinecie Jerzego Waszyngtona.

Milicja – rodzaj oddziałów, zazwyczaj ochotniczych, których członkowie posiadają wyszkolenie wojskowe i wyposażeni są w broń palną, stanowiących jednostki pomocnicze lub rezerwowe dla regularnej armii lub partyzantki. Mogą być używane w stanie wyższej konieczności (klęski żywiołowe, zagrożenie wewnętrzne lub zewnętrzne itp.).

Na współdowódcę wyprawy Lewis wybrał Williama Clarka, z którym służył w milicji stanowej w 1795. Wyprawa zakończyła się sukcesem, a Clark i Lewis, wyruszywszy w 1803 r., w 1805 dotarli do wybrzeży Pacyfiku (szczegóły wyprawy - zobacz: William Clark). W 1806 wyprawa wróciła do Stanów Zjednoczonych.

Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych toczona w latach 1775-1783 pomiędzy Wielką Brytanią a jej trzynastoma koloniami w Ameryce Północnej. Była decydującą fazą rewolucji amerykańskiej.

Tennessee – stan na środkowym wschodzie USA. Na północy graniczy z Kentucky i Wirginią, na wschodzie z Karoliną Północną, na południu z Georgią, Alabamą, Missisipi, a na zachodzie z Arkansas i Missouri. Stan o bardzo wydłużonym kształcie. Wschodnia część stanu jest górzysta (Appalachy), środkową stanowi dolina Tennessee, a zachodnią wyżyna Cumberland i dolina Missisipi. Roślinność stanowią lasy liściaste (zachód), mieszane (wschód) i jodłowo-świerkowe w górach.

Po rezygnacji ze służby wojskowej Lewis został gubernatorem Terytorium Luizjany w 1808 r. We wrześniu 1809 r. wyruszył w podróż do Waszyngtonu, aby odpowiedzieć na skargi, jakie kierowano pod jego adresem. Nie dotarł jednak do celu i zginął gwałtowną i tajemniczą śmiercią w karczmie, 70 mil na południowy zachód od Nashville w Tennessee. Czy popełnił samobójstwo, jak myślał Jefferson, czy też został zamordowany, jak myślała rodzina, nie wiadomo do dziś.

Georgia - stan w południowo-wschodniej części USA, największy na wschód od Missisipi. Graniczy: od północy z Tennessee, od wschodu z Karoliną Południową i Oceanem Atlantyckim, od południa z Florydą, od zachodu z Alabamą. Północna część Georgii leży w Górach Błękitnych (Appalachy). Na południe od nich rozpościera się płaskowyż Piedmont, który przechodzi w pofałdowaną Nizinę Nadbrzeżną. Pierwotnie ludność tych terenów stanowili Czerokezi i Indianie Creek. Georgia była jedną z trzynastu kolonii, które w 1773 zbuntowały się przeciwko panowaniu brytyjskiemu co zapoczątkowało amerykańską rewolucję.

Zobacz też

William Clark