Metaplazja - Polski Serwis Naukowy

Metaplazja (przetwarzanie) - pojęcie z zakresu patomorfologii; określa pojawienie się komórek odmiennych czynnościowo i morfologicznie od swojej macierzy. Dotyczy tkanki łącznej lub nabłonkowej. Na podłożu metaplazji (zwłaszcza w tkance nabłonkowej) częściej rozwijają się nowotwory.

Czynnik rakotwórczy, karcynogen, kancerogen – czynnik, który powodując mutację materiału genetycznego, przyczynia się do rozwoju choroby nowotworowej.

Blizna (łac. cicatrix) - w dermatologii zmiana skórna będąca najczęściej następstwem uszkodzenia skóry właściwej i zastąpieniem ubytku przez tkankę łączną włóknistą.

Metaplazja jest sytuacją, w której komórki zmieniły swój pierwotny, dojrzały typ zróżnicowania w inny typ zróżnicowanych komórek, również dojrzałych, w odpowiedzi adaptacyjnej na ekspozycję na chroniczne podrażnienie, patogen lub karcynogen. Metaplazja tym różni się od dysplazji, że w przypadku komórek dysplastycznych zmiany są zakodowane w ich genomie i są przekazywane komórkom potomnym.

Migdałki podniebienne (łac. tonsilla palatina) – elipsoidalne skupienia tkanki limfatycznej mające ok. 2 cm długości i ok. 1 cm szerokości, skierowane długą osią ku tyłowi i dołowi. Spoczywają we wgłębieniu gardzieli z prawej i lewej strony między obu łukami podniebiennymi. Wraz z migdałkiem językowym wchodzą w skład tzw. pierścienia gardłowego Waldeyera, tworząc wzdłuż cieśni gardzieli dolne półkole wokół drogi pokarmowej.

Krtań (łac. larynx) – część układu oddechowego umieszczona między C4 a C6 (czwartym kręgiem szyjnym a szóstym kręgiem szyjnym). U dzieci jest ona położona na ogół 1-2 kręgi wyżej. Rozpoczyna się wejściem do krtani. Krtań łączy gardło z tchawicą, jest także narzędziem służącym do wydawania dźwięków.

Przykłady

Metaplazja płaskonabłonkowa błony śluzowej dróg oddechowych - zastąpienie prawidłowej tkanki nabłonkowej wielorzędowego migawkowego nabłonkiem płaskim, który normalnie tam nie występuje;

Metaplazja nabłonka wielowarstwowego płaskiego przełyku do nabłonka walcowatego w tzw. przełyku Barretta;

Metaplazja tkanki łącznej o charakterze kostnienia, np. w

bliznach,

migdałkach podniebiennych,

metaplastyczne kostnienie chrząstek krtani, tchawicy i oskrzeli w wieku starczym.

Bibliografia

Janusz Groniowski: Patomorfologia. Wyd. II poprawione i uzupełnione. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1974, s. 207-209.

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

Tchawica (łac. trachea) – narząd układu oddechowego, sprężysta cewa, stanowiąca przedłużenie krtani i zapewniająca dopływ powietrza do płuc. Rozpoczyna się na wysokości kręgu szyjnego C6-C7, kończy zaś na wysokości kręgu piersiowego Th4-Th5. U swego dolnego końca, tchawica dzieli się na oskrzela główne prawe i lewe (łac. bronchus principalis dexter et sinister), pod kątem otwartym ku dołowi. Miejsce tego podziału tworzy rozdwojenie tchawicy (bifurcatio tracheae). W tym miejscu znajduje się także ostroga tchawicy (carina tracheae) rozdzielająca powietrze do płuc.

Genom – materiał genetyczny zawarty w podstawowym (haploidalnym) zespole chromosomów. Termin mylony jest z genotypem, czyli całością informacji genetycznej zawartej w chromosomach organizmu.