Metody I - patriarcha Konstantynopola

Metody I, Metody Wyznawca, gr. Μεθόδιος Α΄, scs. Swiatitiel Miefodij, patriarch Konstantinopolskij (ur. 788-800 w Syrakuzach, zm. 14 czerwca 847 w Konstantynopolu) – patriarcha Konstantynopola, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego.

Żywot świętego

Metody urodził się w zamożnej rodzinie. W młodym wieku został wysłany do Konstantynopola w celu uzupełnienia edukacji i zdobycia stanowiska na dworze. Metody jednak wstąpił do klasztoru w Bitynii I został w nim opatem.

Podczas prześladowań ikonodulii w 815 udał się do Rzymu, prawdopodobnie jako wysłannik usuniętego z urzędu patriarchy Nicefora I. Po powrocie w 821 został aresztowany i wygnany do Nikomedii. W 829 został uwolniony i otrzymał stanowisko na dworze cesarza Teofila.

Język grecki albo greka — język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi.

Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu, rządzona przez biskupa i patriarchę Rzymu (jako papieża uważanego drogą sukcesji apostolskiej za następcę Świętego Piotra) oraz biskupów pozostających z nim we wspólnocie. Kościół katolicki stanowi jedną z trzech głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.

Po śmierci cesarza w 843, wpływowy minister Teoktistos przekonał cesarzową Teodorę do przywrócenia kultu ikon. Następnie doprowadził do depozycji wspierającego ikonoklastów patriarchy Jana VII Gramatyka. Metody został jego następcą 4 marca 843 aż do śmierci. Nowy patriarcha ogłosił powrót ortodoksji. Starał się doprowadzić po pojednania ikonoklastów i ikonodulów.

Nikomedia (gr. Νικομήδεια) – starożytne miasto hellenistyczne założone w Azji Mniejszej przez Nikomedesa I Bityńskiego w 264 p.n.e. jako stolica Bitynii. Miasto położone jest nad Zatoką Ascytyjską będącą częścią Propontydy. Współczesny Izmit. W czasach rzymskich była to stolica prowincji Bitynia, przez pewien okres swoją rezydencję mieli tu także cesarze rzymscy. W okresie Cesarstwa Bizantyńskiego miasto zostało stolicą temu Optimaton.

Opat (łac. abbas - ojciec, arm. abba - ojciec) – wyższy przełożony w męskich zakonach katolickich należących do kręgu zakonów mniszych. Odpowiednikiem w zakonach żeńskich jest ksieni.

Teodor pozostawił po sobie pisma polemiczne, hagiograficzne, homilie i poezję.

Kult

Jego wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest 14 czerwca.

Cerkiew prawosławna wspomina świętego 14/27 czerwca, tj. 27 czerwca wg kalendarza gregoriańskiego.

W ikonografii święty przedstawiany jest w liturgicznych szatach biskupich. Jest starszym mężczyzną z niedługą, kasztanową brodą. Prawą dłonią błogosławi, w lewej trzyma ikonę Chrystusa.

Bitynia to historyczna górzysta, a zarazem urodzajna kraina znajdująca się w Azji Mniejszej, nad Morzem Czarnym, na terenie dzisiejszej Turcji. Od VII wieku p.n.e. zamieszkiwana przez Traków. Podbita przez Lidię ok. 550 roku p.n.e., przyłączona do Persji w 334 p.n.e. Od II do I wieku p.n.e. uzależniana od Rzymu − przekształcona w prowincję rzymską. W XI wieku wchłonięta przez Turków osmańskich. Dzięki listom Pliniusza Młodszego do cesarza Trajana posiadamy wiele wiadomosci o tej krainie.

Konstantynopol stał się siedzibą patriarchy w 381, gdy do czterech dotychczasowych stolic patriarszych – Rzymu, Aleksandrii, Antiochii i Jerozolimy – Sobór konstantynopolitański I dodał piątą: Nowy Rzym (gr. Nea Roma), czyli Konstantynopol, sytuując ją jako drugą w hierarchii patriarchatów. Ustanowienie stolicy patriarszej w Konstantynopolu było wynikiem zabiegów biskupów tego miasta, dotychczas skromnych sufraganów Heraklei. Wśród hierarchii, wiernych i cesarzy przeważył pogląd, że skoro dotychczasowe Bizancjum, którego znaczenie wynikało "tylko" z ruchu handlowego przez Bosfor, stało się stolicą wschodniej części Cesarstwa, to powinno zostać wyniesione do rangi równej Rzymowi – starej stolicy. Mimo przeciwdziałania papieży kolejne sobory powszechne przyznały biskupom Konstantynopola godność patriarszą i wydzieliły im kanoniczne terytorium, składające się ostatecznie z całej europejskiej części Cesarstwa Wschodniorzymskiego, diecezji Ilirii (należącej do cesarstwa zachodniorzymskiego) i całej Azji Mniejszej.

Zobacz też

Portal:
Chrześcijaństwo

kult świętych

modlitwa za pośrednictwem świętego

Metody - inne postaci święte o tym imieniu

Przypisy

Bibliografia

Święty Metody Wyznawca, patriarcha na brewiarz.katolik.pl [ostatnia aktualizacja: 27.05.2010]

Święty Metody, patriarcha konstantynopolitański na cerkiew.pl (opr. Jarosław Charkiewicz)

Modlitwa za wstawiennictwem świętego (czasem błędnie rozumiana jako modlitwa do świętego) – rodzaj modlitw katolickich, prawosławnych a także części innych wyznań chrześcijańskich, zanoszonych do Boga za pośrednictwem (przyczyną, wstawiennictwem) świętego, często patronów osób modlących się lub uchodzących za szczególnie skutecznych w danych problemach. Występują w wielu wyznaniach.

Ikonografia chrześcijańska - część ikonografii religijnej. Jest ona swego rodzaju językiem i jako taka powinna być zrozumiała dla tych, dla których jest przeznaczona.