Metro w Buenos Aires - Polski Serwis Naukowy

Avenida de Mayo, wejście do stacji Perú (linia "A")

Stacja Uruguay na linii "B", wyjątkowej ze względu na dolne zasilanie; w oddali EZT tokijskiej linii Marunouchi

Pociąg linii "A" na stacji Acoyte

Wnętrze wagonu Siemensa linii "C"

Wejście do stacji metra w hallu dworca Retiro Mitre

Stacja Pueyrredón na linii "D"; po lewej EZT firmy "Materfer", po prawej EZT z metra w Nagoi

Sztuka służy humanizacji stacji: Plaza Italia na linii "D"

Wiele stacji dekorowanych jest kompozycjami azulejo; Bulnes na linii "D"

Stacja Los Incas na linii "B"

Najnowszy design: stacja Humberto I na linii "H"

Metro w Buenos Aires, hiszp. Subte de Buenos Aires, pełna nazwa Subterráneos de Buenos Aires – sieć podziemnej kolei miejskiej obsługującej miasto Buenos Aires. Jest ona najstarszym metrem w Ameryce Łacińskiej i w krajach hiszpańskojęzycznych. Obecnie wyróżnia się wśród sieci metra eksploatacją najstarszych wagonów.

Metro tokijskie (?) tworzy sieć 13 własnych linii o łącznej długości 312,4 km. Gdyby do tej liczby dodać długość pojedynczej linii Rinkai-sen (?), odrębnej kolei, ale funkcjonującej jak metro, to długość sieci wzrosłaby do 324,6 km. Wraz z liniami kolei współpracujących, na które wjeżdżają wszystkie lub prawie wszystkie pociągi jadące liniami własnymi metra (i Rinkai-sen), system liczy 820 km. Istnieją też linie kolei aglomeracyjnych i regionalnych, na które wjeżdżają niektóre pociągi jadące liniami własnymi metra. Po ich uwzględnieniu system liczy aż 898 km (2008). Uwzględniając zatem całość sieci kolejowej obsługiwanej tymi pociągami jest to de facto najrozleglejszy system na świecie, a także jeden z najbardziej obciążonych: przewozi dziennie ok. 7,8 – 8 mln pasażerów.
Język hiszpański – język należący do rodziny romańskiej języków indoeuropejskich. Współczesne standardy literackie (z Hiszpanii i Ameryki hiszpańskojęzycznej) wywodzą się ze średniowiecznego języka kastylijskiego. Jeszcze dziś język hiszpański bywa nazywany kastylijskim, dla odróżnienia go od innych języków używanych w Hiszpanii (zob. niżej).

Sieć

Sieć metra w 2007 roku

Sieć metra Buenos Aires obejmuje sześć linii rozwiązanych w układzie liniowym (tzn. bez rozgałęzień). Średnia gęstość stacji – 610 m – stawiają ją w grupie bardziej dostępnych, ale też powolniejszych sieci metra na świecie. Jak dotąd (2007), wszystkie linie są całkowicie podziemne.

Metro w Nagoi, jap.: 名古屋地下鉄 Nagoya chikatetsu, pełna nazwa 名古屋市営地下鉄 Nagoya Shiei Chikatetsu (pol.: "Kolej podziemna Nagoi") - sieć szybkiej kolei miejskiej należącej do gminy, która obsługuje głównie obszar miasta Nagoja (Region Tōkai, Japonia).
Trzecia szyna – w kolejnictwie forma zasilania dolnego pociągów elektrycznych. Stanowi ją dodatkowa szyna umieszczona wzdłuż toru kolejowego i znajdująca się pod napięciem. Zazwyczaj używa się jej w szybkich kolejach miejskich prowadzonych we własnych korytarzach, całkowicie lub prawie całkowicie wydzielonych od przestrzeni zewnętrznej.

Línea A, długości 6,8 km, prowadzi pod główną osią miasta – Avenida de Mayo i Avenida Rivadavia do dzielnicy Caballito, obsługując ruch generowany przez dworzec Once.

Línea B, długości 10,2 km, przebiega w dzielnicach centralnych pod Avenida Corrientes, a na peryferiach pod Avenida Triunvirato, obsługując m.in. handlową strefę Calle Florida i dworzec Federico Lacroze jednej z linii podmiejskich. Podziemna zajezdnia (10 torów na 110 wagonów) znajduje się pod Parkiem Los Andes, koło stacji Lacroze.

Línea C, długości 4,5 km, łączy dworce Retiro i Constitución (wyjścia z metra znajdują się w budynkach recepcyjnych obu dworców). Trasa przebiega głównie pod Avenida 9 de Julio (jedną z najszerszych ulic na świecie – 140 m), a właściwie pod jej wschodnią jezdnią lokalną, Calle Carlos Pellegrini. Jako zajezdnia służy nieużywany fragment dwutorowej trasy omijającej stację San Martín (mieści 44 wagony).

Línea D, długości 11,0 km, przebiega od Plaza de Mayo pod "północną diagonalną" Avenida Presidente Saenz Peña, następnie pod Avenida Córdoba, w końcu pod Avenida Santa Fé i jej przedłużeniem – Avenida Cabildo, przez dzielnice Palermo i Belgrano. Stosunkowo znaczna część trasy przebiega pod zabudowanymi kwartałami. Linia ma podziemne jednotorowe łącznice z linią "C" (koło stacji Pellegrini) oraz z linią "A" (koło stacji Catedral). Para torów odstawczych, długich na 250 m, znajduje się pod Ogrodem Botanicznym koło stacji Plaza Italia. Ponadto podziemne 4 tory odstawcze i warsztat znajdują się za stacją końcową Congreso de Tucumán (długość 330 m).

Línea E, długości 9,6 km, przebiega od Plaza de Mayo pod "południową diagonalną" Avenida Presidente Roca, następnie pod Avenida San Juan, przez dzielnice San Cristóbal, Boedo, Parque Chacabuco. Ostatni odcinek przebiega pod autostradą. Na stacji końcowej znajduje się końcówka tramwaju obsługującego przedmieście General Savio (tzw. linia "Premetro E2"). Jako tory odstawcze służy nieużywana trasa między stacjami Entre Ríos i Constitución; warsztat znajduje się na starej stacji San José.

Línea H, długości 3,1 km, przebiega pod Avenida Jujuy, obok dworca Once. Linia jest w trakcie rozbudowy.

Ponadto obszar aglomeracji obsługiwany jest przez kilka linii kolei aglomeracyjnych, kończących się na skraju śródmieścia. Koncesjonowany operator Trenes de Buenos Aires obsługuje elektryczne linie kolei Mitre (z dworca Retiro), Roca (z dworca Constitución) i Sarmiento (z dworca Once), Ferrovías – linię Belgrano Norte (z dworca Retiro), Metrovías – linię kolei Urquiza (z dworca Lacroze), tymczasowy operator UGOFE – linie kolei Belgrano Sur (z dworca Buenos Aires) i San Martín (z dworca Retiro). Większość linii aglomeracyjnych jest zelektryfikowana.

Linia A - najstarsza linia metra w Buenos Aires. Została otwarta dla podróżnych w dniu 1 grudnia 1913 roku, stając się pierwszym odcinekim metra w Ameryce Łacińskiej, na półkuli południowej i Hispanoameryce. Rozciąga się na długości 10.7 km od Plaza de Mayo do Carabobo i przebiega pod całą częścią Avenida de Mayo i Avenida Rivadavia. Dziennie korzysta z niej około 216 000 osób.
Przewody trakcyjne (częściej używana nieprawidłowa nazwa: sieć trakcyjna) – nieizolowane kształtowniki metalowe i liny przewodzące prąd elektryczny, zawieszone na słupach trakcyjnych, przekazujące energię pojazdom o napędzie elektrycznym poruszającym się pod nimi.

Eksploatacja, obciążenia

Ewolucja przewozów linii Subte

Plaza Miserere; w głębi pociąg TBA widziany z peronu linii "A"

Ruch jest lewostronny. Eksploatuje się pociągi najwyżej sześciowagonowe.

Pociągi kursują od 5 rano (od 6 na linii "A") do 23 wieczorem.

Przewozy na sieci metra stanowią odbicie stanu gospodarki argentyńskiej; wzrost przewozów odpowiada okresom rozwoju. Linia "A" przewozi dziennie 190 tys. osób, "B" – 345 tys., "C" – 278 tys., "D" – 385 tys., "E" – 104 tys. Mierne obciążenie linii "E" tłumaczy się na ogół niższym statusem społecznym dzielnic przez nią obsługiwanych.

Linia H - linia metra w Buenos Aires otwarta w dniu 18 października 2007, rozciągająca się na długość 2,2 km między stacjami Once-Caseros. Jest to pierwsza całkowicie nowa linia z po linii E, zbudowanej pod koniec lat 40 XX w. Według planów, linia ma mieć długość 11 km i prowadzić z dworca Retiro i Nueva Pompeya.
Carlos Saúl Menem (ur. 2 lipca 1930) polityk argentyński, prezydent Argentyny od 8 lipca 1989 r. do 10 grudnia 1999 r.Był najdłużej urzędującym prezydentem w historii Argentyny.

Wielkość dzienną przewozów metra (ok. 1,3 mln osób) warto skonfrontować z przewozami siecią autobusową. Na terenie aglomeracji przewoziła ona dziennie ok. 1,1 mln osób, natomiast w obrębie miasta (Okręgu Federalnego) – ok. 0,79 mln osób. Metro zajmuje zatem czołową pozycję w strukturze przemieszczeń transportem publicznym w Buenos Aires. Dzienne przewozy kolejami aglomeracyjnymi wyniosły ok. 1,03 mln osób.

Linia D – linia metra w Buenos Aires, otwarta 3 czerwca 1937. Ma długość 10,41 km (od stacji Catedral do Congreso de Tucumán). Przebiega pod Avenida Roque Sáenz Peña od stacji Catedral do stacji Tribunales, później skręca na Avenida Córdoba i Paraná, gdzie pierwszą stacją jest Facultad de Medicina. Następnie przechodzi w ulicę Azcuenaga, by dotrzeć do alei Santa Fe i Pueyrredón. Z Santa Fe, linia kontynuuje bieg ulicą Cabildo do stacji Congreso de Tucumán.
Linia C - linia metra w Buenos Aires. Otwarta zostałta 9 listopada 1934. Ma długośc 4,4 km i 9 stacji. Rozpoczyna się od stacji Retiro, akończy na Constitución. Jest umiejscowiona pod ulicami Lima Sur, Bernardo de Irigoyen, Carlos Pellegrini, Esmeralda, Plaza San Martin i Avenida Ramos Mejía aż do Retiro.

Jeden przejazd metrem kosztuje 0,70 $. Wszystkie stacje zaopatrzone są w automatyczne rogatki. Stosuje się bilety magnetyczne, jedno- i wieloprzejazdowe; ich cena jest sumą pojedynczych przejazdów. "Premetro" jest włączone w system taryfowy metra; przesiadka między tramwajem i metrem jest bezpłatna. Bilet tylko na tramwaj jest tańszy (0,45 $).

Rozstaw szyn, inaczej, rozstaw toru, prześwit toru - odległość między wewnętrznymi powierzchniami główek szyny. W Polsce, mierzona 14 mm poniżej górnej powierzchni szyn, wynosi na liniach normalnotorowych 1435 mm. Czym innym jest odległość między osiami główek szyn (wynosi 1500 mm).
Linia B – linia metra w Buenos Aires, otwarta 17 października 1930. Ma długość 10,15 km i rozpoczyna się od Leandro N. Alem i kończy na Los Incas. Ostatnią stację otwarto w połowie 2003. W ostatnich latach, stwierdzoo, że jest najbardziej uczęszczaną linią metra w Buenos Aires. Po otwarciu odcinka od Los Incas do centrum handlowego Villa Urquiza ta oczeukje się, że liczba pasażerów korzystających z linii wzrośnie. Była to pierwsza linia metra w Buenos Aires, której stacje wyposażone są w bramki liczące i schody ruchome. Jest to jedyna linia, która czerpie prąd elektryczny z trzeciej szyny, inaczej niż na reszcze linii. W 2009 r. na linii używano pociągów produkcji Mitsubishi z roku 1959. Czas podróży między stacjami krańcowymi wynosi 25 min. Podczas budowy stacji Leandro N. Alem znaleziono szczątki mamuta z czwartorzędu. Szczątki zostały umieszczone w Muzeum Przyrodniczym w La Plata.

Niektóre pociągi aglomeracyjne kolei TBA linii Sarmiento kończą bieg na stacji metra Plaza Miserere, obok peronów linii "A". Dotyczy to 2-3 pociągów na godzinę (na ok. 10 wszystkich odprawianych na linii). Bezpośredni wjazd na linię "A" nie jest możliwy ze względu na różny rozstaw szyn (kolej ma 1676 mm).

Azulejo – cienkie ceramiczne płytki, najczęściej kwadratowe, pokryte nieprzepuszczalnym i błyszczącym szkliwem. Powierzchnia azulejo jest jedno lub wielokolorowa, gładka lub z fakturą. Płytek azulejo używano jako elementów mozaik składających się z wielu, czasem ponad kilku tysięcy elementów, pokrywających całe ściany, oraz jako oddzielnych kompozycji dekoracyjnych.
Linia E - linia metra w Buenos Aires. Rozciąga się od stacji Bolívar, na Plaza de Mayo, w centrum miasta do stacji Plaza de los Virreyes, w dzielnicy Flores.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)