Metro w Oslo - Polski Serwis Naukowy

Metro w Oslo (norw. T-banen i Oslo) – system kolei podziemnej w stolicy Norwegii (przy czym większość stacji poza centrum miasta znajduje się na powierzchni ziemi). Operatorem metra jest Oslo T - banedrift spółka powiązana z Kollektivtransportproduksjon AS w imieniu firmy Ruter. Po Sztokholmie, Helsinkach i Sankt Petersburgu jest jednym z najdalej na północ wysuniętych systemów metra na świecie. Około 268000 (w ciągu roku 73000000) osób korzysta codzienie z metra w Oslo. Dzisiejsza sieć metra złożona jest z 6 linii o łącznej długości 84,2 km i 90 stacji (z czego 16 jest pod ziemią). Wszystkie linie łączą się we Wspólnym Tunelu (Fellestunnelen) w centrum, a na stacjach: Majorstuen, Nationaltheatret, Stortinget, Jernbanetorget, Grønland i Tøyen można przesiąść się na każdą z 6 linii.

Metro to potoczne określenie (wywodzące się od ang. Metropolitan Railway) szybkiej kolei miejskiej, z niezależnym całkowicie lub częściowo, podziemnym korytarzem. Charakteryzuje się wysokimi peronami, wagonami jeżdżącymi pojedynczo lub w układach wielowagonowych, rozwijającymi wysoką prędkość i osiągającymi duże przyspieszenia, na torach oddzielonych od innego typu ruchu specjalną sygnalizacją. W 15 starych krajach UE istnieje obecnie przeszło 30 systemów metra, ostatnie inwestycje to systemy w: Tuluzie (1993), Neapolu (1995), Warszawie (1995), Bilbao (1997), Atenach (1998), Katanii (1999), Kopenhadze (październik 2002), Porto (grudzień 2002) i Turynie (2005).
Siemens AG to międzynarodowy koncern z branży energetycznej, elektrotechnicznej i telekomunikacyjnej z siedzibą w Erlangen w Niemczech. Główna siedziba koncernu znajduje się w Monachium, istnieje także oddział w Berlinie. Siemens AG jest notowany na Frankfurckiej Giełdzie Papierów Wartościowych oraz na Nowojorskiej Giełdzie Papierów Wartościowych od 12 marca 2001.

Istnieją konkretne plany rozbudowy całej sieci metra, ale jak na razie 2009 nie podjęto żadnej decyzji.

W aglomeracji Oslo istnieją dwa różne określenia na ten system metra. W zachodniej części miasta Oslo i w mieście Bærum gdzie metro ma charakter podmiejski rzadziej jest ono nazywane metrem zaś częściej ze względów historycznych nazywa się je tramwajem (trikk). We wschodniej części Oslo znacznie częściej używana jest nazwa metro (T-bane) która została wprowadzona jako oficjalne określenie całej sieci. W połowie lat dziewiećdziesiątych zachodnie i wschodnie linie metra były rozdzielone i istniały wtedy pewne różnice na przykład w biletach. Firma Ruter zablokowała nazwę metro (T-bane) i przewiduje się, że nazwa powinna być zastąpiona przez określenie Oslo Metro, już się rozpoczęło stopniowe wprowadzanie nowej nazwy.

Odbierak prądu (pantograf) – element pojazdu lub urządzenia zasilanego z zewnątrz energią elektryczną (wyłączając pojazdy zasilane kablem i z akumulatorów) stykający się z przewodem jezdnym lub szyną prądową, służący doprowadzeniu napięcia zasilającego.
Trzecia szyna – w kolejnictwie forma zasilania dolnego pociągów elektrycznych. Stanowi ją dodatkowa szyna umieszczona wzdłuż toru kolejowego i znajdująca się pod napięciem. Zazwyczaj używa się jej w szybkich kolejach miejskich prowadzonych we własnych korytarzach, całkowicie lub prawie całkowicie wydzielonych od przestrzeni zewnętrznej.

Obecna sieć linii metra

Mapa linii metra i linii tramwajowych oraz głównych linii kolejowych w Oslo

Schemat linii od grudnia 2010

Linie metra 4 i 6 łączą się na trasie linii T - Baneringen. Od sierpnia 2006 trasa linii szybkiego tramwaju Kolsås jest obecnie zamknięta od stacji Bekkestua do stacji Kolsås ze względu na przebudowę z trasy szybkiego tramwaju na trasę metra z wykorzystaniem trzeciej szyny. Od dnia 22 sierpnia 2010 roku stacja Bekestua jest tymczasowo końcówką linii. Odcinek linii Kolsås pomiędzy stacjami Jar i Bekkestua był od jesieni 2007 do zimy 2009 roku obsługiwany przez tramwaje linii nr 13. Kiedy linia Kolsåsbanen będzie ponownie otwarta wtedy liczba stacji wzrośnie do 100 (dla porównania tyle samo stacji ma sieć metra w Sztokholmie).

Holmenkollen - naziemna stacja metra w Oslo, leżąca na trasie linii metra Holmenkollen (linia 1) w rejonie Holmenkollen. Stacja znajduje się na wysokości 277,7 m n.p.m.
Linia Holmenkollen (norw. Holmenkollbanen) - część linii metra nr 1 w systemie metra w Oslo której trasa przebiega od Majorstuen do Nordmarka. Linia w dolnej części wiedzie głównie przez tereny mieszkalne z domami jednorodzinnymi, zaś w górnej części przebiega przez obszary rekreacyjne Nordmarka. Stacja Holmenkollen mieści się niedaleko Holmenkollen nasjonalanlegg gdzie odbywają się międzynarodowe zawody w narciarstwie klasycznym.

Pociągi metra na każdej linii kursują cztery razy na godzinę w standardowym czasie i dwa razy na godzinę poza normalnym czasem, co daje częstotliwość dwudziestu czterech pociągów na godzinę w każdym kierunku na trasie Wspólnej Linii (Fellestrekningen). Na linii Grorud uruchamiane są dwa odjazdy w kwartale (odjazdy co 7,5 minuty) w dni robocze od 7 do 19 na odcinku od stacji Vestli do stacji Stortinget. Pomiędzy stacjami Tøyen i Stortinget na Wspólnej Linii kursuje do 28 pociągów na godzinę w jedną stronę.

Metro helsińskie (fin. Helsingin metro, szw. Helsingfors metro) to system kolei podziemnej w Helsinkach - stolicy Finlandii. Jest to jedyne metro w Finlandii, a także najbardziej na północ wysunięty system kolei podziemnej na świecie. System składa się z jednej rozwidlonej linii o długości 21 km z 16 stacjami (8 podziemnymi i 8 naziemnymi). Pociągi kursują od stacji Ruoholahti (Gräsviken) do Mellunmäki (Mellungsbacka) lub od Ruoholahti do Vuosaari (Nordsjö), a tory rozwidlają się w Itäkeskus (Östra Centrum). Nazwy stacji podawane są w języku fińskim i szwedzkim.
Zajezdnia Ryen jest główną zajezdnią metra w Oslo położoną w Oslo w dzielnicy Ryen. Otwarta w roku 1966. Zajezdnia ma powierzchnię 19.000 metrów kwadratowych na których znajdują się budynki, przestrzeń postojowa dla 120 pociagów, warsztat i sala kontroli oraz hala magazynowa.

Historia

Tramwaj na stacji Nationatheatret w roku 1928

Wejście do podziemnej stacji linii Holmenkollbanen, Nationaltheatret, w roku 1935

Stacja Jar w roku 1935

Dzieje metra w Oslo sięgają roku 1898 kiedy to otwarto linię tramwajową Holmenkollbanen która połączyła Majorstuen z Holmenkollen (później z Frognerseteren). System ten jednak nie mógł być nazywany metrem aż do roku 1928, kiedy to wybudowano, pierwszy w Skandynawii, podziemny tunel metra za stacją Majorstuen do otwartej w tym samym roku podziemnej stacji Nationaltheatret. Tunel ten zbudowano po to, aby pasażerowie jadący liniami zachodnimi mogli szybko dojechać do centrum Oslo. Perony były wówczas wysokie a wagony szerokie, jak obecnie, lecz uznano je za tramwaje bo tak samo jak zwykłe tramwaje zasilane były z sieci trakcyjnej. Dlatego metro w zachodniej części Oslo (i Bærum) jest często nazywane "tramwajem" (trikk) (jest to spowodowane starymi nawykami a nie różnicami technicznymi) zarówno na wschodzie jak i na zachodzie miasta Oslo, szereg kursów jest wykonywanych tak samo na powierzchni jak i pod ziemią).

W roku 1966 otwarto właściwy system metra jaki istnieje i rozwijany jest do dzisiaj.

Zachodnie linie kolei podmiejskich

Linia Holmenkollen (Holmenkollbanen)

Linia Holmenkollen powstała w roku 1898 na odcinku od stacji Majorstuen do stacji Besserud i była pierwszą linią kolejową podmiejską w Skandynawii a także pierwszą zelektryfikowaną linią kolejową. Linia została zbudowana i utrzymywana przez firmę A/S Holmenkollbanen. Na początku zbudowano dwutorową trasę od stacji Majorstuen do stacji Slemdal, lecz w roku 1905 przedłużono ją do stacji Besserud. W roku 1916 trasę przedłużono do stacji Frognerseteren natomiast w roku 1928 otwarto odcinek linii od stacji Majorstuen do podziemnej stacji Nationaltheatret. W związku z budową Tryvannstårnet linię przedłużono do Tryvann, na odcinku który usunięto kiedy wieża została ukończona. Planowane jest przedłużenie linii do Tryvann Vinterpark, lecz żadnej decyzji jeszcze nie podjęto.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)