Metro waszyngtońskie - Polski Serwis Naukowy

Metro w Waszyngtonie – system kolei podziemnej i nadziemnej obsługujący aglomerację Waszyngtonu w Stanach Zjednoczonych. W 2007 roku w skład systemu wchodziło 5 linii o łącznej długości 171 km oraz 86 stacji w Waszyngtonie oraz w pobliskich miejscowościach położonych w Maryland oraz w Wirginii. Metro waszyngtońskie jest drugim co do wielkości, po metrze nowojorskim, systemem metra w USA. W roku fiskalnym 2007 z jego usług skorzystało łącznie ponad 200 milionów pasażerów.

Wirginia (ang. Virginia), albo Wspólnota Wirginii (ang. Commonwealth of Virginia) – stan w USA na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego. Wirginia na północy graniczy ze stanami Wirginia Zachodnia i Maryland, oraz z Dystryktem Kolumbii, na zachodzie ze stanem Kentucky, a na południu z Tennessee oraz z Karoliną Północną. Od wschodu znajduje się wybrzeże Oceanu Atlantyckiego oraz zatoka Chesapeake.

Waszyngton, D.C., formalnie Dystrykt Kolumbii (ang. Washington, D.C. /ˈwɒʃɪŋtən ˌdiːˈsiː/, District of Columbia), potocznie nazywany Waszyngtonem, Dystryktem lub po prostu D.C. – założona 16 lipca 1790 stolica Stanów Zjednoczonych.

Historia

Początki metra waszyngtońskiego sięgają lat 60. XX wieku. W 1960 roku rozpoczęto prace związane z zaprojektowaniem przebiegu metra, które uległy zatwierdzeniu w 1968 roku. Plany obejmowały system liczący 158 km długości. Kamień węgielny pod budowę położono 7 grudnia 1969 roku, a 27 marca 1976 roku oddano do użytku jego pierwszy odcinek. Ostatecznie, system w pierwotnie zamierzonym kształcie został ukończony 13 stycznia 2001 roku, później został jednak powiększony poprzez przedłużenie linii niebieskiej oraz ustanowienie dodatkowych stacji na istniejących liniach. Rozważa się również jego rozbudowę o dodatkowe linie i stacje w przyszłości. W dniu 22 czerwca 2009 doszło do największego w historii waszyngtońskiego metra wypadku, wskutek którego zginęło 9 osób, a około 70 zostało rannych.

Aglomeracja (z łac. agglomeratio – nagromadzenie) – w urbanistyce jest to obszar o intensywnej zabudowie, charakteryzujący się również dużym zagęszczeniem ludności przebywającej na danym terenie okresowo (np. w ciągu dnia) lub stale. Aglomeracje charakteryzują się dużym przepływem osób i towarów oraz znaczną wymianą usług. W brzmieniu bardziej potocznym aglomeracja jest skupiskiem sąsiadujących ze sobą miast i wsi, które stanowią wspólny organizm, poprzez zintegrowanie lub uzupełnianie się rozmaitych form infrastruktury tych miejscowości oraz wzajemne wykorzystywanie potencjałów, którymi te miejscowości dysponują.

Język Québec oraz Ontario, Nouveau-Brunswick, – ok. 8 mln osób. Ok. 201 milionów używa francuskiego na całym świecie jako języka głównego (oszacowanie z r. 2009 wg Organisation mondiale de la Francophonie) a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, gdzie francuski jest jednym z języków urzędowych bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, gdzie jest jedynym językiem urzędowym i używa go 96 milionów ludzi.

Linie metra

W 2007 roku w skład systemu wchodziło 5 linii o łącznej długości 171 km. Nazwy linii wywodzą się od kolorów, którymi są oznakowane: Red Line (linia czerwona), Orange Line (linia pomarańczowa), Blue Line (linia niebieska), Yellow Line (linia żółta) oraz Green Line (linia zielona).

Język hiszpański – język należący do rodziny romańskiej języków indoeuropejskich. Współczesne standardy literackie (z Hiszpanii i Ameryki hiszpańskojęzycznej) wywodzą się ze średniowiecznego języka kastylijskiego. Jeszcze dziś język hiszpański bywa nazywany kastylijskim, dla odróżnienia go od innych języków używanych w Hiszpanii (zob. niżej).

Metro nowojorskie (ang. New York City Subway) - system podziemnej kolei miejskiej w Nowym Jorku. Ma 468 stacji, 26 linii o łącznej długości trasy 369 km i 1056 km długości toru. Dziennie przewozi ok. 5,2 mln osób (2008). Jest drugą po londyńskim metrze najdłuższą siecią metra na świecie, czwartą pod względem rocznej ilości przewożonych pasażerów (1,4 miliarda pasażerów w 2005 r.) oraz drugą najstarszą w USA (starsze jest tylko metro w Bostonie. Metro nowojorskie jest jedną z trzech sieci metra na świecie pracujących 24 godziny na dobę. Opłaty za przejazd dokonuje się za pomocą karty MetroCard. Współpracująca sieć PATH, łączy Manhattan z Jersey City, Hoboken, Harrison oraz Newark, składa się ona z 22,2 km torów.

Linie metra przebiegają niemal wyłącznie z przedmieść do centrum Waszyngtonu. Z tego powodu, często aby skorzystać z metra przy przemieszczaniu się między sąsiadującymi przedmieściami trzeba najpierw udać się do centrum miasta. Na przykład, mimo że stacje Twinbrook i Glenmont są położone w odległości zaledwie kilku kilometrów od siebie podróż pomiędzy nimi trwa prawie godzinę. Obecnie rozważa się możliwość utworzenia nowych linii, które bezpośrednio połączyłyby przedmieścia i nie wymagały podróży do centrum miasta.
Język koreański – język o nieustalonym pochodzeniu, prawdopodobnie jest językiem izolowanym. Według niektórych teorii łączony z językami ałtajskimi lub ajnoskim. Używany jest głównie w Korei Południowej oraz Północnej, a także w sąsiadującej z Koreą Północną chińskiej prowincji Yanbian. Na świecie językiem tym posługuje się ok. 78 milionów ludzi, włączając w to duże skupiska w republikach dawnego Związku Radzieckiego, USA, Kanadzie, Brazylii i Japonii.

Język wietnamski (tiếng Việt, tiếng Việt Nam lub Việt ngữ) jest narodowym i oficjalnym językiem Wietnamu. Wietnamski jest językiem ojczystym Wietnamczyków (người Việt / người kinh) stanowiących ok. 87% populacji tego kraju, oraz ok. dwóch milionów wietnamskich emigrantów. Jako język obcy używany jest przez mniejszości narodowe Wietnamu.

Schematyczna mapa metra waszyngtońskiego

Zobacz też

Katastrofa metra w Waszyngtonie

Linki zewnętrzne

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Metro w Waszyngtonie

Oficjalna strona Washington Metropolitan Area Transit Authority (ang. • hiszp. • fr. • chiń. • kor. • wiet.)

Katastrofa metra w Waszyngtonie - kolizja dwóch pociągów metra, która miała miejsce 22 czerwca 2009 roku, około godziny 17:00 czasu lokalnego (23:00 czasu polskiego) w Waszyngtonie. Do katastrofy doszło na Czerwonej Linii (ang. Red Line) w północno-wschodniej części miasta. W kolizji zginęło dziewięć osób, w tym kobieta - maszynista jednego z pociągów, 76 osób zostało rannych, z tego 6 rannych było w stanie krytycznym. Była to największa katastrofa w historii waszyngtońskiego metra.