Międzynarodowe Siły Wsparcia Bezpieczeństwa

Logo ISAFu, słowa w języku Dari: کمک و همکاری (Komak wa Hamkari) znaczy „Pomoc i współpraca”

Międzynarodowe Siły Wsparcia Bezpieczeństwa (ang. International Security Assistance Force, ISAF) – struktura militarna istniejąca w ramach NATO, zajmująca się utrzymaniem pokoju w Afganistanie. Utworzona na mocy Porozumienia z Bonn zawartego 5 grudnia 2001 i usankcjonowana prawnie na mocy rezolucji nr 1386 Rady Bezpieczeństwa ONZ z 20 grudnia 2001. 11 sierpnia 2003 siły ISAF przeszły pod kierownictwo NATO.

Kazuń Nowy (dawniej Kazuń Niemiecki) – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie nowodworskim, w gminie Czosnów. Miejscowość leży przy skrzyżowaniu drogi krajowej nr 7, drogi krajowej nr 85 i drogi wojewódzkiej nr 575 oraz drogi wojewódzkiej nr 579.

Międzyrzecz (łac. Meserici, niem. Meseritz) – miasto w woj. lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Międzyrzecz. W latach 1975-1998 administracyjnie należał do woj. gorzowskiego.

Aż 12 rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ w sposób bezpośredni odnosi się do Międzynarodowych Siły Wsparcia Bezpieczeństwa oraz sankcjonuje ich działalność: 1386, 1413, 1444, 1510, 1563, 1623, 1707, 1776, 1833, 1817, 1890 oraz 1917.

Początkowo podstawowym zadaniem ISAF było odbicie Kabulu oraz pobliskiej bazy lotniczej w Bagram z rąk talibów oraz nieformalnych grup zbrojnych, w celu zapewnienia bezpiecznego działania administracji przejściowej pod wodzą Hamida Karzaja.

Faktyczna działalność ISAF w dużej mierze ograniczona jest do obszaru stolicy kraju, Kabulu. Odpowiedzialność za bezpieczeństwo na terenie całego kraju miała być przekazana Afgańskiej Armii Narodowej. 13 października 2003 Rada Północnoatlantycka podjęła jednogłośnie decyzję o rozszerzeniu misji. Sprzeciwił się temu premier Kanady Jean Chrétien, który oświadczył, iż wojska kanadyjskie, stanowiące niemal połowę ISAFu, nie będą uczestniczyły w operacji poza Kabulem.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Leszek Cezary Miller (ur. 3 lipca 1946 w Żyrardowie) – polski polityk, działacz Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, inicjator powołania i lider SLD oraz Polskiej Lewicy, były minister pracy i polityki socjalnej, były minister-szef Urzędu Rady Ministrów, były minister spraw wewnętrznych i administracji, Prezes Rady Ministrów w latach 2001–2004.

24 października 2003 Bundestag podjął decyzję o wysłaniu niemieckich wojsk w rejon Kunduz. Grupa 230 żołnierzy stanowi pierwsze wojska NATO działające poza Kabulem.

Według stanu na lipiec 2009 roku ISAF liczy ok. 64,5 tys. żołnierzy z 42 krajów, m.in. z Kanady (ok. 2800), Stanów Zjednoczonych (ok. 29950), Wielkiej Brytanii (ok. 9000), Francji (ok. 3160), Niemiec (ok. 4050), Holandii (ok. 1770), Belgii (ok. 510), Hiszpanii (ok. 780), Polski (ok. 2630), Włoch (ok. 2795), Rumunii (ok. 1025) i innych członków Unii Europejskiej i NATO, a także Australii (ok. 1090), Nowej Zelandii (ok. 160), Azerbejdżanu (ok. 90), Turcji (ok. 730) i Singapuru (ok. 8). Intensywność udziału bardzo się różni. Stany Zjednoczone, Wielka Brytania i Kanada ponoszą w tej strukturze największe straty spośród wszystkich członków. Symboliczną obecność posiadają żołnierze z Austrii, Bośni, Gruzji, Islandii, Irlandii, Jordanii, Luksemburga i Singapuru. Ich liczba nie przekracza 10. Holandia pod koniec 2007 roku postanowiła opuścić Afganistan w 2010 roku. Kanada, która straciła już ponad 100 żołnierzy, zdecydowała w 2009 roku na wycofanie się z walk w 2011 roku. Premier Kanady Stephen Harper powiedział, że dekada wojny to za dużo. Jednak Ottawa nie wyklucza obecności w Afganistanie w innym charakterze (prace nad odbudową, szkolenie sił afgańskich).

Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

Bundestag (pełna nazwa Deutscher Bundestag) – druga obok Bundesratu (Rady Federalnej) izba parlamentu Niemiec. Pierwsza kadencja Bundestagu rozpoczęła się 7 września 1949 roku. Od 1999 siedzibą jest budynek Reichstagu (Reichstagsgebäude) w Berlinie. Ustawowa liczba posłów wynosi obecnie 598 osób (od 2002 roku), ale liczba ta może się zwiększać o tzw. mandaty nadliczbowe (dodatkowe, nadwyżkowe), o czym niżej. Liczba posłów obecnej, XVII kadencji wynosi 622. Skład Bundestagu jest ustalany według ordynacji mieszanej co cztery lata na podstawie powszechnych, równych, bezpośrednich, wolnych wyborów, w głosowaniu tajnym (nazywanych w języku niemieckim Bundestagswahl).

Dowództwo

Początkowo dowództwo nad misją ISAF obejmowane było rotacyjnie co pół roku przez państwa w niej uczestniczące, jednak większość z nich niechętnie przyjmowała tę rolę. Podjęto decyzję o przekazaniu dowództwa Sojuszowi Północnoatlantyckiemu, co nastąpiło 11 sierpnia 2003. Była to pierwsza sytuacja, w której wojska NATO brały udział w operacji poza Ameryką Północną i Europą. Tego samego dnia Richard Burns, ambasador Stanów Zjednoczonych do NATO, zaproponował na łamach Wall Street Journal, aby rozszerzyć zakres działania ISAF poza Kabul. Jednym z pomysłów było, by wojska ISAF współpracowały z amerykańskimi „zespołami odbudowy prowincji”, które działały już poza Kabulem, starając się zaprowadzić porządek na terenie państwa. Rzecznik NATO Mark Laity oświadczył wówczas, iż ISAF będzie działał jedynie w ramach przyznanego mu mandatu, tj. tylko w rejonie Kabulu.

Żandarmeria Wojskowa (ŻW) – wyodrębniona i wyspecjalizowana służba Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, której działalność polega na zapewnieniu przestrzegania dyscypliny wojskowej oraz ochranianie porządku publicznego i zapobieganie popełnianiu przestępstw na terenach jednostek wojskowych oraz w miejscach publicznych. ŻW pełni rolę policji wojskowej.

Rolling Stone Magazine – czasopismo założone w 1967 r. w San Francisco przez Janna Wennera i Ralpha J. Gleasona, jako organ ideowy kultury, a przede wszystkim muzyki hippisowskiej.

Historia dowództwa operacji:

Od grudnia 2001 do czerwca 2002 misją kierował generał John McColl z Wielkiej Brytanii.

Od czerwca 2002 do 10 lutego 2003 ISAF znajdował się pod dowództwem Turcji. Dowódcą był wówczas generał Hilmi Akin Zorlu. Liczba tureckich żołnierzy wzrosła w tym czasie ze 100 do 1300.

Od 10 lutego do 11 sierpnia 2003 dowództwo nad misją przejęły Niemcy i Holandia. Na miejscu misją kierował generał Norbert Van Heyst.

Od 11 sierpnia 2003 do 9 lutego 2004 ISAF znajdował się pod dowództwem NATO. Bezpośrednio wojskami ISAF dowodził generał Goetz Gliemeroth. Kanada miała przejąć dowództwo nad misją 11 sierpnia.

Od 9 lutego do 7 sierpnia 2004 dowództwo przejął kanadyjski Generał Rick Hillier. W tym okresie Kanada posiadała najwięcej żołnierzy w ISAF – 2000.

Od 7 sierpnia 2004 do lutego 2005 dowodził generał Jean-Louis Py, dowódca Eurokoprusu. W tym czasie członkowie powiększyli swoje kontyngenty. Kanada zredukowały siły do 800 żołnierzy.

Od lutego 2005 do 5 sierpnia 2005 misją kierował turecki generał Ethem Erdagi.

Od 5 sierpnia 2005 do 4 maja 2006 dowodził włoski generał Mauro del Vecchio.

Od 4 maja 2006 do 4 lutego 2007 dowództwo przejął brytyjski generał David Richards.

Od 4 lutego 2007 do 2 czerwca 2008 siły NATO dowodzone były przez generała Dan K. McNeill z Armii Stanów Zjednoczonych.

Od 2 czerwca 2007 do 15 czerwca 2009 siły NATO dowodzone były przez generała David D. McKiernan z Armii Stanów Zjednoczonych.

Od 15 czerwca 2009 do 23 czerwca 2010 siły NATO dowodzone były przez generała Stanley A. McChrystal z Armii Stanów Zjednoczonych. Został odwołalny ze stanowiska po tym jak magazyn Rolling Stone opisał stosunek generała do wiceprezydenta Joe Bidena, doradca ds. bezpieczeństwa narodowego James L. Jones, ambasador USA w Afganistanie Karl W. Eikenberry i Specjalnego Przedstawiciela ds. Afganistanu i Pakistanu Richard Holbrooke.

Od 23 czerwca 2010 do 4 lipca 2010 pełniącym obowiązki dowódcy sił NATO był brytyjski generał Sir Nick Parker.

Od 10 lipca 2010 siły NATO są dowodzone przez generała David Petraeus z Armii Stanów Zjednoczonych.

Od 18 lipca 2011 siły ISAF dowodzone są przez amerykańskiego generała Johna R. Allena

Ważniejsze wydarzenia

Hiszpańscy żołnierze na lotnisku w Afghanistanie

Amerykańscy i Brytyjscy żołnierze podczas potrolu w Sangin District obszar prowincji Helmand, 10 kwietnia 2007, Zapoznaj się również z: oblężenie Sangin

W lutym 2002 Korea Południowa wysłała do Afganistanu kontyngent medyczny, liczący 99 osób.

Między lutym a lipcem 2002 Portugalia wysłała w ramach misji ISAF zespoły sanitarny i lotniczy.

W październiku 2002 w skład wojsk ISAF, dowodzonych przez Turcję, wchodziło 4650 żołnierzy z ponad 20 państw. W łączonym batalionie niemiecko-holenderskim służyło 1200 Niemców i 250 Holendrów.

W marcu 2003 w skład wojsk ISAF wchodziło 4700 żołnierzy z 28 państw.

7 czerwca 2003 w Kabulu doszło do zamachu terrorystycznego; wypełniona materiałami wybuchowymi taksówka zderzyła się z autobusem wiozącym 33 członków niemieckiego personelu ISAF. W wyniku ataku śmierć poniosły cztery osoby, 29 było rannych. W zamachu zginął także jeden Afgańczyk, a kolejnych 10 odniosło obrażenia.

Badanie Care International wykazało, że w Kosowie jeden żołnierz wojsk międzynarodowych przypada na 48 mieszkańców, w Timorze Wschodnim – na 86 mieszkańców, a w Afganistanie – na 5380 mieszkańców.

W sierpniu 2003 wojska ISAF składały się z około 5000 żołnierzy z 30 państw. 90% sił oddelegowanych zostało przez państwa członkowskie NATO. Największy kontyngent, liczący 1950 żołnierzy, należał do Kanady. Inne źródła sugerują, że w tym samym czasie w Afganistanie służyło 2000 żołnierzy niemieckich. Również Rumunia posiadała wówczas na terenie Afganistanu 400 żołnierzy.

W październiku 2003 wojska ISAF posiadały trzy helikoptery.

W maju 2004 Turcja wysłała do Afganistanu trzy helikoptery oraz personel pomocniczy, liczący 56 osób.

W sierpniu 2004 Portugalia wysłała 24 żołnierzy oraz samolot transportowy C-130 Hercules.

We wrześniu 2004 Hiszpania przysłała 800 żołnierzy, którzy weszli w skład grupy szybkiego reagowania, Włochy – około 1000 żołnierzy, którzy weszli w skład rezerwy. Gruzja, wystawiając kontyngent 100 żołnierzy, stała się pierwszym państwem Wspólnoty Niepodległych Państw, które wzięło udział w misji pokojowej w Afganistanie.

Polska w ISAF

Osobny artykuł: PKW Afganistan.

Polski MI-24 na pasie rozbiegowym

Żołnierze 1 kompanii Zgrupowania Bojowego B strzegą reaktywowanego mostu na drodze A1

Polscy saperzy z Grupy Inżynieryjnej z FOB Warrior zwiększają przepustowość objazdu wokół zburzonego mostu 215

22 listopada 2001 roku prezydent Aleksander Kwaśniewski na wniosek Rady Ministrów Leszka Millera wydał postanowienie o użyciu polskich wojsk w rejonie konfliktu (wg postanowienia wydanego na podstawie interpretacji polskiego prawa). Szefem MON był wówczas Jerzy Szmajdziński.

Timor Wschodni (Demokratyczna Republika Timoru Wschodniego) – państwo na wyspie Timor w Archipelagu Malajskim, 450 km na północ od Australii. Do 1975 jako Timor Portugalski, w 1976 anektowany przez Indonezję, czego nigdy nie uznała Organizacja Narodów Zjednoczonych. Od 1999 pod administracją ONZ. Pełna niepodległość od 20 maja 2002. Od zachodu graniczy z Indonezją.

Jarosław Aleksander Kaczyński (ur. 18 czerwca 1949 w Warszawie) – polski polityk, doktor nauk prawnych, twórca i prezes partii politycznych Porozumienie Centrum oraz Prawo i Sprawiedliwość, senator I kadencji, poseł na Sejm I, III, IV, V i VI kadencji, od 14 lipca 2006 do 16 listopada 2007 Prezes Rady Ministrów. Kandydat na urząd Prezydenta RP w przedterminowych wyborach prezydenckich w 2010.

Polska na zaproszenie do udziału w misji ISAF 16 marca 2002 wysłała pierwszą grupę żołnierzy. Do zakresu ich działań należało m.in. rozminowywanie terenu, ochrona lotniska w Kabulu, budowa infrastruktury drogowo–mostowej dla międzynarodowych sił wojskowych. Do udziału w operacji wydzielono około 300 żołnierzy. Od 2002 skład kontyngentu został zmodyfikowany i liczył około 120 żołnierzy.

Holandia (nid. Nederland) – europejska część Królestwa Niderlandów (nid. Koninkrijk der Nederlanden), tworzonego także przez Arubę i Antyle Holenderskie. Holandia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO. Holandia jest monarchią konstytucyjną położoną w zachodniej części Europy nad Morzem Północnym, które oblewa ją od północy i zachodu. Graniczy na południu z Belgią oraz na wschodzie z Niemcami. Obecne granice wytyczono w roku 1839.

Rada Północnoatlantycka (ang. North Atlantic Council - NAC) jest najważniejszym organem decyzyjnym NATO. Wydaje ona deklaracje i komunikaty, skierowane do opinii publicznej oraz państw, które nie są członkami NATO, w których uzasadnia przyczyny podjęcia określonych działań przez Sojusz Północnoatlantycki. Ponadto, Rada Północnoatlantycka stanowi podstawową platformę konsultacyjną dla państw członkowskich w kwestiach dotyczących ich bezpieczeństwa.

Zgodnie z postanowieniem Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego (za zgodą prezesa Rady Ministrów Jarosława Kaczyńskiego) z 22 listopada 2006 w Afganistanie od 1 grudnia 2006 zwiększono liczbę polskich żołnierzy do 1200. Następnie zwiększono kontyngent do ok. 1600 żołnierzy, w ramach V zmiany do 2000 żołnierzy, a w ramach VII zmiany do 2500 żołnierzy (7 co do liczebności kontyngent wśród państw ISAF). Celem Polskiego Kontyngentu Wojskowego jest stworzenie sprzyjających warunków do budowy demokratycznego państwa, głównie przez zapewnienie bezpieczeństwa miejscowej ludności przed terrorystycznymi atakami grup powiązanych z Talibami.

Lubliniec (śl. Lublynec, niem. Lublinitz, pol. hist. Lublin Śląski[potrzebne źródło])– miasto w województwie śląskim, siedziba powiatu lublinieckiego. Główny ośrodek gospodarczy, edukacyjny, kulturowy i turystyczny Ziemi Lublinieckiej, oraz drugi co do wielkości (po Częstochowie) w północnej części województwa śląskiego. Jedna z historycznych stolic Śląska[potrzebne źródło]. Jest głównym miastem Równiny Opolskiej oraz umowną stolicą Białego Śląska. Od czasów powojennych miasto przynależało do województwa katowickiego. Po reformie administracyjnej z 1975 r. utraciwszy rangę miasta powiatowego, Lubliniec znalazł się w granicach administracyjnych województwa częstochowskiego. W styczniu 1999 r. po kolejnym podziale administracyjnym przeprowadzonym przez rząd Jerzego Buzka, odzyskując status miasta powiatowego, Lubliniec powrócił do województwa śląskiego.

Helmand (pasztuński هلمند) – jest jedną z 34 prowincji Afganistanu. Położona na południowym zachodzie kraju. Stolica prowincji mieści się w Laszkar Gah. Rzeka Helmand dostarcza wilgoci temu wyjątkowo pustynnemu regionowi.

VIII zmiana Polskiego Kontyngentu Wojskowego (PKW) w składzie sił NATO składa się z żołnierzy pochodzących z:

11 Dywizji Kawalerii Pancernej (i jej jednostek: |10 Brygada Kawalerii Pancernej ze Świętoszowa, 34 Brygada Kawalerii Pancernej z Żagania, 4 Zielonogórski Pułk Przeciwlotniczy, 69 Leszczyński Pułk Przeciwlotniczy z Leszna, 5 Lubuski Pułk Artylerii z Sulechowa, 5 Kresowy Batalion Saperów z Krosna Odrzańskiego, 11 Batalion Dowodzenia z Żagania, 11 Batalion Remontowy z Żagania, 4 Krośnieński Batalion Zaopatrzenia z Krosna Odrzańskiego),

56 Kujawskiego Pułku Śmigłowców Bojowych z Inowrocławia,

49 Pułku Śmigłowców Bojowych z Pruszcza Gdańskiego,

25 Brygady Kawalerii Powietrznej z Tomaszowa Mazowieckiego,

Centralnej Grupy Działań Psychologicznych z Bydgoszczy,

Grupy Współpracy Cywilno-Wojskowej w Kielcach (CIMIC),

10 Opolskiej Brygady Logistycznej,

9 Warmińskiego Pułku Rozpoznawczego z Lidzbarka Warmińskiego,

Żandarmerii Wojskowej.

W misji (I, II, III, IV, V, VI, VII zmiana) brali już udział żołnierze z następujących jednostek: z 2 Korpusu Zmechanizowanego z Krakowa, 16 Pomorskiej Dywizji Zmechanizowanej, 1 Brygady Pancernej z Wesołej,1 Mazurskiej Brygady Artylerii z Węgorzewa, 1 Pomorskiej Brygady Logistycznej z Bydgoszczy, 1 Brzeskej Brygady Saperów, 2 Brygady Saperów z Kazunia Nowego, 3 Brygady Zmechanizowanej z Lublina, 6 Brygady Desantowo-Szturmowej z Gliwic, 10 Brygady Kawalerii Pancernej ze Świętoszowa, 12 Brygady Zmechanizowanej, 15 Brygady Zmechanizowanej z Giżycka, 17 Brygady Zmechanizowanej z Międzyrzecza, 20 Brygady Zmechanizowanej z Bartoszyc, 21 Brygady Strzelców Podhalańskich z Rzeszowa, 23 Brygady Artylerii z Bolesławca, 1 Pułku Specjalnego Komandosów z Lublińca, 2 Hrubieszowskiego Pułku Rozpoznawczego, 5 Pułku Inżynieryjnego ze Szczecina, 15 Pułku Przeciwlotniczego z Gołdapi, GROMu z Warszawy, MJDS z Gdyni, 18 Bielskiego Batalionu Desantowo-Szturmowego z Bielska-Białej i z Centrum Szkolenia na Potrzeby Sił Pokojowych w Kielcach, Oddziały Specjalne Żandarmerii Wojskowej (OSŻW) z Gliwic, Mińska Mazowieckiego i Warszawy.

Język perski (nowoperski, farsi albo parsi, per. فارسی albo پارسی) – język z grupy irańskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się ponad 50 mln mówiących, zamieszkujących głównie Iran (40 mln), Afganistan (7 mln) i Irak (200 tys.). Jest on jednocześnie lingua franca dla blisko 80 mln mieszkańców Środkowego Wschodu.

Rada Bezpieczeństwa – jeden z sześciu organów głównych ONZ powołany na mocy Karty Narodów Zjednoczonych (jej istnieniu i kompetencjom poświęcono rozdział V, VI i VII KNZ)

W październiku 2008) r. Polskie Siły Zadaniowe zakończyły przemieszczanie się do prowincji Ghazni (którą dowodzą w ramach PRT Ghazni wraz z siłami USA) i baz: Ghazni, Warrior, Four Corners i Giro. Czasowo utrzymywane są także posterunki: COP Qarabagh i COP Ajiristan (do 2010).

Straty

Straty wojsk koalicji w Afganistanie według krajów. Od 2001 roku do 22 grudnia 2011 roku zginęło łącznie 2663 żołnierzy struktury ISAF:

Jednostka Wojskowa „GROM” im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej – polska jednostka specjalna, sformowana 13 lipca 1990 (Jednostka Wojskowa nr 2305).

5 Pułk Inżynieryjny im. gen. Ignacego Prądzyńskiego – jednostka Wojska Polskiego wchodząca w skład Wojsk Lądowych. Miejscem stałej dyslokacji pułku jest Szczecin (Podjuchy).

Australia 28

Belgia 1

Kanada 157

Czechy 4

Dania 41

Estonia 8

Finlandia 2

Francja 70

Gruzja 9

Niemcy 53

Węgry 6

Włochy 39