Międzynarodowy Dzień Terenów Górskich

Międzynarodowy Dzień Terenów Górskich (ang. International Mountain Day) – święto obchodzone corocznie 11 grudnia ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2002 roku na zakończenie Międzynarodowego Roku Terenów Górskich nad obchodami którego patronat objęła Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO).

Ochrona środowiska - całokształt działań (także zaniechanie działań) mających na celu właściwe wykorzystanie oraz odnawianie zasobów i składników środowiska naturalnego, zarówno jego składników abiotycznych, jak i żywych (ochrona przyrody). Nauka o ochronie środowiska to sozologia.

Zasoby przyrody – elementy przyrody mające znaczenie dla bytowania i gospodarki człowieka. Są nimi np.: gleby, surowce mineralne, wody, lasy, łąki, zwierzęta. Zasoby przyrody dzielimy na niewyczerpalne i wyczerpalne, a te natomiast na odnawialne (żywe zasoby przyrody, takie jak: rośliny i zwierzęta) i nieodnawialne (surowce mineralne, gleby). Ochrona zasobów przyrody powinna polegać na rozsądnym i oszczędnym ich użytkowaniu.

Pierwsze obchody, koordynowane przez FAO, odbyły się w 2003 roku.

Historia

Rezolucją 53/24 z 10 listopada 1998, Zgromadzenie ogłosiło 2002 rok Międzynarodowym Rokiem Terenów Górskich, aby pomóc w eliminacji i zwalczaniu zjawiska ubóstwa pośród mieszkańców tych terenów, powstałego w wyniku niekorzystnych warunków naturalnych i konfliktów zbrojnych narażających na straty ekosystem górski i jego zasoby.

Góra – wypukła forma ukształtowania terenu o silnie urozmaiconej rzeźbie, wysokościach względnych w stosunku do najbliższych den dolinnych powyżej 300 m i dużym nachyleniu stoków. Ze względu na wysokości względne i stromość stoków wyróżnia się góry niskie, średnie i wysokie. Ze względu na sposób powstania wyróżnia się góry fałdowe, zrębowe i wulkaniczne.

Bieda (ubóstwo) - to pojęcie ekonomiczne i socjologiczne opisujące brak dostatecznych środków materialnych dla zaspokojenia potrzeb jednostki, w szczególności w zakresie: jedzenia, schronienia, ubrania, transportu i podstawowych potrzeb kulturalnych i społecznych. Wyróżnia się kilka kategorii ubóstwa:

Obchody Roku miały za zadanie promocję, ochronę i zagwarantowanie zrównoważonego rozwoju w tych regionach, zwiększenie świadomości społeczeństwa na świecie na temat istoty ekosystemów leśnych i ich znaczenia w dostarczaniu istotnych zasobów oraz usług (źródła wody, ochrona żywności) a także wsparcie finansowe inicjatywy.

Konflikt zbrojny - rodzaj przemocy zbrojnej polegającej na dążeniu do osiągnięcia celów państwa (koalicji, grupy społecznej) przez wzajemne działanie przy użyciu sił zbrojnych lub zorganizowanych i uzbrojonych grup. Zastosowanie kryteriów form sposobów wykorzystania konfliktów zbrojnych pozwala wyróżnić: wojny i przygraniczne konflikty zbrojne.

Pod pojęciem klimat rozumie się średni stan atmosfery i oceanu w skalach od kilku lat do milionów lat. Zmiany klimatu wynikają z czynników zewnętrznych takich jak ilość dochodzącego promieniowania słonecznego lub czynników wewnętrznych takich jak działalność człowieka (zmiany antropogeniczne) lub wpływ czynników naturalnych. W ostatnich latach termin „ogólna zmiana klimatu”, używany jest w kontekście globalnego ocieplenia i wzrostu temperatury na powierzchni Ziemi, ale rozważane są scenariusze powodujące oziębienie powierzchni Ziemi (np. wywołane odbiciem energii słonecznej od zwiększonej pokrywy chmur lub aerozoli atmosferycznych).

Podkreślano również znaczenie promocji i ochrony dobytku kulturowego miejscowej społeczności zamieszkującej tereny górskie (rezolucja 55/189 z 20 grudnia 2000).

Obchody

Decyzja o ustanowieniu Międzynarodowego Dnia Terenów Górskich była następstwem sukcesu Roku i stworzenia międzynarodowego partnerstwa na rzecz zrównoważonego rozwoju na terenach górskich (ang. "Mountain Partnership", WSSD, Johannesburg, 2 września 2002).

Celem obchodów jest zwrócenie uwagi m.in. na zwiększone koszty zaopatrzenia i usług na terenach górskich, koszty infrastruktury oraz transportu i energii. To również okazja do zwiększenia świadomości o ochronie i znaczeniu gór oraz lasów górskich dla ekologicznego świata i "zielonej gospodarki" z uwzględnieniem zmiany klimatu.

Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (ang. Food and Agriculture Organization of the United Nations, skrót: FAO) – utworzona z inicjatywy 44 państw koalicji antyhitlerowskiej uczestniczących w konferencji poświęconej problemom rolnictwa i wyżywienia, która odbyła się w maju 1943 roku w Hot Springs. Konferencja powołała do życia komisję, której celem było opracowanie projektu umowy założycielskiej FAO. 16 października 1945 roku rozpoczęła się pierwsza sesja konferencji FAO w mieście Québec, na której tego samego dnia podpisano umowę założycielską, noszącą nazwę konstytucji. Weszła ona w życie w dniu jej podpisania. Siedzibą FAO jest Rzym.

Zgromadzenie Ogólne (ZO) to jeden z sześciu organów głównych ONZ, powołany na mocy Karty Narodów Zjednoczonych. Ma swoją siedzibę w Nowym Jorku w USA.

W ramach obchodów organizowane są także akcje promujące kulturę oraz produkty wywodzące się z terenów górskich.

Zobacz też

Międzynarodowe Dni i Tygodnie ONZ

Międzynarodowy Rok Lasów

Uwagi

W 1999 roku 23 na 27 głównych konfliktów zbrojnych świata toczyło się na terenach górskich, w 2002 ponad 800 milionów niedożywionych ludzi na świecie zamieszkiwało te obszary. (www.unic.un.org.pl)

Przypisy

Międzynarodowy Rok Terenów Górskich 2002. Ośrodek Informacji ONZ w Warszawie (Archiwum wydarzeń). [dostęp 2011-12-10].
International Mountain Day (ang.). FAO, 2011. [dostęp 2011-12-08].
11 grudnia - Międzynarodowym Dniem Ziem Górskich. www.e-gory.pl, 2008-12-11. [dostęp 2011-12-10].