Międzynarodowy Festiwal Teatralny "Bez Granic"

Historia festiwalu nad Olzą

Festiwal odbywający się co roku w Cieszynie i Czeskim Cieszynie narodził się u progu lat 90. XX wieku jako jedna z form działania Solidarności Polsko-Czechosłowackiej. Pomysłodawcami tego przedsięwzięcia byli nieżyjący już czeski filozof Jakub Mátl oraz poeta i dramaturg Jerzy Kronhold. Do 2005 roku nosił nazwę Na granicy, po przystąpieniu Polski, Czech i Słowacji do UE zmieniono nazwę na Bez granic.

Cieszyn (czes. Těšín, łac. Tessin, niem. Teschen) – miasto powiatowe w województwie śląskim, nad rzeką Olzą, na Pogórzu Śląskim. Historyczna stolica Śląska Cieszyńskiego. Miasto leży na granicy z Republiką Czeską i do czasu wprowadzenia postanowień układu z Schengen (21 grudnia 2007) było tam zlokalizowane największe drogowe przejście graniczne południowej Polski.

Białostocki Teatr Lalek - jeden z najstarszych polskich teatrów lalkowych. Mieści się w Białymstoku przy ul. Kalinowskiego 1. W jego repertuarze zawierają się zarówno przedstawienia dla dzieci jak i lalkarskie adaptacje literatury światowej dla dorosłych. BTL dzięki wysokiemu poziomowi artystycznemu uznany został za jedną z najlepszych scen lalkowych w Polsce, a Białystok, dzięki BTL-owi i Wydziałowi Sztuki Lalkarskiej warszawskiej AT, polskim centrum sztuki lalkarskiej.

Pierwszy festiwal w 1990 roku miał charakter monograficzny – był przeglądem inscenizacji sztuk Václava Havla. Kolejne festiwale miały już formułę bardziej otwartą, prezentowano na nich to co najlepsze i najciekawsze w teatrach Czechosłowacji i Polski. Po rozpadzie Czechosłowacji na festiwalu reprezentowane były teatry Polski, Czech i Słowacji, natomiast kiedy powstała Grupa Wyszehradzka zaczęły się pojawiać zespoły węgierskie. Spektaklom towarzyszyły konferencje naukowe omawiające kondycje teatrów w poszczególnych państwach po zmianach ustrojowych. W międzynarodowym jury zasiadały uznane autorytety, przyznając główną nagrodę Złamany szlaban (Zlomená závora), zwykle tym teatrom i spektaklom, które poza doskonałością wyrazu artystycznego przełamywały granice – konwencji teatralnych, ale też geograficzne czy kulturowe. Od kilku edycji nurtowi konkursowemu towarzyszy festiwalowy Hyde Park, prezentujący przedstawienia amatorskie lub offowe. Wśród imprez towarzyszących zawsze znajdują się interesujące propozycje jazzowe.

TR Warszawa (Teatr Rozmaitości) − teatr w Warszawie przy ul. Marszałkowskiej 8. Jest jednym z najważniejszych polskich teatrów w ostatniej dekadzie. Jego wysoką pozycję potwierdzają liczne nagrody zdobyte na krajowych i zagranicznych festiwalach. W TR Warszawa wystawiane są sztuki Grzegorza Jarzyny (dyrektor artystyczny od 1998 roku, a od 2006 także dyrektor naczelny), René Pollescha, Krystiana Lupy, Jana Klaty, Krzysztofa Warlikowskiego oraz przedstawicieli młodego pokolenia: m.in. Przemysława Wojcieszka i Michała Borczucha.

Jerzy Kronhold (ur. 24 stycznia 1946 w Cieszynie) – polski poeta, reżyser teatralny i działacz kultury, w latach 1991–1995 i od 2007 konsul generalny RP w Ostrawie.

Laureaci

1993: Don Šajn - Tradičné bábkové divadlo Bańska Bystrzyca

1994: Czarna Julka - Teatr Cieszyński – Scena Polska, Czeski Cieszyn

1995: Cyrano de Bergerac - Divadlo Astorka Korzo ’90 & Štúdio S, Bratysława

1996: Dr. Faustus- Teatr im. Stanisława Ignacego Witkiewicza w Zakopanem, Zakopane

1997: Její Pastorkyňa - Městské divadlo, Zlín

1998: Velkolepý Paroháč (Le Cocu Magnifique) - Divadlo v Dlouhé, Praga

1999: Bianka Braselli – Žena s dvomi hlavami - Teatro Tatro, Nitra

2000: Stoličky (Krzesła) - Slovenské národné dívadlo, Bratysława

2001: Aria Spinta - Déja Donne, Praga

2002: Mewa - Klicperovo divadlo, Hradec Králové

2003: Howie i Rookie Lee - Teatr Rozmaitości, Warszawa

2004: Rewizor (reż. Jan Klata) - Teatr Dramatyczny, Wałbrzych oraz Push up 1-3 - Divadlo Na zábradlí, Praga

2005: Córka Fizdejki (reż. Jan Klata) - Teatr Dramatyczny, Wałbrzych

2006: Prorok Iľja - Teatro Tatro, Nitra

2007: Baldanders - Marcin Bartnikowski, Marcin Bikowski (Białostocki Teatr Lalek, Białystok)

Linki zewnętrzne

Międzynarodowy Festiwal Teatralny "Bez granic" (oficjalne strony) Międzynarodowy Festiwal Teatralny "Bez granic" (strona Solidarności Polsko-Czesko-Słowackiej) Mezinárodní divadelní festival Bez hranic (strona w jęz. czeskim) Fotografia: Rynek cieszyński w czasie XVII festiwalu Dom Narodowy w Cieszynie - jeden ze współorganizatorów Kulturní a společenské středisko "Střelnice" - jeden ze współorganizatorów (strona w jęz. czeskim)

Teatr im. Stanisława Ignacego Witkiewicza (Teatr Witkacego) został założony w Zakopanem przez grupę absolwentów PWST z Krakowa (Julia Wernio i Andrzej Dziuk oraz przyszli aktorzy: Dorota Ficoń, Karina Krzywicka, Piotr Dąbrowski, Andrzej Jesionek, Krzysztof Łakomik, Krzysztof Najbor i Piotr Sambor). Sam pomysł zrodził się wśród studentów Wydziału Reżyserii Dramatu i Wydziału Aktorskiego jeszcze podczas studiów. 9 sierpnia 1984 r. wystawiono sztukę Witkiewicza pt. Pragmatyści. Po zawarciu oficjalnego porozumienia z Towarzystwem Miłośników Teatru im. Heleny Modrzejewskiej teatr rozpoczął działalność 24 lutego 1985 od wystawienia sztuki Autoparodia wg zakopiańskich tekstów Witkacego w reżyserii Andrzeja Dziuka. Siedzibą Teatru przy ul. Chramcówki jest sala w Hotelu Chałubiński (dawniejszy Zakład Wodoleczniczy dra Andrzeja Chramca, później Sanatorium Czerwonego Krzyża przekształcone w Sanatorium im. Chałubińskiego).

Zakopane – miasto i gmina w województwie małopolskim, siedziba powiatu tatrzańskiego. W latach 1977–1994 miejscowość była siedzibą gminy Tatrzańskiej. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa nowosądeckiego.