Międzynarodowy Kod Sygnałowy

Flagi MKS (0, Z, I) na ORP "Iskra"

Do sygnalizacji w żegludze stosuje się Międzynarodowy Kod Sygnałowy (MKS) zatwierdzony przez Międzynarodową Organizację Morską w Londynie w 1969 roku. MKS jest zbiorem podstawowych komunikatów zakodowanych w sygnałach złożonych z jednej, dwóch lub trzech liter, ale umożliwia również przekazywanie dowolnych informacji w trybie "litera po literze".

Alfabet semaforowy – stosowany dawniej w żegludze kod naśladujący alfabet, złożony ze znaków nadawanych przez marynarza przy pomocy trzymanych w rękach chorągiewek. Każde ułożenie obu rąk z chorągiewkami względem osi ciała marynarza (także ich ruchy) oznacza inną literę, cyfrę lub znak specjalny. Po rozpowszechnieniu się łączności UKF wycofany z użycia, pozostał we flotach wojennych ze względu na możliwość podsłuchu komunikacji radiowej.

Alfabet fonetyczny ICAO znany również jako Alfabet fonetyczny NATO, także Międzynarodowy alfabet fonetyczny – najbardziej rozpowszechniony system literowania wyrazów w pewnych specyficznych zastosowaniach, np. w lotnictwie podczas prowadzenia komunikacji radiowej, gdzie każdej literze alfabetu odpowiada ustalone słowo.

Sygnały jednoliterowe służą do przekazywania wiadomości pilnych, ważnych, często używanych.

Sygnały dwuliterowe dotyczą typowych (w żegludze) sytuacji dotyczących bezpieczeństwa ludzi i statków.

Sygnały trzyliterowe zarezerwowane są dla spraw medycznych i pomocy lekarskiej.

Ustalone, znane powszechnie kody umożliwiają precyzyjną komunikację niezależnie od umiejętności językowych rozmówców.
Krótkie kody umożliwiają szybkie przekazywanie wiadomości za pomocą najprostszych metod. Sygnalizację można prowadzić przy pomocy alfabetu semaforowego, głosu, światła, radia, telegrafu lub flag sygnałowych. Obecnie rzadko używany ze względu na upowszechnienie radiotelefonu UKF.

Litera – znak graficzny charakterystyczny dla pism fonetycznych. Może wyrażać pojedynczą głoskę, sylabę lub wchodzić w skład innych połączeń - np. dwuznaków. W języku francuskim zestaw nawet pięciu liter może oznaczać jedną głoskę.

Żegluga – jedna z form komunikacji, transport wodny. Oznacza w szczególności przewóz statkami, w celach zarobkowych, pasażerów i ładunków, przez wody morskie lub śródlądowe.

Sygnalizacja głosem

Poszczególne znaki kodu sygnałowego mają nazwy z łatwo wymawianych i odróżnianych słów języka angielskiego. Wymawiać je należy powoli, z wyraźnym podziałem na sylaby i akcentem na wyróżnionej sylabie (patrz: tabele).

Sygnalizacja alfabetem Morse'a

Alfabet Morse'a stosowany jest w sygnalizacji światłem, dźwiękiem, telegrafem lub ruchami ramion (dla lepszej widoczności trzymając w rękach chorągiewki w jaskrawych barwach).
Oprócz opisanych w tabelach sygnałów MKS stosuje się sygnały specjalne:

Flaga (z niderlandzkiego vlag) – płat tkaniny określonego kształtu i barwy przymocowywany do drzewca może zawierać godła, symbole, wizerunki. Flaga jest znakiem rozpoznawczym, symbolem państwa (flaga państwowa) lub organizacji, czasem również miast (flaga miejska) czy jednostek podziału administracyjnego, oddziału wojsk (sztandar), organizacji: politycznych, społecznych, kościelnych, sportowych, itd.

ORP "Iskra" – okręt szkolny polskiej Marynarki Wojennej, trzymasztowa barkentyna projektu B79/II, druga w historii jednostka pływająca nosząca imię ORP "Iskra". Została wprowadzona do służby w 1982 roku i oznaczona numerem burtowym 253. Jest pierwszym okrętem pod banderą wojenną Polski, który opłynął dookoła kulę ziemską.

Sygnalizacja semaforem

Semafor to system sygnalizacji. Alfabet semaforowy to zestaw sygnałów oznaczających litery, cyfry lub znaki umowne, przekazywanych za pomocą 2 chorągiewek, trzymanych przez sygnalistę pod różnymi kątami w stosunku do tułowia. Znaki można również przekazywać za pomocą dwu ruchomych skrzydeł urządzenia sygnalizacyjnego (zwanego "semaforem"), ustawianych pod różnymi kątami w stosunku do pionu.

Wielka gala banderowa - ceremoniał morski polegający na dekoracji statków za pomocą bander, proporców i flag międzynarodowego kodu sygnałowego w dni szczególnie uroczyste lub podczas oficjalnej wizyty w portach obcych.

Gala flagowa - ceremoniał polegający na dekoracji statków (przede wszystkim morskich) za pomocą bander, proporców i flag międzynarodowego kodu sygnałowego w dni szczególnie uroczyste lub podczas oficjalnej wizyty w portach obcych.

Kod flagowy MKS

Komplet flag kodu składa się z 26 flag literowych, 10 flag cyfrowych, trzech flag zastępczych i jednej flagi o znaczeniu "odpowiedź". Wezwaniem do rozpoczęcia sygnalizacji flagami jest podniesienie zestawu "YP" lub "CQ".

Flagi MKS podczas wielkiej gali banderowej na niemieckim żaglowcu 'Roald Amundsen'
patrząc od dołu z lewej do góry w prawo: 3GH4IJ

Nadawanie znaków

Taka wymiana znaków trwa rzecz jasna dość długo, zwłaszcza jeśli wiadomości nadawane są litera po literze. Dlatego stosowane są rozmaite skróty, a także jednoliterowe sygnały mające dodatkowe znaczenia, zgodnie z tabelą poniżej.

Tabele znaków z flagami pojedynczymi

Przykłady znaków z kilkoma flagami

Ważniejsze sygnały dwuznakowe

Przypisy

na pierwszej fladze, czerwono-biało-niebieskiej "3", widoczny jest tylko niewielki fragment niebieskiej końcówki, prawie cała znalazła się poza krawędzią kadru fotografii
Oznacza, że na statku nie ma osób chorych na choroby zakaźne

Bibliografia

Lesław Furmaga, Józef Wójcicki: Mały słownik morski. Gdynia: Mitel International Ltd, 1993. ISBN 83-85413-73-1.

Zobacz też

Alfabet fonetyczny ICAO

Gala flagowa