Międzynarodowy Kodeks Nomenklatury Botanicznej

Międzynarodowy Kodeks Nomenklatury Botanicznej (ang. International Code of Nomenclature for algae, fungi, and plants – ICN, dawniej International Code of Botanical Nomenclature – ICBN) – zespół zasad i zaleceń dotyczących tworzenia nazw naukowych (systematycznych) roślin stosowanych w botanice, stanowiących nomenklaturę botaniczną.

Międzynarodowy Kodeks Nomenklatury Bakterii (ang. The International Code of Nomenclature of Bacteria, ICNB lub Bacteriological Code, BC) – zespół zasad i zaleceń dotyczących tworzenia nazw naukowych (systematycznych) bakterii i archeowców, stanowiących nomenklaturę taksonów prokariotycznych.

PhyloCode – określenie Międzynarodowego Kodeksu Nomenklatury Filogenetycznej (ang. International Code of Phylogenetic Nomenclature) będącego jednym ze zbiorów zasad taksonomii organizmów żywych. W odróżnieniu od dotychczas powszechnie stosowanej taksonomii fenetycznej, grupującej organizmy ze względu na ich cechy charakterystyczne (takie jak np. obecność rdzenia kręgowego), reguły PhyloCode ustalają zasady taksonomii filogenetycznej. Zgodnie z nimi organizmy grupowane są ze względu na pochodzenie od wspólnych przodków w klady (PhyloCode w odróżnieniu od tradycyjnych kategorii systematycznych nie zaleca nadawania kladom rang, aczkolwiek nie wyklucza ich stosowania[1]).

Kodeks może być zmieniony jedynie przez Międzynarodowy Kongres Botaniczny i International Association for Plant Taxonomy. Od roku 2012 obowiązuje tzw. Kodeks z Melbourne (ang. Melbourne Code), zmienił on obowiązujący w latach 2005–2011 tzw. Kodeks Wiedeński (ang. Vienna Code), którego poprzednikiem był Kodeks z St. Louis (St. Louis Code), który z kolei poprzedzał Tokio Code (1994).

International Association for Plant Taxonomy (IAPT) – międzynarodowe stowarzyszenie, którego celem jest poznanie i odpowiednie udokumentowanie różnorodności gatunkowej roślin, poznanie systematyki roślin i ułatwienie komunikacji między botanikami różnych narodów całego świata ujednolicenie i standaryzację nomenklatury botanicznej. IAPT powstało 18 lipca 1950 podczas siódmego Międzynarodowego Kongresu Botanicznego (International Botanical Congress) w Sztokholmie w Szwecji. Główna siedzibą stowarzyszenia jest Wiedeń, a prezydentem od 2005 roku jest David Mabberley z Seattle (USA).

Międzynarodowy Kodeks Nomenklatury Zoologicznej (ang. International Code of Zoological Nomenclature) – zbiór zasad i zaleceń mających za zadanie promować stabilność i uniwersalność nomenklatury zoologicznej oraz zapewnić odrębność nazw wszystkich taksonów, opracowany przez Międzynarodową Komisję Nomenklatury Zoologicznej. Pierwsza oficjalna edycja pochodzi z 1961, jakkolwiek początki wydawania tego typu zbioru sięgają 1842 roku. Obecna edycja pochodzi z 1999 roku i jest czwartą w kolejności (obowiązuje od 1 stycznia 2000), jednak przygotowywane jest nowe wydanie Kodeksu.

Kodeks z Melbourne, przyjęty podczas XVIII Międzynarodowego Kongresu Botanicznego w lipcu 2011 roku i obowiązujący od 1 stycznia 2012 roku, wprowadził istotne zmiany w stosunku do poprzednich wydań: obejmują one zniesienie obowiązku ukazania się w formie drukowanej pracy opisującej nowy gatunek oraz konieczności przedstawienia diagnozy nowego gatunku w języku łacińskim (te zmiany weszły w życie jeszcze w 2011 roku, niektóre zaczną obowiązywać w 2013 roku).

Rośliny (Archaeplastida Adl i in. 2005, dawne nazwy naukowe: Vegetabilia, Plantae, Phytobionta, Plastida, Primoplantae) – eukariotyczne i samożywne organizmy, wykorzystujące energię promieniowania słonecznego za sprawą barwników asymilacyjnych (zdarzają się wśród roślin także organizmy cudzożywne i pasożytnicze, w tym też myko-heterotroficzne, ale mają one charakter wtórny).

Łacina (łac. lingua Latina, język łaciński) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym. Łacina była językiem ojczystym Rzymian. Stała się z czasem językiem urzędowym całego Imperium Rzymskiego, wypierając inne wcześniej używane na tym obszarze języki (takie jak oskijski czy umbryjski).

Zobacz też

Międzynarodowy Kodeks Nomenklatury Bakterii

Międzynarodowy Kodeks Nomenklatury Zoologicznej

PhyloCode

Przypisy

Sandra Knapp, John McNeill, Nicholas J. Turland. Changes to publication requirements made at the XVIII International Botanical Congress in Melbourne – what does e-publication mean for you?. „PhytoKeys”. 6, s. 5–11, 2011. doi:10.3897/phytokeys.6.1960 (ang.).

Linki zewnętrzne

International Code of Botanical Nomenclature (Vienna Code) adopted by the Seventeenth International Botanical Congress, Vienna, Austria, July 2005

International Code of Botanical Nomenclature (St. Louis Code) adopted by the Sixteenth International Botanical Congress, St Louis, Missouri, July-August 1999

Ronald H. Petersen: Chronology of codes of botanical nomenclature.