Międzywodzie - kanał - Polski Serwis Naukowy

Międzywodzie

Wieczorem

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Węzeł wodny i waterfront Bydgoszczy

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Wyspa Młyńska w Bydgoszczy

Międzywodzie – kanał na Wyspie Młyńskiej w Bydgoszczy.

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

Noc Muzeów (niem. Lange Nacht der Museen, ang. Museums at Night ) – impreza kulturalna, polegająca na udostępnianiu muzeów, galerii i instytucji kultury, w wybranym dniu, w godzinach nocnych.

Położenie

Międzywodzie znajduje się we wschodniej części Wyspy Młyńskiej w Bydgoszczy dzieląc ją na dwie części. Woda w kanale spływa z Młynówki do Brdy.

Historia

Latem Międzywodzie jest chętnie odwiedzane przez mieszkańców i turystów

Międzywodzie jest kanałem, a może starorzeczem Brdy, które dzieliło Wyspę Młyńską na części:

wschodnią, gdzie rozlokowała się mennica oraz

zachodnią - gospodarczą, gdzie zlokalizowane były młyny, folusze, tartak.

Nurt wody w kanale napędzał urządzenia mennicze (zwłaszcza najważniejsze urządzenie mennicy - pięciokołowy wark i strzygalnię) oraz inne manufaktury. W latach 20. XIX w. strzygalnię mennicy zastąpił młyn ponownie napędzany przez nurt Międzywodzia. Jego następcą od 1861 r. był młyn parowy – obecny Czerwony Spichlerz na Wyspie Młyńskiej.

Bydgoszcz (łac. Bidgostia, niem. Bromberg) – miasto w północnej Polsce, położone na historycznych Kujawach, nad rzeką Brdą i Kanałem Bydgoskim, którego wschodni fragment graniczy na Wiśle, siedziba Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego oraz Wojewody Kujawsko-Pomorskiego i największe miasto województwa kujawsko-pomorskiego.

W latach 60. XIX wieku w nurcie Międzywodzia urządzono kąpielisko tzw Wellenbad z inicjatywy oficerów pruskiego garnizonu. Miało ono wymiary basenu 10 na 25 metrów, a mogło z niego korzystać jednocześnie ok. 60 osób. Napełniało się wodą przechodzącą przez koła młyńskie, które wytwarzało kipiel z pianą. Dla celów kąpieli wybudowano specjalne ceglane nabrzeże oraz barak, który służył jako szatnia. Z takiej pianowej kąpieli skorzystał nawet cesarz niemiecki Fryderyk III, zięć brytyjskiej królowej Wiktorii. Uważał on Wellenbad za jedno z najważniejszych atrakcji Bydgoszczy. Kąpielisko przetrwało do I wojny światowej, po czym zapomniane, w naturalny sposób zostało zasypane niesionym przez rzekę piaskiem. Nie odbudowano go już nigdy .

Międzywodzie w XX wieku straciło znaczenie gospodarcze (do napędu młynów). Kanał zasypano w latach 60. XX wieku, a w wyniku tego obszar Wyspy Młyńskiej nie był już podzielony na części. Od ok. 2000 r. władze miasta Bydgoszczy rozpoczęły starania w celu rewitalizacji Wyspy Młyńskiej. Jednym z najważniejszych postulatów było odtworzenie kanału Międzywodzie przez co zostałaby przywrócona historyczna Wyspa Mennicza. Prace te przeprowadzono w ramach programu Rewitalizacja Wyspy Młyńskiej na cele rozwoju przedsiębiorczości w latach 2005-2007. Kanał został odtworzony ostatecznie w formie kaskady. Woda popłynęła tędy ponownie 18 grudnia 2007 r.

Charakterystyka

Woda w kanale Międzywodzie spływa z rzeki Młynówki do Brdy dzięki różnicy wysokości sięgającej 3 m. W części dolnej spływa grawitacyjnie, natomiast w górnej - jest pompowana. Kanał ma około 50 cm głębokości. Jego dno jest wyłożone granitowymi płytami. Wokół kanału urządzono drewniane nabrzeża oraz mostki oraz wyremontowano istniejące budynki, które są obecnie przeznaczone na cele muzealne. Całość po zmroku jest podświetlana lampami.

Zobacz też

Wyspa Młyńska w Bydgoszczy

Wenecja Bydgoska

Młynówka (Bydgoszcz)

Mennica w Bydgoszczy

Stare Miasto w Bydgoszczy

Przypisy

Licznerski Alfons. O dawnych wodnych młynach bydgoskich. In. Kalendarz Bydgoski 1974
http://www.express.bydgoski.pl/look/article.tpl?IdLanguage=17&IdPublication=2&NrArticle=130883&NrIssue=1150&NrSection=80&IdTag=831 [dostęp 10-04-2009]
pozostałości nabrzeża Wellenbadu odkryto podczas badań archeologicznych prowadzonych w 2006 r. przez B. Świątkiewicz-Siekierską i R. Grochowskiego
http://www.bydgoszcz.pl/binary/Rewitalizacja%20Wyspy%20M%C5%82y%C5%84skiej%20w%20Bydgoszczy%20na%20cele%20rozwoju%20przedsi%C4%99biorczo%C5%9Bci_tcm29-22352.pdf dostęp 18-12-2009

Bibliografia

Umiński Janusz: Bydgoszcz. Przewodnik: Bydgoszcz: Regionalny Oddział PTTK „Szlak Brdy”, 1996

Linki zewnętrzne

Renowacja obiektów dziedzictwa kulturowego na terenie Wyspy Młyńskiej

Wirtualna Wyspa Młyńska

Galeria zdjęć z budowy kanału

Widok z mostku nad Międzywodziem