Międzyzdroje - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy miasta. Zapoznaj się również z: album zespołu Lady Pank.

Międzyzdroje (niem. Misdroy) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Międzyzdroje, położone na wyspie Wolin nad Morzem Bałtyckim. Według danych z 30 czerwca 2009 miasto miało 5502 mieszkańców.

Tadeusz Ślusarski ps. Ślusarz (ur. 19 maja 1950 w Żarach, zm. 17 sierpnia 1998 pod Ostromicami) – polski lekkoatleta, który specjalizował się w skoku o tyczce.
Odra (czes. i dł. Odra, niem. Oder, gł. Wodra, łac. Viadua, Viadrus) – rzeka w Europie Środkowej, w zlewisku Morza Bałtyckiego, na terenie Czech, Polski i Niemiec. Pod względem całkowitej długości jest drugą (po Wiśle) rzeką Polski. Biorąc pod uwagę tylko jej część w granicach Polski jest trzecią rzeką pod względem długości (po jej dopływie Warcie).

Międzyzdroje są ośrodkiem wypoczynkowym i turystycznym. W mieście znajduje się siedziba dyrekcji Wolińskiego Parku Narodowego. Popularną letnią imprezą rozrywkową jest organizowany corocznie Europejski Festiwal Gwiazd.

Położenie

Międzyzdroje (przy współrzędnych 53°55′44″N 14°27′05″E / 53.92889, 14.45139) leży w północno-zachodniej części woj. zachodniopomorskiego, w zachodniej części powiatu kamieńskiego, w zachodniej części gminy Międzyzdroje.

Miasto leży na wyspie Wolin, 13 km na północny wschód od Świnoujścia, 14 km na północny zachód od miasta Wolin i 21 km na południowy zachód od Kamienia Pomorskiego. 3 km na południowy zachód jezioro Wicko Małe, zatoka Zalewu Szczecińskiego w estuarium Odry.

Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po roku 1701 wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 roku wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego.
Zoomorfizm to przedstawianie w kształcie zwierzęcym bóstw, pojęć oderwanych itp. Starożytni Egipcjanie przedstawiali swoich bogów jako pół ludzi, pół zwierzęta (ciało człowieka + głowa zwierzęcia). Czczono także te zwierzęta, które symbolizowały bóstwa, np. jeżeli czczono Horusa, to także sokoły.

Według danych z 1 stycznia 2009 powierzchnia miasta wynosi 4,50 km². W granicach administracyjnych miasta znajduje się osiedle Lubiewo, ok. 2 km na południowy zachód od centrum, u zbiegu ul. Wolińskiej z Nowomyśliwską.

W latach 1946–1998 miasto administracyjnie należało do woj. szczecińskiego.

Nazwa

Nazwa Międzyzdroje jest z punktu widzenia gramatyki rodzaju nijakiego i oznacza miejsce między zdrojami. Według prof. Jana Miodka, powinna obowiązywać nazwa Miedzyzdroje (z literą e zamiast ę): niemiecka nazwa brzmi Misdroy, a Niemcy literą i oznaczali słowiańskie e.

Torfowisko (ang. peatland, mire, peat bog, niem. Moor, Moos, Ried, Filz) – jeden z typów mokradeł, siedlisk na tyle uwodnionych, że występuje tam specyficzna roślinność i zachodzą procesy akumulacji osadów organicznych. Jest to teren stale podmokły, o podłożu trudno przepuszczalnym, pokryty zbiorowiskami roślin bagiennych i bagienno-łąkowych. Torfowiska występują głównie w strefie klimatu umiarkowanego wilgotnego i chłodnego (północna część Eurazji i Ameryki Północnej, a także obszary górskie). Obszary te są cenne pod względem przyrodniczym, można je także wykorzystać gospodarczo – poprzez wydobywanie torfu. Torfowisko przyrasta średnio o 1 mm w ciągu roku.
Bolesław I Chrobry (Wielki) (ur. 967 w Poznaniu, zm. 17 czerwca 1025) – książę Polski od 992 roku, pierwszy koronowany władca Polski (od 1025 roku) z dynastii Piastów, w latach 1003-1004 był także księciem Czech jako Bolesław IV.

Środowisko naturalne

Miasto położone jest nad Zatoką Pomorską, w środkowej części wybrzeża wyspy Wolin. Część wschodnia Międzyzdrojów leży na zachodnich stokach morenowego Pasma Wolińskiego, na którym w odległości 4–5 km dominują wzniesienia Gosań i Grzywacz, a na południe od miasta Leśnogóra (91 m n.p.m.).

Gmina Międzyzdroje – gmina miejsko-wiejska położona jest w woj. zachodniopomorskim, w zachodniej części powiatu kamieńskiego. Siedzibą gminy jest miasto Międzyzdroje. Została utworzona w 1984 roku.
Uzdrowisko – miejscowość dysponująca naturalnymi czynnikami leczniczymi, do których zalicza się wody mineralne oraz właściwości klimatyczne. Warunkiem powstania miejscowości uzdrowiskowej jest występowanie walorów przyrodniczych. Wody mineralne służą do kąpieli leczniczych i do kuracji pitnej, a właściwości klimatyczne stosowane są w klimatoterapii.

Miasto o obszarze 450 ha, od wschodu i południa graniczy z terenami Wolińskiego Parku Narodowego.

Miasto znajduje się na pograniczu części polodowcowej i części naniesionej przez wody, stąd w jego granicach występują elementy kompleksów siedliskowych Półwyspu Przytorskiego (plaża, wydmy, torfowiska) jak i elementy wysoczyzny polodowcowej (klify, wzgórza morenowe).

W Międzyzdrojach zauważalna jest silna antropopresja i niszczenie pasa wydm nadmorskich, będących naturalną ochroną terenów nadmorskich. Miasto jest położone nad Zatoką Pomorską, nad wąskim pasem wydm, który jest intensywnie zagospodarowany przez infrastrukturę turystyczną. W kilku miejscach grzbiet nadmorskiego wału został zabudowany przez punkty gastronomiczne i hotel Amber Baltic. W zachodniej części Międzyzdrojów na fragmencie wydmy wybudowano deptak spacerowy. Środkową część wybrzeża wydmowego pokrywają skwery i park miejski. We wschodniej części Międzyzdrojów, gdzie wybrzeże wydmowe przechodzi w klif znajduje się przystań morska. Na pas wydm wpłynęła także rozbudowa mola spacerowego.

Pogoda to zmienne warunki meteorologiczne na danym obszarze kuli ziemskiej. Ogół zjawisk pogodowych na danym obszarze w okresie wieloletnim (przynajmniej 30 lat) określany jest jako klimat.
Strony świata, kierunki świata, ściślej: główne kierunki geograficzne, kierunki główne – cztery główne kierunki wyznaczone na powierzchni kuli ziemskiej. Ich określanie związane jest z właściwościami ruchu obrotowego Ziemi. Odbywa się on wokół osi ziemskiej. Punkty przecięcia osi ziemskiej z powierzchnią Ziemi to bieguny geograficzne: północny i południowy. Połączone są półokręgami noszącymi nazwę południków, które wyznaczają kierunek północ—południe. Kierunek wzdłuż południka o zwrocie do północnego bieguna geograficznego to kierunek północny, zaś do południowego bieguna geograficznego – południowy. Natomiast punkty, gdzie pojawia się albo znika Słońce za horyzontem w dniu równonocy, wyznaczają kierunki: wschodni i zachodni.

Głównym ciekiem wodnym jest struga Stary Zdrój, która wypływa z centrum Międzyzdrojów w kierunku południowym, gdzie uchodzi do jeziora Wicko Małe.

Przyroda

Wg danych z 2005 roku miasto obejmowało 73 ha lasów i gruntów leśnych, 60 ha użytków rolnych.

Międzyzdroje otoczone są na lądzie strefą Wolin i Uznam, a od morza strefą "Ostoja na Zatoce Pomorskiej", będącymi specjalnymi obszarami ochrony przyrody programu Natura 2000.

W mieście znajdują się pomniki przyrody i drzewa pomnikowe:

Linia kolejowa nr 401 jest to linia kolejowa łącząca Dąbie (dzielnicę Szczecina) ze Świnoujściem przez Goleniów, Wysoką Kamieńską, Wolin i Międzyzdroje. W całości położona w województwie zachodniopomorskim i na obszarze Zakładu Linii Kolejowych PKP PLK w Szczecinie.
Województwo szczecińskie lub województwo zachodniopomorskie zostało utworzone z tzw. Ziem Odzyskanych po II wojnie światowej od Niemiec. 14 marca 1945 r., jeszcze przed całkowitym oddaniem tych terenów pod administrację polską, Rząd Tymczasowy Rzeczypospolitej Polskiej podzielił je na okręgi. Jednym z nich był Okręg III - Pomorze Zachodnie, który obejmował także fragment ziemi lubuskiej i polskiej części Łużyc (dzisiejsza większa część województwa lubuskiego). Z części położonej nieco na północ od rzek Warty i Noteci utworzono 28 czerwca 1946 r. nowe województwo. Pierwotnie jego stolicą był Koszalin, później siedzibę przeniesiono do Szczecina. Powierzchnia wynosiła 30.251 km² (drugie co do wielkości, po poznańskim na 14 województw), a zamieszkiwało je 892.600 mieszkańców (w 1946 r.) Obejmowało ono obszar obecnego obecnego województwa zachodniopomorskiego oraz część zachodnią województwa pomorskiego.

buki "Króla Władysława IV" - 3 buki o obwodach 420, 325, 320 cm

cis "Jadwiga" - cis pospolity o obwodzie 94 cm (ul. Zwycięstwa 41)

cis "Jagiełło" - cis pospolity o obwodzie 140 cm (ul. Zwycięstwa 41)

cisy "Strażnicy Księcia" - cisy pospolite o wysokości 5 m (ul. Gryfa Pomorskiego i ul. Krótka)

dąb "Bolko" - dąb szypułkowy o obwodzie 435 cm, wysokość 22 m (ul. Kolejowa i ul. Leśna)

dąb "Karczmarz" – dąb bezszypułkowy o obwodzie 415 cm, wysokość 24 m (ul. Gryfa Pomorskiego i ul. Spokojna),

dąb "Regalinda" - o obwodzie 460 cm (ul. Kolejowa - Leśne Ustronie)

dąb "Storrada" - dąb szypułkowy o obwodzie 310 cm (ul. Kolejowa 24)

dąb "Szwedzki"

dąb "Telesfor" – dąb szypułkowy o obwodzie 465 cm, wysokość 24 m, wiek około 500 lat (ul. Gryfa Pomorskiego i ul. Wesoła).

robinia z bluszczem o obwodzie 195 cm, wysokość 15 m (ul. Zdrojowa)

0,5 km na południowy zachód od osiedla Lubiewo (skrzyżowanie ulic Wolińskiej z Nowomyśliwską) - ścieżka dydaktyczna "Paprocie", dł. 3 km, 10 przystanków z tablicami poglądowymi.

Turystyka

Wejście na molo

Na atrakcyjność turystyczną Międzyzdrojów wpływa położenie geograficzno-przyrodnicze.

Zalew Szczeciński (niem. Stettiner Haff, Oderhaff, Pommersches Haff) – zalew, laguna przybrzeżna, zatoka Morza Bałtyckiego w jego południowej części. Akwen obejmuje powierzchnię od 666,5 do 687 km², na terytorium Polski i Niemiec. Uchodzi od niego rzeka Odra, dzięki czemu akwen jest częścią jej rozbudowanego systemu ujściowego.
Grzywacz (do 1945 niem. Relix Berg; 116 m n.p.m., niektóre źródła podają 115,4 m n.p.m.) – najwyższe wzniesienie morenowego Pasma Wolińskiego i jednocześnie wyspy Wolin.

Walorami turystycznymi miasta są: położenie nad morzem, piaszczyste plaże, wzniesienia w Paśmie Wolińskim, bliskość Wolińskiego Parku Narodowego, historyczne zabudowania uzdrowiskowe i Park Zdrojowy w nadmorskiej części miasta.

Do atrakcji turystycznych Międzyzdrojów można zaliczyć:

Promenadę Gwiazd

molo o długości 395 m, będące także przystanią morską, skąd rejsy do Świnoujścia i niemieckich portów Uznamu,

gabinet figur woskowych Gabinet Gwiazd,

kino "Eva", otwarte w 2009 roku

obiekty Wolińskiego Parku Narodowego, w którym znajdują się: Zagroda Pokazowa Żubrów oraz Muzeum Przyrodnicze z żywymi bielikami w wolierach,

punkty widokowe: Kawcza Góra i Gosań,

kościół św. Piotra Apostoła,

kaplica Stella Matutina.

Międzyzdroje w 2007 roku miały: 10 hoteli, 2 pensjonaty, 1 zakład uzdrowiskowy, 22 ośrodki wczasowe, 2 ośrodki szkoleniowo-wypoczynkowe, 1 ośrodek kolonijny, 2 pola biwakowe, 4 zespoły ogólnodostępnych domków turystycznych i 5 innych obiektów zbiorowego zakwaterowania.

Archidiecezja szczecińsko-kamieńska (Archidioecesis Sedinensis-Caminensis) – jedna z czternastu archidiecezji Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce ustanowiona przez papieża Jana Pawła II 25 marca 1992 bullą Totus Tuus Poloniae Populus.
Tympanon - w architekturze klasycznej (starożytna Grecja, starożytny Rzym, renesans, klasycyzm) wewnętrzne trójkątne pole frontonu, często wypełnione rzeźbą.

Miasto w sezonie 2007 posiadało 6546 miejsc noclegowych, w tym 2638 całorocznych. Według danych GUSu w ciągu całego 2007 roku z noclegu w Międzyzdrojach skorzystało 106 688 osób, z czego 25% stanowili turyści zagraniczni.

Znakowane szlaki turystyczne przechodzące przez Międzyzdroje:

E9 Szlak Nadmorski im. dr. Czesława Piskorskiego

Szlak Nad Bałtykiem i Zalewem Szczecińskim

Szlak Leśny Przez Pojezierze Warnowsko-Kołczewskie

Szlak Przez Kawczą Górę do Żubrowiska

Międzynarodowy szlak rowerowy wokół Bałtyku R-10

Międzynarodowy szlak rowerowy wokół Zalewu Szczecińskiego R-66

Z tutejszego mola organizowane są krótkie rejsy wycieczkowe po Morzu Bałtyckim. Na terenie miasta działa klub przewodników PTTK "Na Wyspach", który prowadzi usługi przewodnickie, a także organizuje wycieczki lokalne i regionalne.

Ostoja na Zatoce Pomorskiej (PLH990002) – obszar mający znaczenie dla Wspólnoty w południowej części Morza Bałtyckiego, o całkowitej powierzchni 243 132,7 ha. Obejmuje w całości obszary morskie polskiej części Zatoki Pomorskiej, w większości morze terytorialne Polski, przy wybrzeżu od ujścia Świny do ok. 0,5 km przed Dźwirzynem.
Natura 2000 – program utworzenia w krajach Unii Europejskiej wspólnego systemu (sieci) obszarów objętych ochroną przyrody. Podstawą dla tego programu są dwie unijne dyrektywy: Dyrektywa Ptasia i Dyrektywa Siedliskowa (Habitatowa). Celem programu jest zachowanie określonych typów siedlisk przyrodniczych oraz gatunków, które uważa się za cenne i zagrożone w skali całej Europy. Wspólne działanie na rzecz zachowania dziedzictwa przyrodniczego Europy w oparciu o jednolite prawo ma na celu optymalizację kosztów i spotęgowanie korzystnych dla środowiska efektów. Jednolite prawo powinno ułatwić współdziałanie wielu instytucji zajmujących się ochroną przyrody stale i tych dla których jest to działanie oboczne. Zadanie i cel rangi europejskiej powinno łatwiej uzyskać powszechną akceptację społeczną, tym bardziej że poszczególne kraje członkowskie są zobowiązane do zachowania na obszarach wchodzących w skład sieci Natura 2000 walorów chronionych w stanie nie pogorszonym, co wcale nie musi wykluczać ich gospodarczego wykorzystania.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)