Miasto-bohater - Polski Serwis Naukowy

Obelisk Miasta Bohatera w Leningradzie

Miasto Bohater (ros. Город-герой)— oficjalny tytuł honorowy nadany dwunastu miastom i jednej twierdzy w ZSRR po II wojnie światowej.

Historia

W dniu 1 maja 1945 roku Naczelny Dowódca Armii Czerwonej Józef Stalin wydał rozkaz, w którym w wyróżnił cztery miasta: Leningrad, Odessa, Sewastopol i Stalingrad za męstwo w czasie Wielkiej Wojny Ojczyźnianej, nadając im tytuł Miasta Bohatera. W dniu 21 czerwca 1961 roku, w dwudziestą rocznicę ataku Niemiec na ZSRR, decyzją Prezydium Rady Najwyższej ZSRR taki sam tytuł otrzymał również Kijów.

Białoruś, Republika Białorusi (również często niepoprawnie Republika Białoruś) (biał. Беларусь ?/i, Рэспубліка Беларусь ?/i, Biełaruś, Respublika Biełaruś ros. Беларусь, Республика Беларусь) – państwo w Europie Wschodniej. Graniczy z Polską (na zachodzie), Litwą, Łotwą (na północy), Rosją (na wschodzie) i Ukrainą (na południu). Nie posiada dostępu do morza.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Jednak dopiero dekretem z dnia 8 maja 1965 roku zostało ustanowione wyróżnienie w postaci tytułu Miasto Bohater dla wyróżnienia miast zasłużonych w czasie Wielkiej Wojny Ojczyźnianej i oficjalnie przyjęty został w poczet nagród i wyróżnień ZSRR.

Fragment obelisku z orderem Lenina i napisem Городу-герою Ленинграду

Miasto wyróżnione tytułem Miasta Bohatera otrzymywało medal Złota Gwiazda, Order Lenina oraz dyplom Prezydium Rady Najwyższej ZSRR. Dodatkowo w mieście budowano specjalny obelisk upamiętniający wyróżnienie, na którym umieszczone były wizerunki medalu "Złota Gwiazda", "Orderu Lenina" oraz tablica przedstawiająca dyplom Prezydium Rady Najwyższej ZSRR o nadaniu tytułu.

Miasto (od prasłow. *městьce, *mě́sto "miejsce", łac. civitas) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.

Medal "Złota Gwiazda" (ros. Медаль "Золотая Звезда") – medal ustanowiony dekretem prezydium Rady Najwyższej ZSRR z dnia 1 sierpnia 1939. Opis odznaki medalu zatwierdzono w dniu 16 października 1939 roku (19 czerwca 1943 do opisu wprowadzono niewielkie poprawki).

Wyróżnione miasta

Obecnie cztery z nich znajdują się na terytorium z Ukrainy, dwie (w tym twierdza-bohater) na terytorium Białorusi, a pozostałe na terytorium Rosji.

Galeria

Miasta Bohaterowie (radzieckie znaczki pocztowe z 1965)

Twierdza brzeska

Kijów

Józef Stalin ( (ur. ) – formalnie pełnił obieralne, kadencyjne funkcje sekretarza generalnego KPZR i jej poprzedniczek oraz premiera ZSRR, a faktycznie był dożywotnim dyktatorem Związku Radzieckiego, posiadającym nieograniczoną władzę.

Rada Najwyższa ZSRR (ros. Верховный Совет СССР) – najwyższy organ władzy ustawodawczej ZSRR, a w latach 1989-1991, najwyższa władza ustawodawcza w okresach pomiędzy sesjami Zjazdu Rad. Do 1936 jej funkcje pełnił Ogólnorosyjski Centralny Komitet Wykonawczy Rad.

Odessa

Leningrad (Petersburg)

Moskwa

Sewastopol

Stalingrad (Wołgograd)

Przypisy

Twierdza-bohater

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Obeliski "Miasta-bohatera"

Bibliografia

Великая Отечественная война 1941-1945: Энциклопедия. Moskwa: Советская энциклопедия, 1985, s. 213. (ros.)

Города-герои (ros.). Большая советская энциклопедия. [dostęp 2011-02-09].