Michał Doliwo-Dobrowolski - Polski Serwis Naukowy

Michał Doliwo-Dobrowolski, ok. 1908

Michał Doliwo-Dobrowolski (ur. 2 stycznia 1862 w Gatczynie, zm. 15 listopada 1919 w Heidelbergu) – rosyjski elektrotechnik, elektryk i wynalazca pochodzenia polskiego; pionier techniki prądu trójfazowego.

Życiorys

Urodził się w Gatczynie koło Sankt Petersburga, w mieszanej, polsko-rosyjskiej rodzinie. Średnią szkołę realną ukończył w Odessie (1878), gdzie mieszkał z rodzicami od 1872 roku. Od 1878 roku studiował na wydziale chemicznym politechniki w Rydze. W wieku 19 lat został relegowany z uczelni bez prawa studiowania w Rosji, wówczas wyjechał z rodzicami do Niemiec.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Władysław Smoleński (ur. 6 kwietnia 1851 w Grabienicach Małych w powiecie niedzborskim na Mazowszu, zm. 7 maja 1926 w Warszawie) – historyk, przedstawiciel tzw. szkoły warszawskiej, profesor Uniwersytetu Warszawskiego i autor wielu prac historycznych.

Studia kontynuował na politechnice w Darmstadt, najpierw na wydziale mechanicznym, a następnie na nowo utworzonym wydziale elektrotechnicznym, który ukończył w 1884 roku. Był asystentem wybitnego elektrotechnika, profesora Erasmusa Kittlera, wykładał metalurgię i galwanoplastykę.

Stefan Weinfeld (ur. 7 listopada 1920 w Limanowej, zm. 1990) - polski pisarz i publicysta, tworzący zarówno literaturę piękną jak i książki popularnonaukowe i fantastykę naukową. W latach ’60 i ’70 XX wieku współpracował z wieloma redakcjami pisząc głównie artykuły o tematyce technicznej dla dzieci i młodzieży. Przez wiele lat był stałym felietonistą Kuriera Polskiego. Kilkakrotnie wyróżniony nagrodą im. Bruno Winawera. Z wykształcenia inżynier radiotechnik, pracował w administracji poczty i telekomunikacji, a później w Instytucie Łączności.

Stowarzyszenie Elektryków Polskich (SEP) - polska organizacja pozarządowa zajmująca się działalnością badawczo-naukową oraz wydającą uprawnienia dla elektryków (w tym uprawnienia do 1 kV). Zajmuje się m.in organizowaniem szkoleń, weryfikacją kwalifikacji zawodowych i wydawaniem świadectw kwalifikacji w zawodzie elektryka. Prowadzi też działalność na arenie międzynarodowej pod angielską nazwą Polish Association of Electrical Engineers. Należy do Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych w Polsce.

W 1888 roku wybudował prądnicę trójfazowego prądu zmiennego, zrobił to na kilka miesięcy przed Nikola Teslą. W 1889 roku skonstruował trójfazowy silnik indukcyjny z wirnikiem klatkowym.

Na światowej Wystawie Elektrotechnicznej we Frankfurcie n. Menem (1891) zaprezentował wiele urządzeń pracujących w systemie trójfazowym. Największe zainteresowanie wzbudziła opracowana przez niego trójfazowa linia energetyczna o długości 175 km, napięciu 20 kV i sprawności 75%, z którą współpracował opracowany przez niego silnik trójfazowy o mocy ok. 74 kW (100 KM – największy wówczas na świecie).

Darmstadt – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Hesja, siedziba rejencji Darmstadt oraz powiatu Darmstadt-Dieburg, liczy 143 332 mieszkańców (2009). W mieście ma swoją siedzibę Niemiecki Instytut Kultury Polskiej (Deutsches Polen-Institut).

Galwanoplastyka - jeden z dwóch podstawowych działów galwanotechniki (drugim jest galwanostegia). Galwanoplastyka zajmuje się wytwarzaniem przedmiotów z metalu, cienkościennych, o skomplikowanych kształtach, zachowujących wiernie kształt podłoża, na którym są wytwarzane metodą osadzania elektrolitycznego.

Opracował pierwszą prądnicę prądu zmiennego 3-fazowego z wirującym polem magnetycznym. Uzyskał także kilka patentów na transformatory trójfazowe, przyrządy pomiarowe (np. fazomierz) i komory gasikowe w wyłącznikach wysokonapięciowych.

W latach 1894-1895 pracował nad generatorami dużej mocy dla hydroelektrowni. Opracował założenia techniczne pierwszej na świecie trójfazowej elektrowni wodnej na Renie w Rheinfelden, zbudowanej w 1895 roku. Współpracował przy projektowaniu elektrowni trójfazowych w Zabrzu i Chorzowie (1897).

Rosja, Federacja Rosyjska (. Rosja jest największym państwem na świecie według powierzchni, jej terytorium jest większe od kontynentu: Europy, Australii i Antarktydy. Pod względem liczby ludności zajmuje 9. miejsce (po Chinach, Indiach, USA, Indonezji, Brazylii, Pakistanie, Bangladeszu i Nigerii).

Nikola Tesla, cyrylicą : Никола Тесла, imię z chrztu: Николај – Nikołaj (ur. 10 lipca 1856 w Smiljanie, zm. 7 stycznia 1943 w Nowym Jorku) – serbski inżynier i wynalazca.

W 1908 roku został mianowany dyrektorem berlińskiej fabryki aparatury elektrotechnicznej koncernu AEG.

Zmarł w Heidelbergu 15 listopada 1919.

Medal im. Michała Doliwo-Dobrowolskiego

W dniu 2 stycznia 2007 roku Zarząd Główny SEP, na wniosek Oddziału Szczecińskiego oraz Centralnej Komisji Młodzieży i Studentów SEP, ustanowił Medal im. Michała Doliwo-Dobrowolskiego i powołał Ogólnopolski Komitet ds. medalu z siedzibą w Szczecinie.

Jan Podoski (ur. 2 stycznia 1904 w Kijowie, zm. 24 listopada 1998 w Warszawie) – inżynier trakcji elektrycznej, profesor Politechniki Warszawskiej, orędownik budowy metra w Warszawie.

Szkoła średnia – w systemie edukacyjnym wielu państw jest typ szkoły, często nieobowiązkowej, do której można uczęszczać po zakończeniu elementarnej edukacji. Bywa zakończona egzaminem maturalnym (dawniej egzaminem dojrzałości).

Bibliografia

Stefan Weinfeld: "Poczet wielkich elektryków" Nasza Księgarnia 1968 Warszawa.
Jan Podoski "Zbyt ciekawe czasy" Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 1990.
Władysław Smoleński: "Przewrót umysłowy w Polsce w. XVIII". W-wa. 1923.
Molęda S.: Michał Doliwo-Dobrowolski – 120 lat elektroenergetycznego trójfazowego systemu przesyłowego w Europie, Elektroenergetyka – współczesność i rozwój, nr 3(9), Wyd. PSE Operator S.A., Gdańsk 2011, ISSN 2080-8593.

Pole magnetyczne — stan przestrzeni, w której siły działają na poruszające się ładunki elektryczne, a także na ciała mające moment magnetyczny niezależnie od ich ruchu. Pole magnetyczne, obok pola elektrycznego, jest przejawem pola elektromagnetycznego. W zależności od układu odniesienia w jakim znajduje się obserwator, to samo zjawisko może być opisywane jako objaw pola elektrycznego, magnetycznego lub obu.

Elektroenergetyka - współczesność i rozwój - kwartalnik naukowo-techniczny dotyczący zagadnień z tematyki szeroko pojętej Elektroenergetyki. Periodyk wydawany jest przez PSE Operator S.A. Czasopismo zajmuje się głównie problemami wytwarzania i przesyłania energii elektrycznej. Skierowany jest zarówno do inżynierów i naukowców jak też studentów i pracowników technicznych firm i instytucji działających w Polskiej branży energetycznej.

Źródła/Linki zewnętrzna

Biogram w PWN

A Brief Chronology of the TUD's Electrical Engineering Department

Polacy z Sankt Petersburga