Michał Tyszkiewicz - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy Michała Tyszkiewicza (1903-1974). Zapoznaj się również z: inne postacie o tym imieniu i nazwisku.

Michał Tyszkiewicz (Michał Zygmunt Antoni Maria Tyszkiewicz-Łohojski, ur. 25 maja 1903, zm. 21 marca 1974) – hrabia, ziemianin, urzędnik MSZ, autor tekstów piosenek.

Pawiak – Położone w samym centrum Warszawy więzienie śledcze, popularnie zwane Pawiakiem (nazwa pochodzi od ulicy Pawiej, przy której znajdowała się brama wjazdowa) zostało zbudowane w latach 1830-1836 wg projektu znanego warszawskiego architekta Henryka Marconiego.

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Związek Radziecki, skrót ZSRR (ros. Советский Союз, Союз Советских Социалистических Республик, СССР, trb. Sowietskij Sojuz, Sojuz Sowietskich Socyalisticzeskich Riespublik, SSSR trl. Sovetskij Soûz, Soûz Sovetskih Socialističeskih Respublik, SSSR) – historyczne państwo socjalistyczne w Europie północnej i wschodniej oraz Azji północnej i środkowej.

Napisał słowa do wielu znanych piosenek m.in. Uliczka w Barcelonie, Fiakier, Jesienna piosenka, Każda z pań "moderne", Sonny Boy, Zapomniana piosenka. W 1931 ożenił się z Hanką Ordonówną. Ich małżeństwo początkowo zostało uznane przez rodzinę hrabiego za mezalians.

Przed wybuchem II wojny światowej Tyszkiewiczowie często bywali w Ornianach – posiadłości Michała położonej niedaleko Wilna. W 1940 r. Michał Tyszkiewicz otrzymał obywatelstwo litewskie, udało mu się też wydostać żonę z więzienia na Pawiaku (aresztowana przez gestapo w 1939 r.) Jako obywatele litewscy przebywali w Wilnie, biorąc udział w polskim życiu kulturalno-towarzyskim.

Ziemianie – grupa społeczna, w dawnych i współczesnych społeczeństwach, w Polsce najczęściej byli to zarazem przedstawiciele średniej lub drobnej szlachty. Silne ziemiaństwo pozostało ważną grupą społeczną jeszcze w dwudziestoleciu międzywojennym, zachowując w kontaktach prywatnych szlachecką tytulaturę. Na mocy Konstytucji marcowej z 1921 roku państwo polskie zaprzestało uznawania przywilejów rodowych i stanowych. Jednak zwłaszcza na Kresach Wschodnich zachowały się specyficzne stosunki stanowe. Znane były sytuacje typowe dla dawnej szlachty, jak np. całowanie "pana" w rękę, odnoszenie się ziemian do pracowników (bez względu na ich wiek) na "Ty", a w świadomości ludności wiejskiej zachował się stary, postfeudalny podział na "chłopów" i "panów". Co ciekawe, wytworzył się również swoisty zrost kulturowy, co można zilustrować chociażby przez przykład obecności samochodów obok powozów w bogatszych majątkach.

Rząd Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie – rząd Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1939-1990 będący legalną kontynuacją władz II RP, zmuszonych opuścić Polskę po agresji III Rzeszy i ZSRR na Polskę we wrześniu 1939 i okupacji całego terytorium Polski przez agresorów. Siedzibą rządu był Paryż, później Angers (na zasadzie eksterytorialności), a od końca czerwca 1940 (kapitulacji Francji) - Londyn. Władze RP na uchodźstwie zakończyły działanie po wyborze i zaprzysiężeniu Lecha Wałęsy na prezydenta Polski i przekazaniu mu insygniów prezydenckich przez Prezydenta RP Ryszarda Kaczorowskiego.

Po rozpoczęciu sowieckiej okupacji Litwy Michał Tyszkiewicz został aresztowany przez NKWD i osadzony na Łubiance. Wkrótce też aresztowana została Hanka Ordonówna. Po podpisaniu układ Sikorski-Majski w 1941 r. Tyszkiewicz z żoną odzyskali wolność i znaleźli się w Armii Andersa. Wspólnie prowadzili ewakuację polskich dzieci z ZSRR, m.in. do Indii. Następnie Tyszkiewicz został sekretarzem poselstwa RP w Teheranie, z ramienia rządu polskiego na uchodźstwie.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Callecita de mi barrio – tango argentyńskie z muzyką Alberto Laporte i Otelo Gasparini, słowa Enrique Maroni. Nagrana po raz pierwszy przez Azucenę Maizani w 1925.

Po wojnie opiekował się swoim osieroconym bratankiem - Janem Tyszkiewiczem (Jan Jerzy Hubert Tyszkiewicz), synem Władysława, zmarłego w kijowskim więzieniu NKWD (1940).

Zobacz też

Tyszkiewiczowie

Przypisy

GAZETA: Gwiazdy i melodie