Michael Denis - Polski Serwis Naukowy

Michael Denis

Johann Nepomuk Cosmas Michael Denis (27 września 1729 - 29 września 1800) był austriackim bibliografem, poetą i entomologiem.

Urodzony w Schärding nad rzeką Inn, w 1759 wstąpił do jezuitów. Pracował jako profesor w wiedeńskiej cesarskiej uczelni Theresianum będącej jezuickim kolegium. W roku 1784 poz rozwiązaniu kolegium został kustoszem biblioteki dworskiej, a po 7 latach głównym bibliotekarzem.

Podziwiał poezję Klopstocka. Sam należał do tzw. "bardów" - klubu poetów Wiednia. W roku 1772 wydał swe poezje w tomie: Die Lieder Sineds des Barden. Przetłumaczył słynne "Pieśni Osjana" (1768-1769, które rzekomo odnalazł, a tak naprawdę stworzył szkocki poeta James Macpherson) Przetłumaczone dołączył do 5 tomów wydanych w 1674 pod tytułem: Ossians und Sineds Lieder.

Austria, Republika Austrii (Österreich ?/i, Republik Österreich ?/i) – państwo położone w Europie Środkowej, federacja dziewięciu krajów związkowych (landów).

Osjan – postać wzorowana na jednym z bohaterów mitologii irlandzkiej, Oisínie synu Fionna, legendarnym wojowniku i bardzie celtyckim. Miał być autorem tzw. Pieśni Osjana, rzekomych średniowiecznych poematów celtyckich, za których odkrywcę podawał się osiemnastowieczny poeta szkocki James Macpherson, który był w rzeczywistości ich redaktorem na prawach współtworzenia. Najzagorzalszym denuncjatorem Pieśni Osjana okazał się bardzo wpływowy autorytet literacki, mianowicie dr Samuel Johnson, nie znający zresztą języka gaelickiego i reprezentujący całkowicie odmienny, bardziej tradycyjny gust literacki wykluczający romantyczny sentymentalizm. Odkrycie literatury, a w szczególności poezji języka gaelickiego, odnajdywanie cennych rękopisów i ogłaszanie ich drukiem, to również zasługa wydarzenia kulturowego jakim są Pieśni Osjana.

Dziś ceniony przede wszystkim jako tłumacz i popularyzator poezji północnych Niemiec. W latach 1762-1766 wydał w trzech tomach Sammlung kürzerer Gedichte aus den neuern Dichtern Deutschlands.

Pozostawił też kilka bibliograficznych kompilacji takich jak: Grundriss der Bibliographie und Bücherkunde (1774), Grundriss der Literaturgeschichte (1776), Einleitung in die Bücherkunde (1777), i Wiens Buchdruckergeschichte bis 1560 (1782).

Ignaz Schiffermüller pomagał mu stworzyć wspaniała kolekcję motyli, przechowywaną w Hofburgu, lecz zaginioną w rewolucji 1848 roku.

Dzieła

Poetische Bilder der meisten kriegerischen Vorgänge in Europa seit dem Jahr 1756, Wien 1760

Die Gedichte Ossians, eines alten celtischen Dichters, aus dem Englischen übersetzt, Wien 1768-69

Einleitung in die Bücherkunde, Wien 1777-1778

Die Lieder Sineds des Barden, Wien 1772

Systematisches Verzeichniß der Schmetterlinge der Wienergegend herausgegeben von einigen Lehrern am k. k. Theresianum (mit Schiffermüller), Wien 1775

Grundriß der Bibliographie, Wien 1777

Die Merkwürdigkeiten der k. k. garellischen öffentlichen Bibliothek am Theresiano, Wien 1780

Bibliotheca typographica Vindobonensis ab anno 1482 usque ad annum 1560, Wien 1782 (auch deutsch Wiens Buchdruckergeschichte bis 1560, Wien 1782-1793)

Ossian und Sineds Lieder, 5 Bände, 1784

Kurze Erzählung der Streitigkeiten über die alten Urkunden, Heidelberg 1785

Zurückerinnerungen, Wien 1794

Carmina quaedam, Wien 1794

Beschäftigungen mit Gott schon in dem 12. Jahrhundert gesammelt, Wien 1799

Linki zewnętrzne

Page at the Natural History Museum of Vienna mentioning Denis

działa M. Denisa na stronie Zeno.org

Bibliografia

Paul von Hofmann-Wellenhof, Michael Denis. Ein Beitrag zur deutsch-oesterreichischen Literaturgeschichte des XVIII. Jahrhunderts (1881).