Chirurgia (z grec. cheir - ręka, ergon – czyn, działanie, cheirurgia – ręcznie wykonywana praca) – dziedzina medycyny zajmująca się leczeniem operacyjnym. Jest nauką nadrzędną i zawiera wiele podspecjalności. Sama nazwa chirurgia identyfikowana jest z dziedziną o nazwie chirurgia ogólna. Jest to kliniczna dziedzina medycyny. Oprócz chirurgii zabiegowej istnieje jednak szeroki zakres chirurgii zachowawczej. Praca chirurga jest ciągłym wybieraniem mniejszego ryzyka. Niekiedy okazuje się, że mniejszym ryzykiem jest zaniechanie operacji, np. leczenie operacyjne małej przepukliny u pacjenta z ciężką niewydolnością oddechową stanowi większe ryzyko niż zaniechanie operacji.

Proteza - sztuczne uzupełnienie (aparat, przyrząd) brakującej części ciała lub narządu. Najczęściej w użyciu znajdują się protezy stomatologiczne, ortopedyczne, rzadziej kosmetyczne, służące celom estetycznym (sztuczna gałka oczna, małżowina uszna, pierś, sztuczny nos). Protezy ortopedyczne, zwykle kinetyczne, zastępują zarówno pod względem kształtu, jak i funkcji motorycznej utraconą lub porażoną kończynę. Na szeroką skalę w kardiochirurgii używa się protez zastawek serca, są także stosowane protezy naczyniowe wykorzystywane w chirurgii naczyniowej: protezy różnych odcinków aorty i naczyń tętniczych oraz żylnych. W wielu ośrodkach świata są prowadzone prace nad protezą serca, która mogłaby być wszczepiona do klatki piersiowej i zastąpić czynności serca. Biomimetycy pracują obecnie nad protezą, która połączyła by ludzką tkankę z częściami mechanicznymi. Zdrową część zastąpiono by systemem mechanicznym. Wywołuje to też problem moralny, który nie jest jeszcze rozstrzygnięty.