Michaił Glinka - Polski Serwis Naukowy

Michaił Glinka – szkic z 1913 roku

Michaił Iwanowicz Glinka (ros. Михаил Иванович Глинка) (ur. 1 czerwca [20 maja st.st.] 1804 w Nowospasskoje koło Smoleńska, Cesarstwo Rosyjskie, zm. 15 lutego [3 lutego st.st] 1857 w Berlinie, Królestwo Prus) – kompozytor rosyjski.

Biografia

Pochodzenie

Prapradziadem Michała był polski szlachcic z rodu Glinków herbu Trzaska (Glinki w Ziemi Łomżyńskiej) – Wiktoryn Władysław Glinka. Po utracie Smoleńska przez Polskę w 1654 W. W. Glinka pozostał w majątku, przyjął poddaństwo rosyjskie i od razu przeszedł na prawosławie. Carskie władze zachowały mu przywileje szlacheckie w tym herb Trzaska oraz nadania królewskie.

Szlachta (z niem. Geschlecht - ród) – wyższa warstwa społeczna, wywodząca się ze stanu rycerskiego w społeczeństwie feudalnym. Szlachta posiadała zespół przywilejów społecznych, z których najbardziej podstawowym był przywilej posiadania ziemi. Przynależność do szlachty łączyła się z obowiązkiem służby wojskowej.
Imperium Rosyjskie (ros: Российская империя) – oficjalna nazwa Rosji w latach 1721-1917. Imperium rosyjskie było jednym z najrozleglejszych imperiów w historii ludzkości. Stolicą imperium był Sankt Petersburg.

Życie

Michaił Glinka (1840)

Początkowo jego zainteresowania w okresie młodzieńczym kierowały go ku naukom przyrodniczym, geografią i podróżom. W czasach licealnych zetknął się z Puszkinem i z dekabrystami, co zwróciło na niego uwagę policji. Musiał więc porzucić chęć kariery dyplomatycznej.Pracował przez cztery lata w Urzędzie Komunikacji. Wykształcenie muzyczne Glinki było wielostronne ale też mało systematyczne. Pobierał prywatne lekcje kompozycji, kontrapunktu, fortepianu (m.in. u J. Fielda) i skrzypiec. Regularne 2-letnie studia kompozycji podjął dopiero w wieku 29 lat. Pobierał również lekcje śpiewu u w Petersburgu. Uważany był za znawcę sztuki bel canto, znał bogaty repertuar pieśni włoskich i francuskich. Występował również śpiewając własne pieśni, komponowane nierzadko na spotkaniach towarzyskich.

Potężna gromadka (ros. Могучая кучка) (inna nazwa: Rosyjska piątka) – grupa pięciu rosyjskich kompozytorów nawiązujących do tradycyjnej rosyjskiej muzyki ludowej, połączonej z nowoczesnymi elementami muzyki Europy Zachodniej. Są oni przedstawicielami tzw. rosyjskiej szkoły narodowej, kierunku w muzyce XIX wieku.
Aleksandr Siergiejewicz Dargomyżski, ros. Александр Сергеевич Даргомыжский (ur. 2/14 lutego 1813 , zm. 5/17 maja 1869 w Sankt Petersburgu) – rosyjski kompozytor, z XIX w. W swojej twóczości kontynuuje on styl M. Glinki.

W Petersburgu przebywał do 1830 roku. Prowadził wówczas bogate życie towarzyskie, obracał się w kręgu Puszkina (był kolegą z klasy jego młodszego brata Lwa), M. Szymanowskiej, poznał też Mickiewicza. W 1830 roku wyruszył w podróż po Europie, przez Berlin, Szwajcarię, do Włoch. Przebywał tam trzy lata i poznawał styl włoskiego bel canto, poznał też Belliniego i Donizettiego. Następnie podjął regularne studia kompozycji w Berlinie u S. Dehna. Po powrocie do kraju wykrystalizowała się idea opery narodowej Glinki. W latach 1834 – 42 powstały jego dwie najważniejsze opery: Życie za cara (Iwan Susanin) i Rusłan i Ludmiła. W tych latach powstały też najpiękniejsze pieśni do słów Puszkina. W latach 40. Glinka przebywał w Paryżu gdzie poznał Berlioza, a następnie w Hiszpanii. Powstał tam dwie uwertury symfoniczne o melodyce hiszpańskiej.

Cezar Antonowicz Cui (ros. Цезарь Антонович Кюи) (ur. 18 stycznia 1835 w Wilnie, zm. 26 marca 1918 w Piotrogradzie) - kompozytor rosyjski.
Rusłan i Ludmiła (ros.: Руслан и Людмила) – opera Michała Glinki – w pięciu aktach, do której libretto napisał Walerian Szyrkow, jej premiera miała miejsce w Petersburgu 9 grudnia 1842 roku.

Na przełomie lat 40 i 50. kompozytor przebywał w Warszawie, gdzie obracał się w kręgu Kurpińskiego i Lipińskiego. Powstała wtedy uwertura "Kamarinskaja" która stała się wzorem dla kolejnych kompozytorów szkoły rosyjskiej. W latach 50 pisał w Paryżu swoją symfonię kozacką "Taras Bulba", która pozostała niedokończona.

Życie za cara (ros. Жизнь за царя) – opera z muzyką Michaiła Glinki oraz librettem Nestora Kukolnika, Georgija Rozena, Władimira Sołłoguba i Wasilija Żukowskiego, wystawiana także jako Iwan Susanin (ros. Иван Сусанин). Pierwsza opera Glinki; jej prapremiera odbyła się 9 grudnia 1836 w Teatrze Wielkim w Petersburgu.
Herb (nazwa przyjęta z niem. Erbe) – znak rozpoznawczo-bojowy, wywodzący się z symboliki heroicznej lub znaków własnościowych, od XII w. ustalany według ścisłych reguł heraldycznych, pełniący funkcję wyróżnika osoby stanu rycerskiego, później szlacheckiego, także rodziny, rodu, organizacji kościelnej, mieszczańskiej bądź cechu rzemieślniczego, korporacji, miasta, jednostki podziału terytorialnego lub państwa.

Wrócił po raz ostatni na kilka lat do Petersburga gdzie przebywał w kręgu Dargomyżskiego i Bałakirewa. Zainteresował się wówczas muzyką cerkiewną. Pojechał ponownie do Berlina do swojego profesora aby zgłębić tajniki polifonii i skal kościelnych. Studiował dzieła wokalne Palestriny i J.S.Bacha. Nie wrócił już do kraju.

Adam Bernard Mickiewicz , zm. , a nawet za jednego z największych na skalę . Określany też przez innych, jako poeta przeobrażeń oraz bard słowiański. Członek , zarówno w ojczyźnie jak i w Europie zachodniej porównywany do . W okresie pobytu w Paryżu był wykładowcą literatury słowiańskiej w Collège de France. Znany przede wszystkim jako autor ballad, powieści poetyckich, dramatu Dziady oraz epopei narodowej Pan Tadeusz uznawanej za ostatni wielki epos kultury szlacheckiej w Rzeczpospolitej Obojga Narodów.
Polscy i obcy kompozytorzy muzyki klasycznej zestawieni chronologicznie w poszczególnych okresach historycznych i alfabetycznie (celem zachowania spójności tematycznej nie należy tworzyć zestawień alternatywnych).

Zmarł w roku 1857 w wieku zaledwie 53 lat, przeziębiwszy się po koncercie gdy wychodził z dusznej sali.

Znaczenie

Kompozytor jest uważany za twórcę narodowej opery rosyjskiej, łączącego w niej tradycyjny folklor Rusi i patriotyzm z nowymi prądami w muzyce zachodniej Europy. Twórczość Michaiła Glinki była inspiracją dla grupy rosyjskich kompozytorów nazwanej Potężną gromadką. "Życie za cara" wystawiono 7 lutego 1940 na scenie berlińskiej Staatsoper w ramach niemiecko-radzieckiej współpracy kulturalnej, będącej wynikiem zawartego pół roku wcześniej paktu Ribbentrop-Mołotow.

Vincenzo Salvatore Carmelo Francesco Bellini (ur. 3 listopada 1801 w Katanii na Sycylii, zm. 23 września 1835 w Puteaux koło Paryża) – włoski kompozytor operowy szkoły neapolitańskiej.
Iwan Osipowicz Susanin (ros. Иван Осипович Сусанин) – wieśniak z wsi Domnino, rosyjski bohater narodowy. Jak głosi legenda, został wynajęty przez jeden z polskich oddziałów wojskowych zimą 1612-13 w charakterze przewodnika, celem doprowadzenia do ukrywającego się we wsi cara Michaiła Fiodorowicza. Susanin, nie chcąc zdradzić miejsca pobytu cara, zaprowadził Polaków w błotnisty las, gdzie został przez nich za karę zamęczony na śmierć. Dowodem prawdziwości tej historii może być wydany przez cara dokument o darowaniu zięciowi Susanina, Bogdanowi Sawininowi, połowy wsi w dowód wdzięcznosci za pełen oddania czyn poległego teścia.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)