Portret Michaiła Kuzmina pędzla Konstantina Somowa (1909).

Michaił Aleksiejewicz Kuzmin (Михаил Алексеевич Кузмин), ur. 18 października (6 października starego stylu) 1872 w Jarosławiu nad Wołgą, zm. 1 marca 1936 w Leningradzie – rosyjski poeta, pisarz, krytyk literacki, kompozytor.

Życie

Kuzmin pochodził z dawnej rodziny szlacheckiej, jednym z jego dalekich przodków był osiemnastowieczny francuski aktor Jean Aufresne-Rival, znany pod pseudonimem Aufresne, który przybył na dwór carski w czasach Katarzyny II. Aufresne osobiście znał Woltera (z którym, jak wiadomo, zażyłą korespondencję prowadziła też Katarzyna) i grał w jego sztukach. Rodzina Kuzmina częściowo należała do wyznania staroobrzędowców, co spowodowało, że pisarz zafascynował się archaiczną kulturą tego odłamu religijnego; nie stał się jednak członkiem wspólnoty staroobrzędowej.

W roku 1874 rodzina Kuzminów przeniosła się z Jarosławia do Saratowa, a następnie w 1884 – do Petersburga, gdzie młody Michaił Kuzmin wstąpił w 1891 do Konserwatorium na naukę u Nikołaja Rimskiego-Korsakowa i Anatola Ladowa. Nie skończył jednak studiów w Konserwatorium, które po trzech latach porzucił. W tym też czasie odbył dwie podróże na południe (Grecja, Turcja, Egipt – 1895, Włochy – 1897), które zaważyły w dużym stopniu na charakterze jego późniejszej twórczości literackiej. W pierwszych latach nowego wieku Kuzmin był stałym bywalcem salonu literackiego Wiaczesława Iwanowa, gdzie stał się członkiem mistyczno-erotycznego kręgu "wybranych". Owa grupa artystyczne afirmowała zmysłowość i ezoteryczność w poezji i nazywała siebie hafizystami (od czternastowiecznego perskiego poety-mistyka Hafiza). W 1913 związał się uczuciowo z poetą pochodzenia litewskiego, Osipem Jurkunasem (pseud. Jurij Jurkun), któremu pomógł wydać pierwszy jego zbiorek wierszy. Sam też wydaje w tym czasie swoje najlepsze poezje.

Przewrót bolszewicki nie spełnił nadziei poety – już w marcu 1918 Kuzmin pisał: "Towarzysze dorwali się do władzy i zachowują się jak Attyla – żyć można tylko będąc sprytnym młodzieniaszkiem". Rewolucję określał jako "koszmarny sen".

Lata 20. są dla poety ciężkim okresem. Cudem uniknął zesłania i łagru – zważywszy na ekstrawaganckie maniery i sposób bycia znajdował się zawsze pod presją. W 1929 wydał swój ostatni zbiorek wierszy pt. Pstrąg rozbija lód. Późniejsze utwory zaginęły, zarekwirowane przez organa terroru państwowego. W radzieckiej "Encyklopedii Literackiej" (Литературная энциклопедия ) z 1931 twórczość Kuzmina określana jest jako przykład "procesu burżuazyjnego zwyrodnienia inteligencji szlacheckiej XX wieku".

Zmarł 1 marca 1936 w leningradzkim szpitalu na astmę sercową.

czytaj dalej: [2], [3]