Michel Butor - Polski Serwis Naukowy

Michel Butor (2002)

Michel Butor fr: miʃɛl bytɔʀ, (ur. 14 września 1926 w Mons-en-Baroeul) – francuski pisarz.

Studiował filozofię na Sorbonie, ukończył ją w 1947 roku. Nauczał w Egipcie, Manchesterze, Salonikach, Stanach Zjednoczonych i Genewie. Zdobył liczne nagrody literackie, w tym Prix Apollo, Prix Fénéon i Nagrodę Renaudot.

Dziennikarze i krytycy wiązali jego pierwsze powieści z nurtem nouveau roman, ale sam Butor od dawna sprzeciwia się takiemu zaszufladkowaniu. Jest wprawdzie pisarzem eksperymentującym, ale jego pisarstwo zmierza w kierunku eksperymentu inaczej niż "Nowa powieść". Jego najbardziej znane dzieło, Przemiana (La Modification), jest w całości napisane w drugiej osobie.

Strukturalizm - stanowisko metodologiczne w najogólniejszym sensie głoszące że dla zrozumienia pewnych zjawisk niezbędne jest uchwycenie struktury w której one występują, lub budowa takiego modelu, który wyjaśnia ich rolę w ich środowisku. Strukturalizm nie jest ruchem jednolitym, nie ma wytyczonego programu; "jest pewnym stylem myślenia formalnego w naukach humanistycznych", który cechuje się deprecjacją roli podmiotu w poznaniu.

Międzynarodowy alfabet fonetyczny, MAF (ang. International Phonetic Alphabet, IPA, fr. Alphabet phonétique international, API) – alfabet fonetyczny, system transkrypcji fonetycznej przyjęty przez Międzynarodowe Towarzystwo Fonetyczne jako ujednolicony sposób przedstawiania głosek wszystkich języków. Składają się na niego zarówno symbole alfabetyczne jak i symbole niealfabetyczne oraz ok. 30 znaków diakrytycznych.

Od roku 1960 nie napisał żadnej powieści. Korzysta z innych form, takich jak eseje, poezja, "książki artystyczne"; niektóre utwory nie poddają się klasyfikacji (np. Mobile). Jego ulubione tematy to literatura, malarstwo, podróże. Jego proza łączy w sobie rygorystyczną symetrię strukturalistyczną (np. schemat architektoniczny w Passage de Milan albo strukturę kalendarzową w Odmianach czasu) z liryczną, poetycką i nienowatorską wrażliwością.

Charles Pierre Baudelaire (ur. 9 kwietnia 1821 r. w Paryżu, zm. 31 sierpnia 1867 r.) – poeta i krytyk francuski, parnasista zaliczany do grona tzw. "poetów przeklętych". Znany także z cenionych przekładów, m.in. wierszy Edgara Allana Poego. Prekursor symbolizmu i dekadentyzmu, powszechnie uznawany za jednego z najwybitniejszych i najbardziej wpływowych twórców literatury XIX wieku.

Do graficznego zapisu wymowy stosuje się znaki międzynarodowego alfabetu fonetycznego (MAF), umieszczane między nawiasami kwadratowymi Uwaga 1. W języku francuskim akcent toniczy pada zawsze na ostatnią sylabę. Uwaga 2. Dwukropek po literze oznacza jej wydłużenie, np. âne [ɑ:n] - osioł. Uwaga 3. Dla oznaczenia podziału na sylaby stosuje się kropkę (np. Amérique [a.me.ʀik]). Wzór wymowy można znależć na różnych witrynach internetowych, np. tu: [9], a całych wyrazów tu: [10] Artykuł Klasyfikacja spółgłosek omawia spółgłoski w przekroju międzynarodowym, a Klasyfikacja samogłosek omawia samogłoski w przekroju międzynarodowym, odsyła do przykładów w kilku językach.

Twórczość

Powieści

Passage de Milan (1954)

L'emploi du temps (1956) (pol. Odmiany czasu)

La modification (1957) (pol. Przemiana)

Degrés (1960)

Krytyka literacka

Histoire extraordinaire: essai sur un rêve de Baudelaire (1961)

Les mots dans la peinture (1969)

Improvisations sur Flaubert (1984)

Improvisations sur Michel Butor: l'écriture en transformation (1993)

L'utilité poétique (1995)

Quant au livre: triptyque en l'honneur de Gauguin (2000)

Eseje

La Sorbonne - tradycyjna nazwa historycznego uniwersytetu paryskiego założonego w 1257 roku, jednego z najstarszych (po Uniwersytecie Bolońskim) i najbardziej znanych w Europie.

Nowa powieść (lub: antypowieść, powieść obiektywna, powieść fenomenologiczna) (franc. Nouveau roman) – awangardowy kierunek w powieści francuskiej, ukształtowany w latach 50. XX wieku i żywotny do lat 60–70. Zakładał oderwanie się od tradycji egzystencjalizmu i psychologizmu oraz całkowite przebudowanie i odnowę gatunku. Zgodnie z założeniami Nouveau roman obiektem zainteresowania powieści nie miał być świat zewnętrzny, ale jego odwzorowanie w niej samej. Do twórców nowej powieści należeli m.in. Claude Simon, Robert Pinget oraz Alain Robbe-Grillet.

Répertoires [I à V] (1960-1982)

Essais sur le roman (w Polsce wydano zbiór Powieść jako poszukiwanie : wybór esejów)

Inne gatunki

Mobile : étude pour une représentation des États-Unis (1952)

Le génie de lieu (1958)

Portrait de l'artiste en jeune singe (1967)

Niagara (1969)

Matière de rêves (1975-1985)

Retour du boomerang (1988)

L'embarquement de la reine de Saba (1989)

Transit A, Transit B (1992)