Michelin - Włocławek - Polski Serwis Naukowy

Michelin – jedna z dzielnic Włocławka. Według oficjalnego projektu Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego z 2007 r. Mielęcin i Michelin należą do tej samej jednostki strukturalnej, ściśle przylegającej do dzielnicy Południe. Na wielu mapach Mielęcin zaznacza się jednak jako odrębną dzielnicę, zaczynającą się za lasem (ul. Nowa), a kończącą za ul. Mielęcińską.

Stefan Olszowski (ur. 28 sierpnia 1931 w Toruniu) – polityk polski, działacz PZPR, minister spraw zagranicznych PRL, poseł na Sejm PRL V, VI i VII kadencji.

Brześć Kujawski – miasto położone na terenie województwa kujawsko-pomorskiego, dawna siedziba książąt kujawskich. Według danych z 2006 miasto miało 4521 mieszkańców.

Mielęcin i Michelin przyłączono do Włocławka w 1979 r.

Mielęcin z trzech stron otoczony jest lasami, znajdują się tu zarówno tereny przemysłowe, bloki mieszkalne, domy jednorodzinne, jak i więzienie.

Michelin jest niemal wyłącznie dzielnicą willową. Pierwsze wille Włocławian powstawały w nim już przed wojną. Michelin od strony południowej graniczy z wsią Nowa Wieś, położony jest wśród lasów.

Według policyjnych statystyk Michelin należy do najbezpieczniejszych dzielnic Włocławka (najmniej przestępst odnototowuje się na Zawiślu – 2%, na Michelinie niewiele więcej – 4%).

Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) - oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952-1989. Uprzednio w latach 1945-1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Zwana propagandowo Polską Ludową - był to kolokwialny eufemizm na okres monopartyjnych rządów PPR, a od 1948 PZPR w Polsce.

Wieniec-Zdrój – osada uzdrowiskowa w województwie kujawsko-pomorskim, powiecie włocławskim, gminie Brześć Kujawski. Współtworzy sołectwo Wieniec-Zalesie.

Historia

Nazwy osiedli pochodzą od nazwisk osób historycznie związanych z terenem, na którym się one znajdują. Stanisław Michelis był przedwojennym właścicielem obecnego Michelina i fundatorem działek pod szkołę, kościół i cmentarz. Kazimierz Mielęcki w latach 60. XIX wieku był właścicielem pobliskiego majątku Nowa Wieś. W początkowej fazie powstania 1863 r. dowodził oddziałem, który stoczył potyczkę z wojskami rosyjskimi majora Nielidowa na terenie obecnego osiedla Mielęcin. W miejscu tym, przy Al. Jana Pawła II, znajduje się upamiętniający to wydarzenie krzyż. W XVIII i XIX wieku przepływająca przez Michelin rzeka Lubienka nosiła tak jak i graniczące z nią lasy z przyległościami, nazwę Utrata (przed wojną nazywana również Przedpolną). Jak głosiła wieść, nieodległa (przy ob. ul. Brzezinowej) karczma o tej samej nazwie, była miejscem spotkań powstańców z partii Mielęckiego.

Zawiśle – jedna z dzielnic Włocławka. Według oficjalnego projektu Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego z 2007 r. Zawiśle od północy kończy się na ul. Dobrzyńskiej, od wschodu na Zarzeczewie, na południu graniczy z Wisłą, a na zachodzie z wsią Łęg Witoszyn.

Włocławek (łac. Vladislavia, niem. Leslau ) – miasto powiatowe w województwie kujawsko-pomorskim, nad Wisłą, przy ujściu Zgłowiączki, powiat grodzki, siedziba powiatu włocławskiego. Jedno z głównych miast województwa (3. pod względem wielkości), historyczna stolica Kujaw. Miasto jest siedzibą biskupstwa włocławskiego. Włocławek uzupełnia stolice województwa w pełnieniu usług administracyjnych, edukacyjnych, kulturalnych, gospodarczych, turystycznych i rozrywkowych.

Początek Michelina jako osiedla należy datować na 1930 rok. W tymże roku Stanisław Michelis otrzymał z Okręgowego Urzędu Ziemskiego w Warszawie zezwolenie na parcelację 250 ha. Podział nieużytków na działki i stworzenie ekskluzywnej podwłocławskiej dzielnicy willowej jest przykładem wcielenia w życie projektu Stanisława Smolki z zachowaniem planu rzymskiego, tj. wytyczenia osiedla na tzw. idealnym założeniu urbanistycznym, który to ze swymi równoległymi oraz prostopadle do nich biegnącymi ulicami funkcjonuje z niewielkimi odstępstwami do dziś. W okresie przedwojennym i tuż po, Michelin z racji walorów zdrowotnych i krajobrazowych, staje się miejscowością letniskową dla mieszkańców Włocławka. W latach 1935-36 z inicjatywy mieszkańców oraz szambelana diecezji wzniesiono kościół filialny. Nowo utworzoną parafię pw. Ducha Świętego erygował 15 lipca 1939 r. ordynariusz diecezji Karol Radoński. W 1941 r. kapłani domu bożego zostali wywiezieni do Dachau, gdzie ponieśli męczeńską śmierć. W pierwszych dniach kampanii wrześniowej 1939 r. rejon ob. ul. Świetlanej, Kukułczej, Michelińskiej znalazł się na linii ostrzału niemieckiej dywizji „Netze”. Podczas wojny Niemcy rozpoczęli w pobliskim kompleksie leśnym budowę zakładów sprzętu lotniczego, tzw. „Baustelle”. Przez południowo-wschodni skraj Michelina przebiega linia transzei, ciągnąca się w kierunku Warząchewki. Niemcy budowali je w 1944 r., wykorzystując siłę roboczą z obozu pracy w Mielęcinie.

Aleksander Laszenko (ur. 4 czerwca 1883 w Annówce, pow. wołczański, zm. 11 czerwca 1944 we Włocławku) – artysta malarz, podróżnik, współzałożyciel Zrzeszenia Kujawskich Artystów Plastyków

Transzeja – element fortyfikacji (zarówno obronnych, jak i oblężniczych) w postaci odkrytego, wąskiego ale dostatecznie głębokiego rowu, służący głównie do przemieszczania się żołnierzy, a osłaniający całkowicie przed ogniem nieprzyjaciela prowadzonym na wprost, oraz radykalnie zmniejszający zasięg rażenia wielu innych broni (ostrzał artyleryjski, bombardowanie itp.). Transzeje łączą inne fortyfikacje ziemne oraz stanowią dojście do okopów, jednak zazwyczaj można z nich prowadzić również ogień oraz dokonywać obserwacji.

pomnik w Mielęcinie

W Michelinie podczas wojny zamieszkiwał malarz orientalista Aleksander Laszenko, z pochodzenia Rosjanin, "biały" oficer i podróżnik. Mieszkańcem tego osiedla był również major Stanisław Smolka – odkrywca leczniczych żródeł w Wieńcu Zdroju. W jego planach mieścił się także zamysł uczynienia z Michelina podobnego kurortu. Dalekosiężne zamierzenia zniweczyła wojna. Także z Michelina pochodzi dwukrotny minister spraw zagranicznych PRL w l. 70. i 80. ub. wieku, Stefan Olszowski. Do niedawna w Michelinie znajdował się Ośrodek Reintrodukcji Sokoła Wędrownego, drugi w Polsce po Ośrodku w Czempiniu. Od wschodu osiedle graniczy z przylegającym doń rezerwatem przyrody „Dębice”, utworzonym w 1998 r.

Na mapach: 48°16′13″N 11°28′05″E / 48.27028, 11.46806 KL Dachau, Konzentrationslager Dachau – niemiecki obóz koncentracyjny, założony wiosną 1933 roku w opuszczonej fabryce amunicji na obrzeżach miasta Dachau, na północ od Monachium, w południowych Niemczech. Funkcjonował do końca II wojny światowej.

Nowa Wieś – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Włocławek. W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa włocławskiego. Liczba mieszkańców Nowej Wsi (na rok 2011) wynosi 655 osób.

Ciekawostki

Przed laty przez Mielęcin i Michelin przebiegała trasa kolei wąskotorowej Włocławek Wąskotorowy – Smólsk – Brześć Kujawski, pociąg zatrzymywał się zarówno w Mielęcinie (przystanek Milencin), jak i w Michelinie (przystanek Michelin). Tor położony był wzdłuż dzisiejszej Al. Jana Pawła II, tuż obok drogi, po jej zachodniej stronie.

Smólsk – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Włocławek. Najstarsza pisana wzmianka o osadzie pojawiła się w dokumencie z 1250 roku. Pierwszym znanym właścicielem Smólska był Borsza herbu Pomian wzmiankowany w dokumentach z lat 1399-1409. Ród Pomianów należał do najbliższego otoczenia Władysława Łokietka i Kazimierza Wielkiego. Przekazywany z pokolenia na pokolenie majątek, a później sprzedany, przed rokiem 1745 stał się własnością rodziny Sokołowskich herbu Pomian. Sokołowscy zaliczali się do elity politycznej i intelektualnej Kujaw XVIII w. Prawdopodobnie ok. 1824 roku zrealizowali oni planowaną budowę nowego pałacu, o czym zaświadcza inwentarz dóbr smólskich.W 1842r Smólsk od Jana Kantego Sokołowskiego nabył Prot Pius Mielęcki,żoną którego była córka Jana Kantego,Wanda.W 1859r Prot Mielęcki dokonał podziału dóbr.Smólsk wraz z folwarkami i przyległościami otrzymał jego starszy syn Jan.Przed 1881r dobra weszły w posiadanie Michaliny z Sokołowskich Morzyckiej ,siostry Wandy Mielęckiej.W 1914r przejął je jej wnuk ,Jan Woyda.I wojna światowa dotknęła bezpośrednio pałac. W czasie bitwy toczonej pod Włocławkiem 12-13 listopada 1914 roku wybuchł w nim pożar, który uszkodził zewnętrzne mury budowli. Po odnowieniu otrzymały one nowe otynkowania, znacznie skromniejsze niż pierwotnie. W 1917 r. posiadłość kupili Stefan Zygmunt i Joanna Olszowscy. Nowi właściciele przywrócili świetność Smólskowi już w czasach odrodzonej Polski. Po wybuchu II wojny światowej Smólsk znalazł się na ziemiach wcielonych do Rzeszy. Uciekający w 1945 r. Niemcy obrabowali folwark i pałac. Procesu zniszczeń dopełnili radzieccy żołnierze. W 1945 r. dobra smólskie przejęte zostały przez Skarb Państwa. Od 1956 roku mieściła się w nim szkoła podstawowa. W 1985 roku pałac został wpisany do ogólnopolskiego rejestru zabytków. Od 2004 roku znajduje się w prywatnych rękach. Od tego czasu rozpoczęły się prace związane z odrestaurowaniem zespołu pałacowo – parkowego. Przypisy."Materiały do dziejów rezydencji w Polsce-Kujawy wschodnie"t1.WTN. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego.

Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego (SUiKZP), najczęściej określane w skrócie jako studium uwarunkowań lub studium - dokument określający w sposób ogólny planowany sposób zagospodarowania całego terytorium gminy, zawierający informacje o położeniu obszarów przeznaczonych pod zabudowę i inne funkcje, o przebiegu głównych szlaków komunikacyjnych, terenów chronionych itp.

Przypisy

projekt Lokalnego Programu Rewitalizacji Miasta Włocławek na lata 2008-2015 z grudnia 2008 r. [1]
załącznik „Jednostki strukturalne – rys. 8” [2] projektu Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego z 2007 r. [3]
W. Wróblewski, Przemiany układu przestrzennego Włocławka w latach 1945-1990, [w:] Włocławek. Dzieje miasta, pod red. J. Staszewskiego, t. II, Włocławek 2001, s. 534
Małgorzata Goździalska, Spokojne Zawiśle, [w:] „Gazeta Pomorska”, nr 105 z 6 maja 2009 r., wyd. włocławskie, s. 14
księga hipoteczna dóbr Michelin; Materiały do dziejów rezydencji w Polsce, T. 1: Kujawy wschodnie, pod red. Stanisława Kunikowskiego, Włocławek 2000; S. Kalembka, Kujawy wschodnie w Powstaniu Styczniowym; Z. Góralski, „Studia i materiały do dziejów Wielkopolski i Pomorza”, R. 7; „Zapiski Kujawsko-Dobrzyńskie”; Katalog wystawy malarstwa i grafiki MZKiD we Włocławku, 1992; artykuły prasowe „Gazety Pomorskiej”; relacje osób
Sieciowy Rozkład Jazdy Pociągów 1946/1947 – 113 Włocławek-Smólsk-Sompolno/Brześć Kuj. (Sompolińska Kolej Dojazdowa), źródło: strona internetowa Koleje Wąskotorowe w Polsce [4]
hitlerowska mapa topograficzna w skali 1:25 000 3380 Leslau, 1944 [5]