Michigan - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy amerykańskiego stanu. Zapoznaj się również z: inne znaczenia tej nazwy.

Michigan (wymowa:/ˈmɪʃɪɡən/ ) – stan Stanów Zjednoczonych Ameryki, leżący w części regionu Midwest nazywanej regionem Wielkich Jezior.

Nazwa pochodzi od nazwy jeziora Michigan, poprzez język francuski wywodzącej się od słowa misshikama (wielkie jezioro) z języka odżibwe.

General Motors Corporation (w skrócie GM) - amerykański koncern przemysłowy. Jedno z największych przedsiębiorstw na świecie. General Motors, najlepiej znany jest z produkcji samochodów, lecz także obecny jest na rynku produkcji silników okrętowych, instalacji przemysłowych, technologii komunikacyjnych oraz usług finansowych. Spółka publiczna od 20 grudnia 1916 roku notowana na Giełdzie Nowojorskiej (NYSE): GM (tzw. "Wall Street"). Główna siedziba znajduje się w Detroit w stanie Michigan. Koncern zatrudnia około 266 tys. pracowników (czerwiec 2008).

Język odżibwe (ang. Ojibwe, również: Anishinaabe) – język z rodziny algonkińskiej, używany przez ponad 50 tysięcy rdzennych mieszkańców południowo-wschodniej Kanady (prowincje Ontario i Manitoba, częściowo również Saskatchewan, Alberta i Kolumbia Brytyjska) i północno-wschodnich Stanów Zjednoczonych (od Michigan do Montana).

Michigan leży na dwóch półwyspach – Półwysep Dolny ma większą powierzchnię i gęstość zaludnienia, Półwysep Górny, oddzielony od Półwyspu Dolnego Cieśnina Mackinac łączącą jezioro Huron z jeziorem Michigan, jest ważny ze względu na turystykę i zasoby naturalne.

W granicach stanu leży część czterech spośród Wielkich Jezior Amerykańskich – jeziora Michigan, jeziora Górnego, jeziora Huron i jeziora Erie, a także należące do tego samego systemu duże jezioro Saint Claire. Michigan posiada najdłuższą śródlądową linię brzegową spośród wszystkich stanów amerykańskich i najdłuższą po Alasce całkowitą linię brzegową (włączając wyspy). Najbardziej oddalony od Wielkich Jezior punkt na terenie stanu jest od nich oddalony o 137 km, najbardziej oddalony od naturalnych źródeł wody punkt stanu jest od nich oddalony o 10 km.

Minnesota – stan leżący na środkowym zachodzie Stanów Zjednoczonych, ze stolicą w mieście Saint Paul. Zajmuje obszar 225 365 km² (12. pod względem wielkości), który zamieszkuje 5 167 101 mieszkańców (21. pod względem ludności). Powstała ze wschodnich obszarów Terytorium Minnesota, gdy 11 maja 1858 roku została przyłączona do USA jako 32. stan. Minnesota, która znana jest jako „Kraina 10 000 jezior” lub „Stan Gwiazdy Północnej”, oferuje mieszkańcom oraz turystom liczne możliwości rekreacji.

Ontario – prowincja Kanady. Ontario jest najludniejszą i najprężniejszą ekonomicznie częścią Kanady. W granicach Ontario znajduje się stolica Kanady Ottawa, największe miasto Kanady Toronto, a także największa aglomeracja tzw. Golden Horseshoe. W 1855 stacjonujący tam żołnierze angielskiej armii wymyślili hokej na lodzie.

Gospodarka

Największy w USA region produkcji samochodów. W stanie znajdują się siedziby Ford Motor Company (Dearborn), General Motors Corporation (Detroit) i Chrysler LLC Corporation (Auburn Hills)

Geografia

W stanie obowiązują dwie strefy czasowe: w większości hrabstw UTC-5:00 a w 4 hrabstwach Upper Peninsula UTC-6:00

Ohio – stan w północno-wschodniej części Stanów Zjednoczonych, nad jeziorem Erie. Nazwa pochodzi od rzeki Ohio, która tworzy jego południową granicę.

Wisconsin – stan na Środkowym Zachodzie Stanów Zjednoczonych. Wisconsin położone jest pomiędzy Jeziorem Górnym na północy i Jeziorem Michigan na wschodzie. Na zachodzie graniczy ze stanem Minnesota, na południowym zachodzie ze stanem Iowa, na południu z Illinois, a na północnym wschodzie z Michigan. Obszar całego stanu jest w większości nizinny i występują tu liczne jeziora polodowcowe.

Stan Michigan składa się z dwóch półwyspów położonych między 82°30' a 90º30' W, Upper Peninsula i Lower Peninsula, oddzielonych przez Cieśninę Mackinack. Na południu graniczy ze stanami Ohio i Indiana – część granic z tymi stanami to granice wodne. Zachodnia granica stanu to prawie całkowicie granice wodna na jeziorze Michigan ze stanami Illinois i Wisconsin. Dalej na północ przebiega granica lądowa części stanu Michigan położonej na Półwyspie Górnym, wyznaczona częściowo przez rzeki Menominee i Montreal ze stanem Wisconsin. Dalej następuje granica wodna na jeziorze Górnym, kolejno ze stanem Wisconsin, stanem Minnesota o kanadyjską prowincją Ontario. Od wyspy Isle Royale granica wodna między Michigan a Ontario przebiega prostoliniowo przez jezioro Górne, a od Sault Ste. Marie skręca na południe, przebiegając przez jezioro Huron. W okolicach Detroit przebiega lądowa granica Michigan i Ontario, a następnie granica wodna Michigan i Ontario na jeziorze Erie.

Huron (ang. Lake Huron, fr. Lac Huron) - jezioro słodkowodne, drugie co do wielkości w kompleksie pięciu Wielkich Jezior Ameryki Północnej i czwarte pod względem wielkości na świecie. Składa się z czterech części: jezioro główne, zatoka Saginaw, zatoka Georgian i Przesmyk Północny (North Channel). Środkiem jeziora głównego biegnie granica między Kanadą i USA.

Illinois – stan w USA położony na środkowym wschodzie kraju (Mid East), mieszka tu największe skupisko Polonii (ponad 1 mln osób[potrzebne źródło]).

Powierzchnia lądowa stanu wynosi 150,504 km², powierzchnia wodna tworzona przez położoną na terenie stanu część Wielkich Jezior 99,909 km², pozostała powierzchnia wodna 3,380 km². Jedynym stanem amerykańskim o większej powierzchni wodnej jest Alaska. Z powierzchnią całkowitą wynoszącą 253,793 km², Michigan jest największym stanem amerykańskim na wschód od Missisipi (uwzględniając powierzchnię wodną) i 10. ze wszystkich stanów pod względem całkowitej powierzchni.

Ameryka Północna – kontynent o powierzchni 24 242 000 km² (co stanowi 16,3% całkowitej powierzchni lądów na kuli ziemskiej), położony na półkulach: północnej i zachodniej. Do Ameryki Północnej należy Ameryka Środkowa.

Jezioro Górne (ang. Lake Superior, fr.Lac Supérieur) - największe jezioro w kompleksie pięciu Wielkich Jezior Ameryki Północnej. Największe słodkowodne i drugie co do wielkości jezioro na świecie (po Morzu Kaspijskim). Położone jest na pograniczu Kanady i USA. Od wschodu dostęp mają stany: Michigan, Wisconsin i Minnesota. Zajmuje powierzchnię 82,1 tys. km², z czego 28,8 tys. km² znajduje się w Kanadzie.

Półwysep Górny jest silnie zalesiony, a na zachodzie dość górzysty. Góry Porcupine Mountains, najstarsze góry Ameryki Północnej, osiągają wysokość niemal 670 m (2000 stóp) n.p.m. i formują dział wodny między ciekami uchodzącymi do Jeziora Górnego a ciekami uchodzącymi do Jeziora Michigan. Znajduje się tu najwyższy punkt stanu, Mount Arvon, o wysokości 603 m. Półwysep ma 330000 mieszkańców.

Park Narodowy Isle Royale (ang. Isle Royale National Park) – park narodowy w Stanach Zjednoczonych, w stanie Michigan, obejmujący położoną na Jeziorze Górnym wyspę Isle Royale oraz okoliczne mniejsze wysepki. Park został ustanowiony 3 kwietnia 1940, objęty dodatkową ochroną jako wilderness area (zakaz używania samochodów i prowadzenia działalności innej niż naukowa i turystyczna) w 1976. W 1980 ogłoszony międzynarodowym rezerwatem biosfery.

Góra – wypukła forma ukształtowania terenu o silnie urozmaiconej rzeźbie, wysokościach względnych w stosunku do najbliższych den dolinnych powyżej 300 m i dużym nachyleniu stoków. Ze względu na wysokości względne i stromość stoków wyróżnia się góry niskie, średnie i wysokie. Ze względu na sposób powstania wyróżnia się góry fałdowe, zrębowe i wulkaniczne.

Półwysep Dolny, rozciągający się z północy na południe przez 446 km i ze wschodu na zachód przez 314 km, a zajmuje prawie 2/3 powierzchni lądowej stanu.

Orientacja geograficzna półwyspów stanu Michigan sprawia, że odległość między jego najbardziej oddalonymi punktami jest duża: Ironwood na zachodzie Górnego Półwyspu leży 1,015 km (drogowych) od Toledo Lambertville na południowo-wschodnim krańcu Dolnego Półwyspu. Geograficzna izolacja Górnego Półwyspu od demograficznych i politycznych ośrodków stanu czyni go odrębnym gospodarczo i kulturowo – na górnym półwyspie istnieją nawet aspiracje utworzenia nowego stanu o nazwie "Superior".

Półwysep – część lądowej powierzchni Ziemi wysunięta w stronę zbiornika wodnego (np. morza lub jeziora), otoczona z trzech stron wodą. Miejsce, w którym półwysep łączy się z główną częścią lądu nazywane jest jego nasadą, a miejsce najdalej wysunięte w wodę to przylądek. Wąski, ale niezbyt duży półwysep nazywany jest cyplem.

Wielkie Jeziora - system pięciu jezior pochodzenia tektoniczno-polodowcowego w Ameryce Północnej, na pograniczu Kanady i USA. W skład systemu wchodzą następujące jeziora:

Na obu półwyspach jest wiele jezior i mokradeł, a wybrzeże jest bardzo rozczłonkowane – główne zatoki Półwyspu Górnego to Keweenaw, Whitefish, Big Bay De Noc i Little Bay De Noc, a Półwyspu Dolnego Grand Traverse, Little Traverse, Thunder i Saginaw.

Rzeki zlokalizowane na terenie stanu są małe, krótkie i nie niosą dużo wody, niewiele spośród nich to rzeki żeglowne.

Sault Ste. Marie - miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Michigan, nad graniczną rzeką St. Marys, naprzeciwko kanadyjskiego miasta o tej samej nazwie. Ma 14,3 tys. mieszkańców (2005).

Indiana - jeden ze stanów środkowego wschodu (Mid East) USA. Graniczy ze stanem Michigan i jeziorem Michigan (od północy) oraz Ohio (od wschodu), Kentucky (od południa) i Illinois (od zachodu). Obszar stanu jest równinny (Nizina Missisipi), na południu i wschodzie pagórkowaty.

Detroit jest jedynym dużym miastem Stanów Zjednoczonych z którego by przekroczyć granicę Kanady trzeba podążać na południe. Aglomeracja Detroit/Ann Arbor/Flint/Windsor jest także największym regionem metropolitalnym świata położonym w więcej niż jednym kraju.

Na terenie stanu znajduje się park narodowy Park Narodowy Isle Royale. Inne chronione strefy przyrody na terenie stanu to: Keweenaw National Historical Park, Pictured Rocks National Lakeshore, Sleeping Bear Dunes National Lakeshore i Father Marquette National Memorial. Przez Michigan przechodzi także The North Country National Scenic Trail.

Michigan – (ang. Lake Michigan), największe słodkowodne jezioro USA, trzecie co do wielkości w kompleksie pięciu Wielkich Jezior Ameryki Północnej i jedyne z nich leżące całkowicie na obszarze USA. Od wschodu dostęp mają stany: Michigan, Indiana, Illinois i Wisconsin. Do jeziora uchodzi ok. 100 cieków wodnych. Część Drogi Wodnej Św. Wawrzyńca. Z wód jeziora korzystają wielkie obszary metropolitarne Chicago oraz Milwaukee i szereg pomniejszych, a tym Michigan City, Benton Harbor, Traverse City i Green Bay.

Midwest, także Midwestern United States lub Middle West (pl. środkowy zachód) - nazwa stosowana dla amerykańskich stanów zlokalizowanych centralnie w północno-wschodniej części kraju (paradoksalnie), do których zaliczają się: Illinois, Indiana, Iowa, Kansas, Michigan, Minnesota, Missouri, Ohio, Nebraska, Dakota Północna, Dakota Południowa i Wisconsin. Największym miastem regionu jest Chicago, zaś jego terytorium zamieszkuje ok. 60 000 000 osób.

Podział administracyjny

83 hrabstwa stanu Michigan

Linki zewnętrzne

Podział terytorialny Stanów Zjednoczonych

Historia Stanów Zjednoczonych Ameryki