Mieczysław Klimowicz - Polski Serwis Naukowy

Mieczysław Klimowicz (ur. 14 grudnia 1919 w Sokalu, zm. 26 sierpnia 2008 we Wrocławiu) – polski historyk literatury, profesor i rektor Uniwersytetu Wrocławskiego, członek rzeczywisty PAN, poseł na Sejm PRL VI kadencji.

Życiorys

W czasie drugiej wojny światowej walczył w kampanii wrześniowej, gdzie dostał się do niewoli sowieckiej i wywieziony został do łagru w Talicach. W listopadzie 1939 przewieziony do więzienia w Baranowiczach, skąd uciekł. Następnie wstąpił do AK, walcząc m.in. w Puszczy Solskiej, a od 1945 do 1947 był żołnierzem WiN. Jako żołnierz WiN dowodził kompanią walczącą na obszarze lubelskim, brał m.in. we wrześniu 1945 w udanej akcji ataku na więzienie UB w Tomaszowie Lubelskim i odbiciu tamtejszych więźniów.

Rektor – godność osoby zarządzającej wraz z senatem szkołą wyższą. Najczęściej jest to jeden z profesorów takiej uczelni. Wyraz pochodzi od łacińskiego rector – "władca", "zarządca"; od łac. regere – "rządzić". Za cesarstwa rzymskiego oznaczał namiestnika podwładnego prefektom czyli egzarchom. Na przełomie XIX i XX wieku tytuł ten oznaczał zwierzchników niektórych zgromadzeń zakonnych i kościołów oraz przełożonych uniwersytetów, gimnazjów i zakładów naukowych. W większości polskich uczelni państwowych istnieje wymóg statutowy, aby wyboru rektora dokonywać spośród samodzielnych pracowników naukowych, zwykle z tytułem profesora. Zasada ta często nie jest spełniana w niepaństwowych uczelniach wyższych. Wybieralność rektora przez społeczność akademicką jest jedną z podstawowych tradycji autonomii akademickiej – często nieprzestrzeganej w ustrojach totalitarnych. W Polsce powojennej zasada zaczęła być wprowadzana konsekwentnie po 1989 i była jedną ze znaczących oznak demokratyzacji ustroju.

Dziekan – , jako kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni. W uczelni publicznej dziekan wydziału i prodziekani pochodzą z wyboru, którego tryb określa statut uczelni. Ich kadencja trwa cztery lata i nie mogą być wybrani na więcej niż dwie następujące po sobie kadencje.

Po ujawnieniu się wyjechał we wrześniu 1947 do Wrocławia, gdzie podjął studia polonistyczne na Uniwersytecie Wrocławskim. Od 1953 pracował w Instytucie Badań Literackich PAN we Wrocławiu, a w okresie 1975–1981 kierował tą placówką naukową. W latach 1987–1990 był rektorem Uniwersytetu Wrocławskiego, on też przeforsował usunięcie nazwy UWr imienia Bolesława Bieruta. Pełnił także funkcje prorektora tej uczelni (1972–1975) oraz dziekana Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Wrocławskiego (1969–1972). W VI kadencji (1972–1976) był bezpartyjnym posłem na Sejm.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Doctor honoris causa (z łac. [doktor] dla zaszczytu) – honorowy tytuł naukowy nadawany przez uczelnie osobom szczególnie zasłużonym dla nauki i kultury. Nie wymaga posiadania formalnego wykształcenia, ale nadawany jest zazwyczaj[potrzebne źródło] osobom o wysokim statusie społecznym lub naukowym.

Głównym obszarem badań M. Klimowicza były literatura i teatr polskiego Oświecenia. Jest autorem przeszło 150 publikacji naukowych.

Jako członek zarządu Association Internationale de Littérature Comparée w latach 1982–1989 organizował konferencje międzynarodowe i prowadził działalność mającą na celu wprowadzenie do nauki światowej osiągnięć polskiego literaturoznawstwa. Otrzymał doktorat honoris causa uniwersytetu w Lille i Uniwersytetu Wrocławskiego. Otrzymał Krzyż Oficerski i Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, a także Chevalier des Palmes Academiques, Officer dans l'Ordre des Palmes Academiques.

GUŁag, Gułag (niekiedy dopuszczana jest forma GUŁAG) - system obozów pracy przymusowej (łagrów) w ZSRR, którego więźniami byli zarówno przestępcy kryminalni, jak i osoby uznawane za społecznie niepożądane lub politycznie podejrzane. Słowo jest akronimem nazwy instytucji zarządzającej tym systemem - ros. Главное Управление Исправительно—Трудовых Лагерей и колоний "Gławnoje Uprawlenije Isprawitielno-Trudowych Łagieriej i Kolonij" (Główny Zarząd Poprawczych Obozów Pracy). W rzeczywistości, w różnych okresach, instytucja ta nosiła różne nazwy. Jako synonim stosowane jest określenie łagry od ros. słowa obóz (лагерь, łagier).

Profesor (z łac. professor) – tytuł naukowy nadawany samodzielnym pracownikom naukowym lub tytuł zwyczajowy honorowy nadawany nauczycielom szkolnictwa podstawowego, gimnazjalnego oraz ponadgimnazjalnego, a także stanowisko nauczycieli akademickich.

Pochowany na Cmentarzu Osobowickim we Wrocławiu.

Najważniejsze książki

Prekursorzy Oświecenia (1953, współautor Roman Kaleta). Wyd. Ossolineum

Początki teatru stanisławowskiego (1965). Państwowy Inst. Wydawniczy.

synteza Oświecenie (pierwsze wydanie 1972). Państwowe Wyd. Naukowe (wydania także w: 1975, 1977, 1980, 2002)

Literatura Oświecenia. PWN 1988

Bibliografia

A. Augustyn, 2006: Mój zatopiony świat, wywiad z M. Klimowiczem. "Gazeta Wyborcza", 17 lutego 2006

C. Kaszewski, 2008: Uczony, rektor, żołnierz, "Słowo Polskie", 30–31 sierpnia 2008