Mieczysław Niedzielski - Polski Serwis Naukowy

Mieczysław Roman Niedzielski ps. Żywiciel, Wojciechowski, Boruta, Papuga, Sadownik (ur. 9 sierpnia 1897 w Jeziornie, zm. 18 maja 1980 w Chicago) – pułkownik saperów, od 1940 dowódca II Obwodu Armii Krajowej Obwodu Żoliborz. Dowódca obrony Żoliborza w powstaniu warszawskim, od września 1944 dowódca 8 Dywizji Piechoty AK im. Romualda Traugutta.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Jeziorna – dawne miasto, obecnie dzielnica Konstancina-Jeziorny w woj. mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim. W roku 1956 liczyła 4800 mieszkańców, a w 1962 - 6100.

Życiorys

Syn Aleksandra i Heleny Sabelman. Do czerwca 1914 uczył się w Szkole Zgromadzenia Kupców m. stoł. Warszawy. Po ukończeniu szóstej klasy pracował jako biuralista. Od 1915 ochotniczo służył w armii rosyjskiej, a od grudnia 1917 do kwietnia 1918 w szwadronie konnych saperów I Korpusu Polskiego w Rosji.

Antoni Chruściel ps. Monter, Sokół, Cięciwa, Dozorca, Konar, Madej, Nurt, Ryż, Kaliński, Rzeczyca, Andrzej Smalawski, Adam (ur. 16 czerwca 1895 w Gniewczynie Łańcuckiej, zm. 30 listopada 1960 w Waszyngtonie) – polski dowódca wojskowy, generał brygady Wojska Polskiego, komendant Okręgu Warszawa ZWZ.

Powstanie warszawskie () – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji "Burza", połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.

Od stycznia 1919 w Wojsku Polskim. Początkowo w 1 pułku inżynieryjnym. Od czerwca do lipca 1919 dowodził plutonem saperów. Od lipca 1919 dowodził patrolem minerskim przydzielonym do 4 pułku ułanów, a następnie do 11 pułku ułanów na linii demarkacyjnej z Niemcami i Litwą. Od kwietnia 1920 ponownie dowódca plutonu 2 Batalionie Saperów (przemianowanym na 3 Batalion Saperów).

Erich von dem Bach-Zelewski, właściwie: Erich Julius Eberhard von Zelewski (ur. 1 marca 1899 w Lęborku, zm. 8 marca 1972 w Monachium-Harlaching) – generał SS (SS-Obergruppenführer), członek NSDAP od 1930, SS od 1931. Generał Waffen-SS od 1 lipca 1944. Wyższy Dowódca SS i Policji na Śląsku, następnie na ziemiach ZSRR okupowanych przez III Rzeszę. W latach 1943-1944 dowódca oddziałów do walki z partyzantami w państwach okupowanych. Dowódca tzw. Korpsgruppe von dem Bach, w trakcie tłumienia powstania warszawskiego w 1944.

Heinrich Himmler (ur. 7 października 1900 w Monachium, zm. 23 maja 1945 w Lüneburgu) – jeden z głównych przywódców Niemiec hitlerowskich i zbrodniarzy II wojny światowej; współtwórca i szef kolejno: SS (od 1929), Gestapo (od 1934), policji (od 1936), minister spraw wewnętrznych (od 1943).

W 1921 ukończył kurs pontonowy w Modlinie i wojskowe kursy maturalne, uzyskując w marcu 1923 świadectwo dojrzałości. Od kwietnia 1923 ponownie w 3 Batalionie Saperów.

Po ukończeniu kursu doszkolenia w Kościuszkowskim Obozie Szkolnym Saperów w Wilnie (styczeń-sierpień 1924) został przydzielony do batalionu maszynowego saperów (w styczniu przemianowanego na batalion elektrotechniczny). Był tam kolejno: dowódcą plutonu, od sierpnia 1925 p.o. dowódcy kompanii, od października 1926 instruktorem w szkole podoficerskiej, od marca 1927 ponownie p.o. dowódcy kompanii, od listopada 1928 p.o. kwatermistrza batalionu elektrotechnicznego.

Order Virtuti Militari (. Ustanowiony przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego 22 czerwca 1792 dla uczczenia zwycięstwa w bitwie pod Zieleńcami, po rozpoczęciu wojny polsko-rosyjskiej przeciwko konfederacji targowickiej, w obronie Konstytucji 3 Maja.

8 Dywizja Piechoty AK im. Romualda Traugutta (8 DP AK) – wielka jednostka piechoty Armii Krajowej, walcząca od 20 września do 30 września na Żoliborzu

Mianowany kapitanem ze starszeństwem od 1 stycznia 1929. Od 1931 był kierownikiem Biura Handlowo-Administracyjnego w Wojskowym Instytucie Badań Inżynieryjnych, a od grudnia 1934, w Biurze Badań Technicznych Broni Pancernych Biurze Badań Technicznych Broni Pancernych. W wojnie obronnej Polski w 1939 w stopniu majora, dowodził kompanią reflektorów przeciwlotniczych na lotnisku Okęcie.

Twierdza Modlin (rosyjska nazwa Nowogieorgiewsk) – twierdza położona na Mazowszu u zbiegu Wisły i Narwi, około 30 km na północny zachód od Warszawy. Składa się z cytadeli położonej na prawym brzegu Narwi, umocnionych przedmości: kazuńskiego i nowodworskiego oraz z dwóch pierścieni fortów. Jest jedną z największych i najlepiej zachowanych twierdz w Polsce.

Andrzej Krzysztof Kunert (ur. 12 października 1952 w Warszawie) – polski historyk, od 2010 sekretarz generalny Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.

Podczas okupacji działał w warszawskiej konspiracji – od 1940 w ZWZ i po jego przekształceniu w AK. Od wiosny 1940 był komendantem Obwodu Żoliborz. Rozkazem L.65/BP z 11 listopada 1942 r. mianowany podpułkownikiem służby stałej.

Dowodził obroną Żoliborza. Podczas powstania warszawskiego ranny: 23 i 30 września. 20 września został mianowany dowódcą 8 Dywizji Piechoty AK im. Romualda Traugutta. Obrona Żoliborza, którą dowodził, trwała do 30 września 1944. Na kapitulację zgodził się dopiero po osobistej interwencji płk. Karola Ziemskiego "Wachnowskiego".

Karol Jan Ziemski ps. Wachnowski (ur. 27 maja 1895 r. we wsi Nasutów, pow. Lubartów, zm. 17 stycznia 1974 r. w Londynie) – generał brygady Wojska Polskiego. Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej 1920, uczestnik wojny obronnej 1939. Od 1940 w konspiracji, oficer Komendy Głównej AK. Zastępca dowódcy Okręgu Warszawskiego AK. Uczestnik Powstania warszawskiego, dowódca Grupy "Północ" broniącej Starego Miasta. Zastępca dowódcy Warszawskiego Korpusu Armii krajowej. Po wojnie na emigracji, działacz organizacji kombatanckich.

Konzentrationslager Neuengamme, Arbeitslager Neuengamme był niemieckim obozem koncentracyjnym założony w grudniu 1938, w Hamburga, w Niemczech. Funkcjonował do maja 1945.

Erich von dem Bach-Zelewski podczas procesu norymberskiego w styczniu 1946, powiedział o Mieczysławie Niedzielskim:

2 października 1944 odznaczony Rozkazem Dowódcy AK Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari. 24 września 1944 r. komendant Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej gen. Antoni Chruściel "Monter" przedstawił go do awansu na pułkownika służby stałej.

Po kapitulacji powstania pozostawał w niewoli niemieckiej w obozach: Altengrabow Stalag XI A, Sandbostel Oflag X A. Znalazł się w grupie 29 oficerów (m.in. płk. Karola Ziemskiego "Wachnowskiego") oskarżonych o zamiar opanowania obozu. Przekazany Gestapo, został osadzony w obozie koncentracyjnym Neuengamme. Życie uratowała mu interwencja hrabiego Folke Bernadotte u Heinricha Himmlera. Został wysłany do oflagu w Lubece, gdzie w maju 1945 został uwolniony przez wojska brytyjskie.

Armia Krajowa (AK) – zakonspirowana siła zbrojna polskiego podziemia w czasach II wojny światowej, działająca pod okupacją niemiecką państwa polskiego i sowiecką w granicach sprzed 1 września 1939 oraz poza nimi. Była najsilniejszą i najlepiej zorganizowaną armią podziemną z działających w tamtym czasie w Europie.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

Po wojnie pozostał na emigracji. Od 1 stycznia 1946 mianowany pułkownikiem. W 1947 wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie pracował jako robotnik fizyczny. Zmarł w szpitalu w Chicago. Prochy zostały sprowadzone do Polski w 1992 spoczywają na Powązkach Wojskowych w kwaterze powstańczej..

Pseudonim (z gr. ψευδώνυμος pseudonymos, dosł. "pod fałszywym imieniem") – indywidualna nazwa danej osoby, inna niż oficjalne imię i nazwisko.

Warszawa (miasto stołeczne Warszawa) (wymowa ?/i) – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Mazowszu nad Wisłą.

Przypisy

Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932, s. 255.
↑ Mieczysław Niedzielski. Powstańcze Biogramy (pol.). [dostęp 15 kwietnia 2010].
↑ Grzegorz Jasiński: Żoliborz. Dzieje militarne II Obwodu Okręgu Warszawa AK w Powstaniu Warszawskim. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Ajaks", 2009, s. 71.
Wielka Ilustrowana Encyklopedia Powstania Warszawskiego, Tom IV. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 1997, s. 94.
Andrzej Krzysztof Kunert: Słownik Biograficzny konspiracji warszawskiej 1939-1944, Tom 2. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1987, s. 136.
Żołnierze "Żywiciela" u grobu kapłana męczennika Jerzego Popiełuszki. Ordynariat Polowy w Polsce. [dostęp 19 kwietnia 2010].

Bibliografia

Kunert A.K., Słownik Biograficzny konspiracji warszawskiej 1939-1944, Tom 2 Warszawa 1987 ISBN 83-211-0873-3.

Jasiński G., Żoliborz. Dzieje militarne II Obwodu Okręgu Warszawa AK w Powstaniu Warszawskim, Pruszków 2009 ISBN 978-83-62046-03-4